Cô giáo Phạm Thị Minh Hằng (giáo viên Trường THCS Lê Văn Tám, TP Hạ Long) đã có gần ba mươi năm gắn bó với nghề dạy học. Từ khi còn nhỏ, cô đã được bố dạy cho cách học rất hiệu quả, đó là học theo sơ đồ. Từng bài học, phần học, chương học được cô tóm tắt theo sơ đồ dạng cây một cách mạch lạc, đầy đủ thông tin, dễ hiểu, dễ nhớ. Chính nhờ cách học này mà cô cảm thấy việc học tập rất thú vị và dễ dàng.
Năm 1982, cô Hằng bước vào nghề giáo viên, phụ trách hai môn toán và vật lý. Cô nhận thấy cách học theo sơ đồ rất hiệu quả với bản thân nên mạnh dạn áp dụng vào việc giảng dạy cho các em học sinh. Tuy nhiên, cô mới chỉ dám sử dụng cách học này vào việc tóm tắt các phần học, chương học, tạo nên phần tổng kết giúp các em học sinh ôn tập, củng cố kiến thức. Bởi từ trước tới nay, việc dạy học của thầy cô trên bảng ở lớp và vở ghi chép của học sinh vẫn theo trình tự đề mục I, II, III. Vì đây là phương pháp giảng dạy được áp dụng trên toàn quốc nên cô Hằng không dám “vượt rào”.
Đứng lớp nhiều năm, kinh nghiệm dạy học cho cô Hằng thấy việc dạy kiến thức theo sơ đồ dạng cây khá hiệu quả, kể cả đối với giáo viên và học sinh. Bắt đầu từ năm 1997, cô mang cách dạy theo dạng sơ đồ vào áp dụng các lớp mình phụ trách. “Tất nhiên, lúc đó mình dạy chui thôi, vì chưa được phép của nhà trường, của ngành giáo dục” - cô Hằng tiết lộ. Thấy học sinh tiếp thu bài nhanh, có hứng thú, cô rất mừng. Năm 2001, cô mạnh dạn đưa cách dạy ghi nội dung chính của bài mới trên bảng, cho học sinh ghi vở theo sơ đồ cây vào tất cả các bài giảng vật lý lớp 9 ở các lớp cô phụ trách. Điều đáng mừng là tất cả các học sinh đều thích, ủng hộ cách dạy của cô. Những học sinh có học lực kém, chán học dần trở nên ham học hơn và giành được cả những điểm 9, điểm 10. Đồng nghiệp, nhà trường lúc này đã ủng hộ cô vì thấy hiệu quả rõ rệt của cách dạy này.
Đầu năm 2011, cô quyết định tham dự Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh với cách thức dùng sơ đồ cây (hay còn gọi là sơ đồ tư duy) để ghi bảng và học sinh ghi vở với mong muốn cách giảng dạy này sẽ được cấp chuyên môn cao nhất tỉnh thẩm định và công nhận. Kết quả đã như cô mong muốn. Cô được Tiến sĩ Đinh Quốc Vương - Phó Phòng Phổ thông của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh dự giờ và nhận xét là một giờ dạy “sáng tạo, hoàn hảo từ cách tiếp cận, giải quyết vấn đề, ghi bảng và tinh tế khi ứng dụng công nghệ thông tin”. Thầy Vương nói: “Đã dự rất nhiều giờ cả ở bậc THPT và THCS nhưng chưa từng gặp cách dạy và ghi bảng nào như của cô Hằng. Cách dạy này giúp học sinh hiểu bài sâu theo mạch kiến thức một cách tự nhiên, không gò ép, dễ nhớ và việc nhớ kiến thức theo mạch sẽ nhớ được rất lâu...”. Cô Hằng đã được Hội đồng giám khảo cho tối đa 20 điểm. Đây cũng là giờ giảng duy nhất toàn Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm 2011 đạt điểm 20. Giải pháp của cô đã thực sự được hội đồng chuyên môn cao nhất tỉnh thẩm định và công nhận là hoàn toàn mới, rất sáng tạo.
Được sự động viên của ngành và đồng nghiệp, cô Hằng đã viết sáng kiến dạy học của mình thành một giải pháp, gửi đến Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Quảng Ninh lần thứ III. Giải pháp này của cô Hằng chính là tư duy, kiến thức, kinh nghiệm và cả lòng yêu nghề, yêu học sinh được “gói” lại trong một sáng kiến mang tên “Một giải pháp sáng tạo và hiệu quả trong việc ghi bảng của giáo viên, ghi vở của học sinh nhằm phát triển năng lực tư duy, óc sáng tạo cho học sinh”. Giải pháp này được Hội đồng Giám khảo Hội thi Sáng tạo kỹ thuật Quảng Ninh lần III-2011 đánh giá, xếp giải cao tại Hội thi.
Hoàng Quý
