Gặp lại người “đãi vàng” ở biển Cô Tô

Trước đây, những người dân ở huyện đảo Cô Tô gọi anh là “kẻ hoang đường”. Anh có biệt danh này khi “vãi bạc triệu” ra biển. Thế nhưng giờ đây “kẻ hoang đường” ấy đã “đãi được vàng” từ biển Cô Tô và có tên gọi mới “Thanh bào ngư”. Anh chính là Hoàng Văn Thanh, ở khu 1, thị trấn Cô Tô (huyện đảo Cô Tô) - một nông dân sản xuất kinh doanh giỏi tiêu biểu cấp tỉnh.

Từ “Thanh hoang đường”

Tự nhận mình là người bảo thủ. Anh bảo đã làm là làm đến cùng, tôi còn nhớ câu chuyện lần trước anh Thanh kể. Đó là, khi anh mới 18 tuổi theo người ta đi học lỏm, học trộm về rèn, cắt sắt, với mơ ước tự mình đóng một con thuyền đánh cá. Lúc đó cả nhà đều bảo anh bị “ẩm IC”. Nhưng 3 tháng sau, Thanh cho ra mắt một con tàu đánh cá hoàn chỉnh từ chính những mảng sắt nhặt nhạnh mang về. Nhờ con tàu đó gia đình anh đã vượt qua những ngày khó khăn. Năm 1995 khi đi lại từ thị trấn Cô Tô sang xã Thanh Lân rất khó khăn, Thanh quyết định đóng một tàu chở khách theo tuyến này. Đây là con tàu đầu tiên đủ tiêu chuẩn chở khách ở Cô Tô theo tiêu chuẩn Nhà nước.

Có lẽ do tính bảo thủ pha chút liều lĩnh đó nên năm 2005 khi có ít lưng vốn dành dụm của cả gia đình trong tay Thanh quyết chí làm giàu bằng cách “vãi tiền ra biển”. Khi anh thổ lộ ý định sẽ khoanh vùng bãi triều dưới chân Đồn biên phòng 16 lại để nuôi ốc, hải sâm, cầu gai… nhiều người dân trên đảo đã cười khẩy bảo anh là hâm, dở hơi. Nhất là khi Thanh quyết định lên gõ cửa phòng ông Phó Chủ tịch UBND huyện, các phòng ban chức năng của huyện đề nghị cho mình được thuê lại vùng bãi triều đó để nuôi các loài thuỷ hải sản, cả thị trấn đều cho rằng anh hoang đường thật rồi. Rất may cho anh khi ông Châu Xuân Viện, là Phó Chủ tịch UBND huyện lúc bấy giờ đã lên tiếng ủng hộ ý tưởng mới lạ đầy táo bạo này của anh. Và đích thân ông đã cùng với Thanh đi bộ dọc vùng bãi triều này từ chân Đồn 16 đến dải Phượng Hoàng khảo sát thật kỹ lưỡng. Thanh kể: “Nói vậy thôi chứ lúc đi cùng tôi về, bác Viện cũng lo lắm. Bác ấy bảo, bãi triều toàn đá là đá không rào giậu gì sợ ốc, hải sâm bò đi hết thì trắng tay đấy cháu ạ. Tôi cũng hơi lo nhưng phải liều thôi, bởi tôi tin vào câu nói “Có chí thì nên”. Thấy tôi quyết tâm quá huyện đồng ý cho thuê 4 ha thời hạn là 5 năm với giá thuê mang tính chất động viên là chính. Xong các thủ tục hành chính, Thanh dốc tiền thu gom ốc, hải sâm, cầu gai về thả trên một bãi triều mênh mông không có lưới chắn mà chỉ được đánh dấu bằng mấy cây cọc bê tông chỉ giới. Cảnh người làm thuê dàn hàng ngang cắp thúng đựng con giống đi vãi dọc bãi triều khiến cả thị trấn ai cũng lắc đầu lè lưỡi. Ngay chính chị gái Thanh, cổ động viên tích cực nhất cho ý tưởng làm giàu của cậu em trai cũng phải níu tay Thanh lại bảo làm từ từ thôi không mất hết. “Đúng là con giống thì đắt, xoắn một tí đã vãi hết cả thúng xuống biển. Không rào giậu che chắn lỡ chúng bò đi hết thì coi như chẳng còn gì. Lúc đó tôi cũng thấy chợn lắm nhưng mà đâm lao phải theo lao” - Thanh nói.

