Những năm qua, cộng đồng người DTTS trong tỉnh đã đóng góp tích cực trên mọi mặt từ chính trị, kinh tế, văn hóa đến thực hiện các phong trào thi đua, xây dựng NTM, thoát nghèo bền vững, giữ gìn an ninh trật tự, chủ quyền biên giới quốc gia. Nhiều tấm gương điển hình, tiêu biểu là người DTTS đã xuất hiện, khẳng định tinh thần đoàn kết, nỗ lực vươn lên của đồng bào.
Tuổi cao ý chí càng cao
Gần 70 tuổi nhưng ý chí làm giàu vẫn luôn cháy hừng hực đầy nhiệt huyết trong trái tim của ông Phùn Hợp Sềnh, bản Nà Lý, xã Quảng Đức (Hải Hà). Là một cán bộ nghỉ hưu về sinh sống tại địa phương, ông Sềnh luôn tâm niệm: Bà con dân bản trong xã mình còn nghèo lắm, kinh tế lại chủ yếu là thuần nông, tập quán canh tác manh mún, nhỏ lẻ. Muốn thay đổi, mình là cán bộ, đảng viên, mình phải là người tiên phong.
Nghĩ là làm, năm 2016, khi Công ty Phú Lâm xây dựng trang trại chăn nuôi bò tại xã Quảng Nghĩa (TP Móng Cái), tiếp giáp với xã Quảng Đức, ông Sềnh đã mạnh dạn hợp tác với Công ty để triển khai mô hình liên kết trồng cỏ voi và ngô sinh khối làm nguyên liệu cung cấp thức ăn cho bò. Hiệu quả kinh tế từ mô hình này rất rõ rệt với thu nhập khoảng 70-90 triệu đồng/ha/năm. Từ đó đến nay đã có thêm 18 hộ dân thực hiện chuyển đổi đất lâm nghiệp sang trồng cỏ voi, với diện tích trên 61ha, mỗi năm trồng từ 15-20ha ngô sinh khối xen canh sau vụ lúa mùa. Ông Sềnh cho biết: Mô hình trồng cỏ voi và ngô sinh khối hiện đang tạo công ăn việc làm liên tục cho khoảng 50-60 lao động trong xã, bước đầu làm thay đổi cách nghĩ, cách làm của người nông dân, từng bước thay đổi tập quán canh tác lạc hậu, góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển KT-XH của địa phương.
| Ông Phùn Hợp Sềnh với mô hình trồng cỏ voi để phát triển kinh tế. Ảnh: Quế Ninh |
Nghệ nhân Ưu tú của bản làng người Dao Thanh Y
Nặng lòng và gắn bó gần cả cuộc đời với những điệu múa, hát, phong tục, tập quán của người Dao Thanh Y, ông Đặng Văn Thương, thôn 2, xã Bằng Cả (Hoành Bồ) không chỉ là niềm tự hào của người dân thôn 2 mà còn là “tượng đài văn hóa” của người Dao Thanh Y Hoành Bồ.
Cha của ông Thương vốn là thầy cúng có tiếng trong vùng. Ngay từ khi còn nhỏ, ông đã được cha mình cho đi theo cúng nhiều nơi. Năm 14 tuổi, ông Thương được cha truyền lại cho rất nhiều bài cúng, phong tục lễ nghi, thủ tục tang ma, cấp sắc, cưới xin, tục cúng cơm mới, cúng Bàn Vương của người Dao Thanh Y... Đam mê những điệu múa, lời ca, những bản nhạc người Dao, nghệ nhân Thương còn lặn lội tới những vùng có nhiều người Dao Thanh Y sinh sống để sưu tầm những vốn văn hóa phi vật thể của đồng bào mình. Hiện, ông đang là người giữ rất nhiều làn điệu dân ca, dân vũ của người Dao Thanh Y, như: Múa cầu mùa, múa rồng, múa gà, múa hát giao duyên, múa chiêu binh, nhảy cấp sắc… Những hành trình đó cũng mang về cho ông rất nhiều cuốn sách cổ về các bài cúng, ca dao, tục ngữ, bài hát của người Dao; đây là những tri thức dân gian quý giá, cần phải giữ gìn, bảo vệ để lưu truyền cho thế hệ sau. Ông nói: Việc bảo tồn và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống chính là bảo vệ hồn, cốt của dân tộc, tạo nên giá trị riêng có của đồng bào mình.
Doanh nhân người Sán Dìu và những hoạt động vì cộng đồng
Ông Từ Văn Lâm, Giám đốc Xí nghiệp đá Phú Cường (phường Cẩm Thạch, TP Cẩm Phả) được biết đến là một doanh nghiệp DTTS tiêu biểu trong các hoạt động ủng hộ, từ thiện nhân đạo và giúp đỡ những người lầm lỡ ở địa phương. Hiện Xí nghiệp của ông Lâm đang tạo việc làm ổn định thường xuyên cho khoảng 45 lao động với thu nhập bình quân 6,5 triệu đồng/người/tháng, trong đó gần 22 lao động là người DTTS.
Ngoài nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, đóng góp cho ngân sách nhà nước, ông Lâm cũng đặc biệt quan tâm đến hoạt động từ thiện, nhân đạo, thường xuyên thăm hỏi, hỗ trợ, động viên những người có hoàn cảnh khó khăn. Nhiều năm qua, Xí nghiệp của ông Lâm đã đóng góp, ủng hộ hàng trăm triệu đồng và vật liệu để xây dựng các công trình giao thông, trường học, hệ thống đèn chiếu sáng cho các xã vùng DTTS; ủng hộ và xây dựng nhiều nhà ở cho hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn. Hiện Xí nghiệp của ông Lâm cũng đang nhận phụng dưỡng suốt đời cho một cụ già cô đơn và một cựu chiến binh là nạn nhân chất độc da cam ở phường Cẩm Thạch (TP Cẩm Phả). Đặc biệt, Xí nghiệp còn là “mái nhà” thứ 2 cho hàng chục mảnh đời từng lầm lỡ, cảm hóa, đưa họ hòa nhập với cộng đồng.
Ông Lâm chia sẻ: “Xã hội còn nhiều trường hợp khó khăn rất cần sự chung tay, giúp đỡ của cộng đồng, mỗi một việc làm có ích, dù nhỏ hay lớn cũng sẽ mang lại những điều tốt đẹp, khiến mọi người gắn kết, yêu thương nhau hơn”.
Nguyên Ngọc
[links()]
