Hội thi Sáng tạo kỹ thuật Quảng Ninh lần thứ III-2011 có 6 giải pháp thuộc lĩnh vực Y dược tham gia. Trong đó, đáng chú ý có giải pháp mang tên “Rèn luyện kỹ năng thực hành cắt, khâu tầng sinh môn cho đối tượng học sinh y sĩ đa khoa, hộ sinh trung cấp trên chất liệu là thịt lợn tươi sống” do Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Kim Thoa, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh là tác giả chính.
Khi tìm hiểu về giải pháp này, chúng tôi được nghe tác giả Nguyễn Kim Thoa bộc bạch về nghề cũng như “duyên cớ” khiến tác giả đưa ra ý tưởng này. Chị tâm sự: “Nghề y là một nghề đặc biệt. Một sai sót xảy ra dù nhỏ đến đâu trong quá trình hành nghề y đều khó hoặc không có cơ hội để sửa chữa. Nhằm tránh, giảm thiểu các sai sót có thể xảy ra trong khi hành nghề y tế thì người học nghề y luôn luôn phải được rèn luyện các kỹ năng tay nghề ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Sự rèn luyện tốt nhất cho đến hiện nay vẫn là việc thực hành các kỹ thuật trong các phòng thực hành tiền lâm sàng. Vì vậy, việc tạo một môi trường thuận lợi, có nét tương đồng với môi trường người bệnh, cơ thể người bệnh càng có ý nghĩa tốt trong thực hành, thực tập của học sinh, sinh viên trường y”.
Trong nhiều năm nay, Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh đã tăng cường được nhiều trang thiết bị cho việc thực hành, thực tập của học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, các thiết bị thực tập đều là các mô hình cấu tạo từ nhựa, cao su. Vì vậy, một số kỹ năng không thể thực hành hoặc thực hành không có tính chính xác trên các mô hình này, đặc biệt là các kỹ thuật cắt và khâu các vết thương nói chung và cắt khâu tầng sinh môn cho sản phụ trong đẻ nói riêng.
Với thực tế đó, qua nhiều năm hướng dẫn học sinh thực hành, các giảng viên của Trường đã cố gắng tìm các giải pháp nhằm giải quyết vấn đề này. Bằng kinh nghiệm, thực tế nhiều năm giảng dạy, năm 2007, tác giả Nguyễn Kim Thoa đã tìm và xây dựng được một giải pháp thực hành kỹ thuật cắt, khâu tầng sinh môn trên chất liệu là thịt lợn tươi (chủ yếu là thịt lợn ba chỉ). Giải pháp này được thực hiện trên nguyên lý giống nhau về giải phẫu các mô cơ của người và động vật. Việc giống về mặt giải phẫu này giúp cho học sinh thực hiện các kỹ thuật cắt và khâu được chuẩn xác hơn trong quá trình thực hành. Từ đó, rèn luyện được kỹ năng thực hiện các thao tác kỹ thuật một cách thành thục trước khi áp dụng các kỹ thuật đó trên cơ thể người, làm giảm thiểu được nguy cơ rủi ro trong thực hiện kỹ thuật cắt khâu của người cán bộ y tế trên người bệnh.
Đã gần 5 năm nay, các bài tập thực hành khâu cắt tầng sinh môn tại Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh đều được làm trên chất liệu là thịt lợn tươi thay vì các miếng xốp độn vai áo như trước kia. Khi dùng phương pháp này, các giáo viên dễ truyền đạt hơn so với việc mô tả kỹ thuật bằng lời nói cũng như thực hiện qua việc cắt, khâu trên chất liệu bằng mút xốp. Đã có hơn 2.000 học sinh, sinh viên đã được rèn luyện một cách thuần thục các thao tác, kỹ thuật cắt và khâu tương đương với kỹ thuật cắt khâu trên cơ thể người, đặc biệt là kỹ thuật cắt, khâu tầng sinh môn. Khi thực hành, học sinh có hứng thú hơn bởi thay vì phải thực hành trên miếng mút xốp mỏng, nhẹ, dễ biến dạng thì nay các em có thể mạnh dạn cắt, khâu trên da thịt sống. Điều này giúp các em tự tin hơn rất nhiều và kỹ năng tay nghề cũng được nâng cao rõ rệt.
Theo đánh giá của các chuyên gia, việc thao tác thực hành cắt, khâu tầng sinh môn trên chất liệu thịt lợn tươi sống đã tạo mô hình thực hành gần giống với thực tế lâm sàng để học sinh thực hành. Hiệu quả quan trọng nhất và rất có tính nhân văn của giải pháp này, đó chính là đã xây dựng được ý thức cho người cán bộ y tế không lấy người bệnh làm thí nghiệm, thực hành. Cũng từ đó có thể tránh được các tổn thất về sức khoẻ cho người bệnh khi kỹ thuật của người cán bộ y tế nói chung và học sinh y tế nói riêng được thành thạo, chuẩn xác do tay nghề được rèn luyện, đào tạo một cách cơ bản.
Thi Hoàng
