Ủy ban MTTQ thành phố Quảng Ninh đã và đang từng bước đổi mới nội dung, phương thức giám sát, hướng hoạt động vào những vấn đề thiết thực với đời sống nhân dân.
Điểm đáng chú ý trong hoạt động giám sát của MTTQ thành phố thời gian qua là sự chủ động trong lựa chọn nội dung. Thay vì dàn trải, các chuyên đề tập trung vào những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến quyền lợi của người dân và những vấn đề được xã hội quan tâm. Có thể kể đến công tác bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp là một trong những nội dung trọng tâm được Mặt trận tổ chức giám sát qua nhiều đợt.
Qua giám sát, phần lớn các địa phương, đơn vị đã triển khai công tác bầu cử đúng tiến độ, từ thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử, tổ chức hiệp thương đến lập, niêm yết danh sách cử tri và người ứng cử.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Mặt trận cũng chỉ ra một số vấn đề cần khắc phục như việc xác định thành phần đại diện cử tri ở một số nơi, sử dụng mẫu biểu chưa thống nhất, sắp xếp hồ sơ chưa khoa học hoặc việc ban hành văn bản hướng dẫn ở một số địa phương còn thiếu chi tiết. Những hạn chế được phát hiện ngay trong quá trình thực hiện và kiến nghị khắc phục kịp thời.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ thành phố Vũ Quang Trực, việc lựa chọn nội dung giám sát được xác định theo hướng tập trung vào những vấn đề sát với thực tiễn, có liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích và đời sống của người dân. Cùng với giám sát theo chuyên đề, Mặt trận chú trọng nắm tình hình từ cơ sở, lắng nghe ý kiến, kiến nghị của nhân dân và theo dõi việc giải quyết của cơ quan chức năng. Qua đó, hoạt động giám sát không chỉ dừng ở việc phát hiện những tồn tại, hạn chế mà hướng tới việc kiến nghị giải pháp và đôn đốc, theo dõi kết quả xử lý sau giám sát.
Một nội dung giám sát khác gắn trực tiếp với đời sống dân sinh là việc triển khai các dự án chỉnh trang, đầu tư, nâng cao chất lượng đô thị và khu dân cư. Đây là lĩnh vực mà hiệu quả của chính sách có thể được nhìn thấy trực tiếp từ đường sá, môi trường, không gian sinh hoạt cộng đồng đến điều kiện sống của người dân. Qua giám sát tại 12 địa phương, MTTQ ghi nhận sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể và nhân dân; nhiều công trình được lựa chọn trên cơ sở nhu cầu thực tế, đồng thời có sự huy động nguồn lực xã hội hóa. Đặc biệt, vai trò vận động, tập hợp ý kiến nhân dân của Mặt trận được thể hiện rõ khi có 2.047 hộ dân tự nguyện hiến đất phục vụ các công trình, dự án.
Ở cơ sở, MTTQ các xã, phường đã tổ chức 70 cuộc giám sát, tập trung vào công tác bầu cử, các dự án chỉnh trang đô thị, khu dân cư và nhiều vấn đề thiết thực khác như sản xuất nông nghiệp, chính sách bảo hiểm y tế, hỗ trợ sữa học đường, an toàn thực phẩm tại trường học.
Thực tiễn tại phường Uông Bí cho thấy vai trò của MTTQ trong giám sát, vận động và tạo đồng thuận trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Hiện phường đang triển khai giải phóng mặt bằng 7 dự án, với tổng diện tích thu hồi hơn 563ha, ảnh hưởng đến 1.007 tổ chức, hộ dân, nhu cầu tái định cư gần 500 hộ. Trong đó có nhiều dự án lớn như tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, mở rộng Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí và Khu công nghiệp An Hưng Quảng Ninh…
Xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội phường tích cực tuyên truyền, vận động, nắm tình hình, giám sát và phản ánh kiến nghị của người dân. Ông Nguyễn Hồng Quang, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Uông Bí, cho biết: MTTQ phân công cán bộ phụ trách từng dự án, trực tiếp xuống cơ sở vận động người dân, phối hợp tháo gỡ vướng mắc. Cán bộ Mặt trận tham gia cùng các đơn vị từ khâu kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất đến lập phương án, qua đó nắm tâm tư, giải đáp thắc mắc và giám sát việc công khai thông tin, thực hiện chính sách.
Nhờ đó, nhiều hộ dân đồng thuận bàn giao mặt bằng. Tiêu biểu, dự án mở rộng, nâng cấp Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí đã hoàn thành 100% công tác GPMB với diện tích 11,76ha, liên quan đến 99 tổ chức, hộ gia đình, cá nhân.
Từ thực tiễn trên cho thấy, hoạt động giám sát của MTTQ Quảng Ninh đang chuyển mạnh từ theo dõi, kiểm tra đơn thuần sang phát hiện vấn đề, tập hợp ý kiến và kiến nghị giải pháp. Việc lựa chọn những nội dung sát với đời sống, tăng cường nắm tình hình từ cơ sở và theo dõi việc giải quyết kiến nghị đã góp phần đưa hoạt động giám sát ngày càng thực chất, phát huy tốt hơn vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, sát dân và củng cố đồng thuận xã hội.