Lần này khi dẫn tôi ra thăm lại khu vực thả ốc đá, ốc màu, hải sâm, Thanh không phải hướng dẫn chỉ cho tôi từng loại con một như lần trước. Nhìn những con hải sâm dầm mình dưới chân những rạn san hô, những con ốc màu trú vào cùng đá nhẵn, ốc đá bám chặt lấy đá hà, đá vỉa tôi thầm mừng cho anh. Đúng là trời đã không phụ công người. Tuy là động vật biết bò nhưng ốc, hải sâm chỉ sống quanh quẩn ở những rạn đá, ít di chuyển nên nỗi lo thất thoát hầu như không có. Vùng bãi triều này lại là nơi có điều kiện tự nhiên rất thuận lợi cho nuôi nhuyễn thể với độ mặn từ 28-32%0. Môi trường tự nhiên có độ mặn ít bị biến đổi đột ngột, ít bị ảnh hưởng của nước ngọt đổ vào, vùng bãi triều có đáy là cát, rạn đá, cồn đá, rạn san hô và mảnh vụn vỏ nhuyễn thể, lại ở vùng sóng nhiều rong tảo dạt vào lắm nên nguồn thức ăn rất sẵn vì vậy các loài thả trên bãi đều lớn rất nhanh. Giờ chỉ tính tiền thu từ nuôi ốc, hải sâm trên bãi triều Thanh đã có đủ để trang trải cho chi phí hàng ngày và tiếp tục tái đầu tư sản xuất.

Khi tôi hỏi chuyện làm ăn của Hoàng Văn Thanh, đồng chí Hoàng Thanh, Phó Chủ tịch UBND huyện Cô Tô hỏi lại: “Có phải Thanh bào ngư không?”. Thế đấy, “Thanh hoang đường” giờ đã có thương hiệu riêng của người sản xuất giỏi - “Thanh bào ngư” với hơn 3.000m2 chương bãi được khoanh lại để làm bãi nuôi. Rút kinh nghiệm của những bài học trước, lần này anh lợi dụng vùng bãi xung quanh là cát để bào ngư không đi qua được tiến hành khoanh vùng bằng những phao nổi, phía trong lòng bãi tiến hành xếp đá cố định và tạo môi trường thuận lợi cho bào ngư sinh trưởng. Con giống thì chủ động hợp đồng mua giống do người dân trên đảo đánh bắt được trong vùng về thả với mật độ 5 con/m2. Được hướng dẫn nên anh Thanh đã biết kỹ thuật nuôi bào ngư là phải thường xuyên kiểm tra lưới vây quanh bãi, vơ hết rong tạp, bổ sung các loài rong hợp khẩu vị, cỡ mồi như rong mỡ, rong sụn, rong câu và cho một số loài rong tự nhiên; cứ 15-20 ngày vệ sinh bãi nuôi một lần.

Tôi biết ý tưởng nuôi bào ngư - loài hải sản quý hiếm, được coi là một trong tám món ăn cao cấp thường hiện diện trong những bữa tiệc cung đình hay ở những gia đình giàu có ngày xưa - đã được Hoàng Văn Thanh ấp ủ từ lâu. Thế nhưng, anh loay hoay mãi làm đi làm lại vẫn thất bại vì con giống và kỹ thuật không có. Anh Thanh kể: “Năm 2007, có mô hình của Trung tâm khuyến ngư tỉnh đưa ra, mình xung phong xin tham gia thực hiện không cần hỗ trợ kinh phí chỉ xin được cán bộ Trung tâm hướng dẫn về kỹ thuật. Vì mới làm chưa biết thế nào nên chẳng dám khoe với ai, giờ thì khẳng định là thành công rồi mới dám công bố đấy”.

Ước vọng ra “ô biển lớn”

Tôi đã từng tin và rất tin vào những ý tưởng làm giàu đủ căn cứ khoa học của Hoàng Văn Thanh. Thế nên lần này khi tiếp tôi trên đảo Khe Sâu ở Cô Tô - nơi anh dự kiến sẽ xây dựng thành một khu nuôi trồng thuỷ sản có quy mô tầm cỡ gắn với du lịch sinh thái biển tôi hoàn toàn tin tưởng dự định này sẽ thành công. Mới chỉ hơn một năm sau ngày được cấp phép anh Thanh đã hoàn thành xong phần tạo mặt bằng, bắt đầu thả nuôi các loài ốc, hải sâm, bào ngư - những loài hải sản mà anh đã có kinh nghiệm, đã thành công. Trên đảo, anh cho khoanh lại nuôi lợn rừng, khỉ, đầu tư mua máy móc thiết bị chuẩn bị đầy đủ cho sự ra đời của khu du lịch sinh thái biển. Anh khoe: Cô Tô rõ ràng là có tiềm năng du lịch rất lớn, giờ nhiều người biết đến vẻ đẹp đậm chất biển của đảo xa nhưng mà nhìn đi ngoảnh lại cả đảo chẳng có nổi khu du lịch nào đáng mặt một chút, để du khách ra đây vừa được nghỉ ngơi thư giãn vừa được hưởng hương vị mặn mòi, tinh khiết của đảo. Cũng đã khá lâu rồi mình trăn trở chẳng lẽ cứ làm ăn cò con mãi, nuôi ốc, nuôi bào ngư, nuôi hải sâm mới chỉ làm giàu cho một mình mình. Giờ có chút vốn liếng, tiềm lực thì cũng phải tính toán làm ăn “nhơn nhớn” một tý cho ra trò. ý tưởng của mình sẽ xây dựng đảo Khe Sâu vừa là nơi phát triển sản xuất, vừa là điểm du lịch biển.