8 giờ 30 phút một ngày đầu xuân Mậu Tý, chúng tôi có mặt tại Đồn BP cửa khẩu Cảng Hòn Gai. Thượng tá Chu Đình Thi, Chính trị viên của Đồn đang liên lạc với bộ phận trực ban để hỏi về tình hình tàu trong cảng. Anh cho biết, đến 10 giờ 30 phút, đơn vị sẽ làm thủ tục chuyển tải cho tàu Silliver Whitsper chở trên 300 du khách mang nhiều quốc tịch (Anh, úc, Đức, Pháp...) và gần 300 thuỷ thủ chuẩn bị rời Hạ Long để tiếp tục hành trình vào Đà Nẵng.
Đúng 10 giờ, sau khi nhận thẻ lên tàu, chúng tôi cùng 2 cán bộ của Đội thủ tục của Đồn lên đường ra cầu cảng. Trên đường đi, Trung uý Dương Đình Khánh giới thiệu sơ lược về tàu Silliver Whitsper. Đó là chiếc tàu cao 9 tầng, sức chứa 800 hành khách với đầy đủ các tiện nghi và dịch vụ như một khách sạn 3 sao trên biển. Đây là tàu từng chở nguyên thủ quốc gia của một số nước như Mỹ, Nga... đi tham quan, du lịch. 30 phút sau, chiếc xuồng đưa chúng tôi cặp vào mạn tàu. Lúc này hầu hết du khách đang đi tham quan Vịnh Hạ Long, nên trên tàu chỉ có thuỷ thủ và một ít số du khách. Chúng tôi thực sự choáng ngợp trước sự hiện đại của con tàu. Đường đi nối lại trên tàu được trải thảm đỏ, mọi đồ dùng đều sạch sẽ, sang trọng. ở khoang tàu, chúng tôi gặp các sĩ quan biên phòng đang làm nhiệm vụ bảo vệ an ninh. Thiếu tá Trần Mạnh Cương, Trạm phó Trạm Hòn Gai đang cùng đồng đội giám sát việc lên xuống tàu của khách, cho biết: “Khi tàu bắt đầu hành trình gần đến cảng, chúng tôi đã phải chuẩn bị lực lượng để bảo vệ an ninh cho tàu để kịp làm thủ tục cho khách đi tham quan Vịnh Hạ Long”. Đại uý Nguyễn Quang Tùng, Đội trưởng Đội Thủ tục thì cho biết “Đây là chuyến tàu chuyển tải, vì khách đã vào Hải Phòng tham quan trước đó, nên không phải làm thủ tục nhập cảnh. Hôm nào có tàu từ nước ngoài vào thẳng Vịnh thì công việc rất nhiều, thậm chí, chúng tôi còn phải ra tận phao số không làm thủ tục để vào đến nơi du khách có thể đi tham quan ngay mà không phải chờ đợi làm thủ tục”. Một sĩ quan biên phòng dẫn trưởng tua du lịch của Hãng Silliver Whitsper đang làm việc ở gần đấy để giới thiệu với chúng tôi. Đó là Jellcoc, quốc tịch Anh. Jellcoc đã hơn 10 lần dẫn khách đến Hạ Long tham quan. Anh cho biết “Chuyến nào đến đây, khách của hãng cũng trầm trồ, thán phục vẻ đẹp của Vịnh Hạ Long. Còn những người tổ chức chuyến “tua” như chúng tôi thì đặc biệt quan tâm đến thủ tục XNC của cơ quan an ninh nơi đây. So với những năm trước, thủ tục hiện đã hoàn thiện hơn rất nhiều. Chúng tôi đã đi nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng rất ít nơi nào lại có sự chu đáo, cởi mở như ở Việt Nam. Khi tàu vào đến cảng, cơ quan an ninh của các bạn đã tạo mọi điều kiện nhanh nhất để du khách xuống tàu”.
CBCS Đội thủ tục Đồn biên phòng cửa khẩu Cảng Hòn Gai đang kiểm tra giấy tờ của du khách.
