Từ chủ trương lớn của Đảng đến những việc làm cụ thể ở cơ sở, công tác người khuyết tật ở Quảng Ninh đang chuyển từ hỗ trợ trước mắt sang bảo đảm quyền bình đẳng, mở rộng cơ hội để mỗi người khuyết tật tự tin hòa nhập và đóng góp cho cộng đồng.
Quảng Ninh hiện có khoảng 24.500 người khuyết tật, trên 91% thuộc diện nặng và đặc biệt nặng. Nhiều gia đình người khuyết tật còn khó khăn về nhà ở, việc làm, học tập, chăm sóc sức khỏe và tiếp cận dịch vụ xã hội. Chỉ thị số 14-CT/TW (ngày 22/9/2026) của Ban Bí thư ban hành về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người khuyết tật trong tình hình mới. Tinh thần xuyên suốt là chuyển từ chăm sóc, trợ giúp sang bảo đảm quyền bình đẳng, ưu tiên cơ hội hòa nhập và phát triển; thước đo là mức độ tham gia, hòa nhập và chất lượng cuộc sống. Người khuyết tật không chỉ là đối tượng được chăm lo mà còn có năng lực, khát vọng và cần được tạo điều kiện đóng góp cho đất nước.
Quảng Ninh đã sớm tạo nền tảng chính sách, trong đó Kế hoạch số 269/KH-UBND (ngày 21/10/2025) triển khai Chương trình trợ giúp người khuyết tật giai đoạn 2026-2030, hướng tới việc để người khuyết tật tham gia bình đẳng, sống độc lập, tự chủ. Nghị quyết số 90/2025/HĐND và số 91/2025/HĐND (ngày 16/12/2025) của HĐND thành phố quy định chính sách trợ giúp xã hội và hỗ trợ đóng BHYT với mức trợ giúp thường cao hơn quy định của Trung ương.
Từ ngày 1/9/2026, Quảng Ninh chính thức là thành phố, vận hành chính quyền 2 cấp với 54 xã, phường, đặc khu. Thực hiện Kết luận số 230-KL/TW (ngày 5/1/2026) về sắp xếp, tinh gọn hội quần chúng; thực hiện Quyết định số 1966/QĐ-UBND (ngày 5/6/2026) của UBND Quảng Ninh, Hội Chữ thập đỏ thành phố tiếp nhận nhiệm vụ của 4 hội quần chúng, trong đó có Hội Bảo trợ Người khuyết tật và Trẻ mồ côi, Hội Người mù là những nhóm đối tượng người khuyết tật. Do đó, bộ máy Hội Chữ thập đỏ thành phố được kiện toàn tinh gọn từ thành phố đến cấp cơ sở đảm bảo việc chăm lo người khuyết tật không bị gián đoạn, nguồn lực bớt phân tán.
Qua 9 tháng của năm 2026, chương trình "Cùng em đến trường” hỗ trợ học sinh khuyết tật, mồ côi và học sinh, sinh viên khiếm thị với kinh phí 254,3 triệu đồng; 5 nạn nhân chất độc da cam nhận 50 triệu đồng hỗ trợ sinh kế. Trong tháng 9/2026, Quỹ Vì trẻ em khuyết tật Việt Nam phối hợp Hội Chữ thập đỏ thành phố trao 69 suất học bổng “Hoa Xương Rồng” với tổng trị giá trên 282 triệu đồng; tháng 10/2026, Hội Chữ thập đỏ thành phố cùng chính quyền địa phương và nhà hảo tâm đã bàn giao một Nhà nhân đạo tại thôn Bản Chuồng (xã Lục Hồn) trị giá 105 triệu đồng cho gia đình có người khuyết tật đặc biệt nặng.
Để phát huy hiệu quả sự chung tay của cộng đồng, chương trình “Nối vòng tay nhân ái vì người khuyết tật - Trẻ mồ côi Quảng Ninh năm 2026” huy động tổng số trên 3,2 tỷ đồng, trong đó phần lớn trợ giúp cho người khuyết tật. Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi (nay là Hội Chữ thập đỏ thành phố) đã thí điểm các mô hình học nghề theo cách “cầm tay chỉ việc”, như trẻ khiếm thính ở Trung tâm Công tác xã hội Thành An (phường Hạ Long) học giặt là, pha chế; Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Hướng Dương (phường Mạo Khê) nơi nhiều học sinh khuyết tật theo học; dạy nghề miễn phí cho các em và tạo việc làm cho nhiều người với mức thu nhập ổn định.
Hội Bảo trợ Người khuyết tật và Trẻ mồ côi trước đây đã huy động khoảng 150 triệu đồng hỗ trợ các cơ sở dạy nghề, tạo việc làm; dự kiến trong thời gian tới, các trung tâm này sẽ bồi dưỡng cho khoảng 400 người gồm: Người khuyết tật, người thân, cộng tác viên công tác xã hội...
Theo khảo sát năm 2020 tại 40 xã, phường, thị trấn và 21 công trình cấp thành phố của Hội Bảo trợ Người khuyết tật và Trẻ mồ côi thành phố cho thấy, phần lớn công trình công cộng chưa đáp ứng tiêu chuẩn tiếp cận; có nơi đường dốc bị lấn chiếm hoặc rào chắn.
Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội cho phép thí điểm viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự bảo vệ quyền của nhóm dễ bị tổn thương. Đầu tháng 5/2026, Viện Kiểm sát nhân dân Quảng Ninh ký quy chế phối hợp với các hội quần chúng thành phố để phát hiện, kiến nghị xử lý hành vi xâm phạm quyền của nhóm yếu thế, trong đó có người khuyết tật. Đây là hành lang pháp lý mới đã mở ra giúp người khuyết tật được quan tâm nhiều hơn đảm bảo quyền bình đẳng tạo điều kiện hòa nhập cộng đồng.
Vì vậy, trong thời gian tới, cấp cấp, ngành, chính quyền địa phương có giải pháp đầu tư, quản lý các trung tâm giáo dục hòa nhập công lập, hỗ trợ học phí cho học sinh và bảo hiểm xã hội cho giáo viên cơ sở ngoài công lập. Sau khi tiếp nhận và kế thừa, Hội Chữ thập đỏ thành phố xác định ba khâu đột phá nhiệm kỳ 2026-2031; xây dựng tổ chức hội vững mạnh; chuyển trợ giúp theo hướng bền vững, gắn hỗ trợ trước mắt với sinh kế lâu dài; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng bản đồ địa chỉ nhân đạo để hỗ trợ đúng đối tượng, minh bạch, nhất là người khuyết tật.
Với định hướng rõ của Chỉ thị số 14-CT/TW và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng, người khuyết tật trên địa bàn thành phố Quảng Ninh sẽ không chỉ được sẻ chia, mà còn có thêm cơ hội học tập, lao động, khẳng định giá trị bản thân, để không ai bị bỏ lại phía sau.
