Ngành giáo dục Đông Triều có truyền thống luôn đổi mới, đi đầu và tạo ra những đột phá để phát triển. Minh chứng cho điều này, đó là: Huyện điển hình trong toàn quốc về phổ cập giáo dục tiểu học, là huyện đi đầu trong phong trào “Ngói hoá trường học” vào thập kỷ 70, 80 gần đây.
Đến nay Đông Triều tiếp tục đi đầu trong phong trào “Kiên cố hoá, cao tầng hoá trường học” và “Xây dựng trường chuẩn quốc gia” và ứng dụng công nghệ thông tin vào giáo dục.
Trường Tiểu học Vĩnh Khê được xây dựng khang trang.
Trong chương trình kiên cố hoá trường lớp học, bậc học mầm non có nhiều vướng mắc nhất nên huyện đã tìm nhiều biện pháp tháo gỡ. Năm 2006 toàn huyện có 22 trường bán công với 224 nhóm lớp tại 128 cơ sở, huy động 4.761 trẻ. Trong đó có đến 63 cơ sở nằm trong khuôn viên nhà sinh hoạt cộng đồng (chưa có diện tích riêng). Số phòng học có 193 với 67 phòng kiên cố, số phòng học còn nhờ nhà sinh hoạt cộng đồng là 31. Đến tháng 8-2010, tổng số trường mầm non của huyện là 30, trong đó có 28 trường công lập với 5.663 cháu. Cơ sở vật chất có 247 phòng học với 121 phòng kiên cố (trong đó có 68 phòng học cao tầng), 56 phòng được cải tạo nâng cấp, số phòng được xây dựng bằng nguồn xã hội hoá là 22 phòng. Trong 4 năm, huyện đã quy hoạch mở rộng 15 trường (vượt 11 trường so với KH). Đến nay, khối mầm non cơ bản không còn phòng học nhờ, học tạm và có 3 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1. Bậc tiểu học có 24/27 trường đạt chuẩn quốc gia, trong đó có 3 trường đạt chuẩn mức độ 2 và một trường đạt chuẩn chất lượng tối thiểu tiểu học mức độ 3. Với bậc THCS, 100% số trường đã được kiên cố hoá phòng học, số trường chuẩn quốc gia đạt 11 trường, vượt kế hoạch của tỉnh giao 3 trường. Huyện Đông Triều có tầm nhìn xa về công tác giáo dục đào tạo, thể hiện rõ trong đề án phát triển ngành Giáo dục giai đoạn 2005-2010 về kiên cố hoá trường học và xây dựng trường chuẩn quốc gia. Việc tách các trường liên cấp đã đảm bảo cho hướng quy chuẩn lâu dài, huyện đã phê duyệt cấp đất để mở rộng các trường học, được đặt thành chủ trương, chính sách của toàn huyện. Một trong những thành công của ngành Giáo dục Đông Triều là đã tạo nên sự kích cầu, huy động nguồn vốn xã hội hoá để xây dựng cơ sở hạ tầng các trường học. Chúng tôi đến thăm 2 trường điển hình trong công tác huy động các nguồn lực “xã hội hoá”. Trường Mầm non Sao Mai, năm 1996 chỉ là hai dãy nhà trẻ xập xệ của Nhà máy Cơ khí Mạo Khê, nằm trên một ngọn đồi heo hút. Đến nay trường có diện tích 3.900m2, đồng thời huyện có quy hoạch để mở rộng thêm cho trường. Khi cơ sở này chuyển cho ngành giáo dục để trở thành trường mầm non, các cô giáo phải đào bỏ đi hàng nghìn gốc bạch đàn và đổ 10 xe công nông trấu để cải tạo đất trồng. Giờ đây cơ sở đã khang trang với vườn hoa, ao cá, sân học an toàn giao thông, vườn rau... để tạo cho 323 cháu các lớp mẫu giáo vốn tích luỹ kiến thức thực tế ban đầu. Thấy công sức của các cô làm cho cơ sở ngày càng quy mô, các cha mẹ học sinh đã không tiếc công đóng góp, như đầu tư cho trường làm đường bê tông, mua máy phát điện và vật dụng khác phục vụ bếp ăn cho các cháu. Cô hiệu trưởng Mai Thị Thấm cho biết: Trong quá trình quy chuẩn hoá của trường, số tiền đầu tư lên đến 1,8 tỷ đồng, trong đó Nhà nước là 900 triệu đồng; các giáo viên 200 triệu đồng... doanh nghiệp hỗ trợ 200 triệu đồng và cha mẹ học sinh đóng góp 500 triệu đồng... Trường Tiểu học Vĩnh Khê có quy mô 28 lớp với gần 1.000 học sinh. Năm 2000 trường đã đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 và trong năm vừa qua lên chuẩn mức độ 2. Khuôn viên nhà trường rộng trên 10.000m2 đảm bảo 5m2/học sinh. Trường có diện tích cây xanh khá rộng, từ khi đi tham quan một số trường ở Singapo nhà trường thay đổi dần quan niệm cũ về bê tông hoá mặt bằng để phát triển thảm cỏ, vườn hoa tiểu cảnh. Cô hiệu trưởng Dương Tuyết Lan cho biết: Nhiều năm nay, Trường Vĩnh Khê có truyền thống thu hút nguồn vốn xã hội hoá. Từ đầu năm, nhà trường họp với 28 hội cha mẹ học sinh của các lớp để có phương hướng xây dựng trường. Một hình ảnh ít nơi có được là sau giờ tan trường, nhiều cha mẹ học sinh trước khi đón con về đều dành thời gian để lau phòng, nơi con mình học tập. Riêng năm học vừa qua, hội cha mẹ học sinh của trường đã đóng góp gần 1 tỷ đồng để xây cho trường 3 phòng nhà cấp 3 và khu bếp ăn. Các cha mẹ học sinh đều có nhận xét, các thầy cô giáo hết lòng dạy dỗ con, chất lượng học tập ngày càng rõ nét, cơ sở trường học thật đẹp và khang trang nên mọi người thấy rõ hiệu quả đầu tư, ai cũng đều muốn thể hiện trách nhiệm đối với nhà trường.
Với quyết tâm đào tạo nguồn nhân lực và xác định đó là một trong những chiến lược phát triển bền vững cho tương lai, nên hệ thống trường lớp của Đông Triều đã được ưu tiên hoàn chỉnh. Nhà giáo Ưu tú Lưu Xuân Giới, Trưởng Phòng giáo dục huyện cho biết: Đông Triều là một trong những địa phương hiện dẫn đầu về những hoạt động xã hội hoá trường học. Những năm qua, với phong trào xã hội hoá các trường đã tự đầu tư xây dựng được một số khu bán trú cho học sinh. Hiện nay, huyện có số lượng trường chuẩn quốc gia nhiều nhất tỉnh. 100% trường THCS đã kiên cố hoá và cao tầng hoá, chương trình này cũng được thực hiện ở tất cả các cấp học, đến nay tất cả 18 cơ sở trường mầm non được xây dựng theo quy mô chuẩn quốc gia. Cùng với đó, trình độ giáo viên các cấp được nâng cao, việc ứng dụng công nghệ tin học vào giáo dục đã nâng chất lượng dạy và học lên rõ rệt. Từ những thành tích đó, Phòng Giáo dục Đông Triều được UBND tỉnh tặng cờ dẫn đầu thi đua ngành Giáo dục Quảng Ninh niên học 2009-2010.