Đồn Biên phòng cửa khẩu Cảng Hòn Gai có nhiệm vụ chính là kiểm soát, đăng ký, quản lý công tác XNC và cấp các loại giấy phép cho người, phương tiện quốc tế ra vào cảng; phối hợp với các lực lượng chuyên trách khác bảo vệ ANTT-TTATXH địa bàn biên phòng được phân công. Từ năm 2003 đến nay, thực hiện chương trình cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ, đơn vị luôn xác định, muốn hoàn thành được nhiệm vụ thì ngoài việc đề cao trách nhiệm trong nghiên cứu, học tập, nắm chắc các quy trình, thủ tục, luật pháp, mỗi CBCS của Đồn còn phải tự rèn luyện về tư thế, đạo đức, tác phong, phong cách của người chiến sĩ biên phòng trong thực hiện nhiệm vụ. Thời gian qua, để hoàn thành tốt được nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính, đơn vị đã tận dụng và phát huy tốt tinh thần sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ của CBCS nhằm khai thác một cách có hiệu quả phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin, bằng việc nối mạng trực tiếp qua đường truyền ADSL để khai thác các dữ liệu thông tin từ tàu, thuyền viên và hành khách. Qua đường truyền này, Đồn đã thông báo cho tàu địa chỉ hộp thư điện tử, đồng thời yêu cầu chủ tàu cung cấp thông tin về tàu, số lượng thuyền viên, hành khách thực tế đến cảng và thời gian tàu đến cảng cho bộ phận nghiệp vụ, từ đó giúp đơn vị chủ động rà soát, đối chiếu những thông tin trên với danh sách xét duyệt nhân sự do Công an tỉnh cấp. Việc làm này nhằm mục đích tìm ra những sai sót, phân loại khách đủ điều kiện và chưa đủ điều kiện nhập cảnh, để thông báo cho các công ty du lịch để họ chuẩn bị các thủ tục cần thiết, đảm bảo cho khách nhập cảnh trong quãng thời gian tàu hành trình vào cảng. Hiệu quả của việc làm này là khi CBCS lên tàu làm thủ tục chỉ phải đối chiếu lần cuối trong khoảng 3-5 phút/hành khách là có thể khoanh vùng chính xác được số khách đủ điều kiện nhập cảnh và khách không đủ điều kiện nhập cảnh. Đây là cách làm mới, góp phần đẩy nhanh tiến độ giải quyết thủ tục XNC cho khách, giảm được thời gian đối chiếu tại tàu mà vẫn đảm bảo được chính xác, chặt chẽ, nhanh chóng an toàn. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết là trong quá trình làm thủ tục, Đồn chưa hề để xảy ra sai sót đáng tiếc, nhiều du khách rất hài lòng về cách làm việc khoa học, nghiêm túc, nhanh gọn, chính xác, đúng lễ tiết, tác phong của CBCS trong đơn vị. Từ tháng 1 đến nay, Đồn đã làm thủ tục XNC cho 1.671 lượt tàu với trên 340.000 hành khách và thuyền viên mà chưa hề để sai sót gì. Bên cạnh nhiều thủ tục XNC đã được cải cách để chỉ đạo thực hiện tốt cơ chế “một cửa”, tập trung vào giảm bớt việc đóng các con dấu bằng cách nghiên cứu, rà soát các quy định về thủ tục XNC, Đồn đã mạnh dạn đề nghị cấp trên cho phép bỏ bớt việc đóng các con dấu trong quá trình giải quyết thủ tục. Nếu như trước đây, để giải quyết thủ tục cho khách nhập cảnh theo Quy chế 849 thì phải đóng rất nhiều con dấu như: Dấu kiểm chứng nhập cảnh vào giấy phép XNC của khách, cấp chứng nhận tạm trú theo thời hạn cho phép của Phòng quản lý XNC Công an tỉnh; dấu kiểm chứng nhập cảnh vào thẻ du lịch và công văn xét duyệt nhân sự, đồng thời xác nhận số lượng khách thực nhập. Thì nay, qua cải cách, không phải đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh vào thẻ du lịch và cấp chứng nhận tạm trú nữa. Như vậy là đã giảm việc đóng 4 con dấu như trước kia xuống còn 2 con dấu như hiện nay. Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Chi nhánh Công ty du lịch Tân Hồng tại Quảng Ninh khi gặp chúng tôi ở cầu cảng, cũng có nhận xét tốt về chiến sĩ biên phòng ở đây, nhờ ứng dụng công nghệ thông tin BĐBP đã giúp các doanh nghiệp lữ hành nhanh chóng đón, trả khách.
Hơn 11 giờ trưa, du khách đã bắt đầu trở về tàu. Nhìn sự mãn nguyện của họ sau khi tham quan Vịnh Hạ Long, chúng tôi cũng thấy tự hào và vui lây. Chị Ohnsorge Hans, quốc tịch Pháp vui vẻ nhận xét “Đây là lần đầu tiên tôi được đến thăm Vịnh Hạ Long. Khi ở nhà, tôi đã được xem và nghe nói nhiều đến cảnh đẹp nơi đây. Nhưng, khi được tận mắt ngắm Vịnh Hạ Long trong buổi trưa nắng đẹp như hôm nay, tôi thấy thật tuyệt vời”. Còn Ruth, nữ du khách trẻ tuổi người Mỹ thì nhận xét “Cảnh đẹp và con người của đất nước các bạn thật tuyệt vời. Cán bộ an ninh ở đây vừa vui tính, lại dễ gần. Khi trở về nhà, tôi sẽ giới thiệu cho các gia đình và bè bạn. Chắc chắn tôi và mọi người sẽ còn quay lại đây”.
Sau khi làm thủ tục cho du khách cuối cùng cũng đã gần 13 giờ chiều, chúng tôi mới rời tàu. Lúc này các CBCS làm nhiệm vụ trên tàu mới ăn vội bữa cơm trưa để chuẩn bị làm thủ tục cho chiếc tàu tiếp theo.