Chiều 26-5, Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Bộ luật hình sự (sửa đổi). Tổ thảo luận số 15 gồm có Đoàn ĐBQH các tỉnh: Quảng Ninh, Lâm Đồng, Hải Dương, Bến Tre.
Các vị đại biểu phát biểu thảo luận tập trung vào các nội dung về: Quy định phạm tội và hình phạt trong luật chuyên ngành; bổ sung quy trách nhiệm hình sự của pháp nhân và phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân trong bộ luật hình sự; vấn đề hạn chế hình phạt tử hình; việc bổ sung cơ chế chuyển phạt tiền hoặc cải tạo không giam giữ thành phạt tù trong trường hợp người bị kết án không chấp hành án; phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên và các biện pháp thay thế xử lý hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội; các trường hợp miễn trách nhiệm hình sự; quy định không sét giảm đối với người bị kết án tử hình được Chủ tịch nước ân giảm xuống thành chung thân; việc bỏ một số tội và bổ sung một số tội mới; tăng các quy định phạt tiền, cải tạo không giam giữ trong các tội danh; tương quan giữa mức phạt tiền trong bộ luật hình sự với mức phạt tiền theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính.
Tham gia phát biểu thảo luận, Đoàn Quảng Ninh có các đại biểu: Vũ Chí Thực, Giám đốc Công an tỉnh, Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh; Ngô Thị Minh, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội.
Đại biểu Vũ Chí Thực cho rằng, dự thảo BLHS (sửa đổi) được xây dựng công phu, bổ sung nhiều nội dung nhằm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế, có tính hướng thiện cao, giảm bớt các hình phạt nghiêm khắc, tháo gỡ những vướng mắc, bất cập trong Bộ luật hình sự hiện hành, tạo sự chủ động trong thực thi nhiệm vụ. Đặc biệt đã thể chế hóa các yêu cầu của cải cách tư pháp, phù hợp với Hiến pháp năm 2013.
Tuy nhiên đại biểu còn băn khoăn về luật sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung trong khi đó có những nội dung chưa được kiểm nghiệm trong thực tiễn, đồng thời đại biểu đề nghị ban soạn thảo cần xem xét một số nội dung trong điều luật để áp dụng trong thực tiễn không bị vướng mắc như: Về quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân ( Điều 2), nội dung này có nhiều bất cập, đề nghị nên xem xét kỹ và làm rõ khái niệm, các biện pháp xử lý hành chính dân sự hiện hành cơ bản đã đảm bảo hiệu quả đấu tranh chống vi phạm pháp luật của pháp nhân; việc xử lý hình sự phải trải qua quá trình tố tụng phức tạp, kéo dài, trong đó xử lý bằng biện pháp hành chính và thủ tục nhanh gọn sẽ ít tác động tiêu cực hơn đối với pháp nhân, vì vậy đề nghị tiếp tục nghiên cứu cân nhắc kỹ, trước mắt chưa nên bổ sung quy định trách nhiệm của pháp nhân trong luật; nội dung này cần phải phù hợp với Điều 8 (Khái niệm tội phạm); Cần phải làm rõ 4 yếu tố cấu thành tội phạm. Về độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, nếu như quy định trong dự thảo thì tội phạm ở tuổi vị thành niên được nữa, phải nhiều, tạo lỗ hổng cho tội phạm thực hiện hành vi, lợi dụng trẻ vị thành niên phạm tội cần xem xét kỹ. Quy định về cải tạo không giam giữ và phạt tiền, quy định tuyên hình phạt tiền không thực hiện thì chuyển thành phạt tù, nếu thực hiện như vậy, giam giữ trong nhà tù sẽ tăng và không tỏ rõ được tính nghiêm minh của pháp luật, dễ bị lợi dụng, lạm dụng, nên xử lý theo hướng khởi tố về tội không chấp hành bản án, đề nghị chỉ nên áp dụng một biện pháp là phạt tù hoặc phạt tiền. Về xóa án tích (hình phạt bổ sung), cần thiết kế lại, hình phạt nào là chính, hình phạt nào là phụ, nếu nói thực hiện xong hình phạt phụ có hình phạt khác có thể thực hiện xong như quy định về cấp dưỡng.
Đại biểu Ngô Thị Minh phân tích và tham gia sâu tại các Điều 12 và Điều 124. Đối với Điều 12, đại biểu đề nghị cần hiểu, làm rõ nguyên nhân về phạm tội ở lứa tuổi vị thành niên, nếu hạ tuổi phạm tội dưới 14 tuổi thì không nên và giữ nguyên nội dung ở khoản 2 Điều 12. Đối với Điều 124 (Tội giết hoặc vứt bỏ con đẻ), đại biểu đề nghị nên có sự phân biệt giữa giết con và vứt bỏ con, thực tế việc vứt bỏ con có nhiều nguyên nhân như do nhỡ nhàng trong quan hệ tình dục, bị hãm hiếp...
Ngô Sỹ Khảo (VP Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh)
