2015 được coi là một năm mà ngành giáo dục Quảng Ninh đạt rất nhiều dấu ấn, có nhiều khởi sắc. Đề án 25 được triển khai quyết liệt đã tạo diện mạo mới cho toàn ngành, nhất là giáo dục miền núi. Các phương pháp quản lý, dạy học mới, tiên tiến được áp dụng đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, nhất là giáo dục mũi nhọn.
Ưu tiên cho giáo dục vùng khó
Có thể thấy, chưa năm nào, Quảng Ninh lại quan tâm đầu tư, chú trọng cho phát triển giáo dục vùng khó đến như vậy. Đáng chú ý, Đề án 25 trong ngành giáo dục được triển khai như một luồng gió mới, làm thay đổi diện mạo của hoạt động giáo dục toàn ngành, nhất là ở các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn như: Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên… Qua tìm hiểu thực tế ở một số địa phương, chúng tôi nhận thấy, từ khi thực hiện Đề án 25, bộ máy của ngành giáo dục đã tinh gọn, hoạt động hiệu quả hơn hẳn. Điều quan trọng nhất, học sinh vùng sâu, vùng xa đã bắt đầu được tiếp cận với môi trường, điều kiện cơ sở vật chất giáo dục tốt hơn.
Đồng chí Đào Ngọc Anh, Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Bình Liêu cho biết: Thực hiện Đề án 25, ngành giáo dục huyện đã đưa ra khá nhiều giải pháp hay, thiết thực. Đơn cử như: Huy động học sinh lớp 4, lớp 5 từ các điểm trường lẻ về học tại trường chính; hình thành điểm trường vệ tinh thực hiện ghép lớp 3, 4, 5 từ các điểm trường lẻ xung quanh; ghép học sinh ở 2 độ tuổi khác nhau học cùng một trình độ; ghép các lớp cùng khối trong cùng một trường; thực hiện mô hình trường dân tộc bán trú vùng cao...
Theo đó, ngay khi kết thúc năm học 2014-2015, toàn huyện Bình Liêu đã giảm được 4 điểm trường cấp mầm non, tiểu học so với năm học 2013-2014. Đồng thời, huyện cũng thực hiện mô hình trường dân tộc bán trú ở 2 trường tiểu học là Tiểu học Đồng Văn và Tiểu học Lục Hồn. Đến nay, sau gần 2 năm học thực hiện, huyện đã giảm được 13 điểm trường, 54 lớp. Mô hình trường dân tộc bán trú cũng đã được mở rộng thêm 2 trường nữa là: Tiểu học Tình Húc, Tiểu học Hoành Mô 2. Thầy giáo Lương Trọng Thuỷ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lục Hồn chia sẻ: “Với mô hình này, trường đưa học sinh lớp 5 ở các điểm lẻ về trường chính học, ăn ở bán trú tuần. Sau hơn 1 năm học thực hiện cho thấy những hiệu quả rõ rệt. Học sinh được học 2 buổi/ngày; được tiếp cận với cơ sở vật chất tốt hơn. Bên cạnh đó, các em cũng tự tin trong giao tiếp hơn, ý thức học tập, rèn luyện tiến bộ hơn rất nhiều”.
Các giải pháp mà ngành GD-ĐT Bình Liêu đã và đang thực hiện khi triển khai Đề án 25 rõ ràng đã giúp cho chất lượng giáo dục của huyện được nâng lên đáng kể, nhất là ở các xã vùng cao, còn nhiều khó khăn như Hoành Mô, Đồng Văn... Ngoài huyện Bình Liêu, một số huyện miền núi khác cũng thực hiện rất tích cực Đề án 25 như: Tiên Yên, Ba Chẽ, Hải Hà, Hoành Bồ… Đồng chí Lý Ngọc Nam, Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Hoành Bồ cho biết: Đề án 25 đã giúp cho bộ mặt giáo dục của huyện, nhất là ở các xã vùng cao thay đổi đáng kể, theo chiều hướng tích cực. Các giải pháp mà ngành đưa ra về cơ bản phù hợp với điều kiện thực tế ở từng trường học, trên cơ sở đảm bảo nguyên tắc tạo môi trường học tập tốt nhất cho học sinh. Đơn cử như: Dồn, ghép điểm trường, nhóm, lớp các cấp học; sắp xếp tinh gọn nhân viên theo hướng kiêm nhiệm; chấm dứt hợp đồng trong chỉ tiêu biên chế một số chức danh nhân viên chưa tuyển…
Đổi mới căn bản, toàn diện
Bên cạnh việc thực hiện quyết liệt Đề án 25, năm vừa qua cũng là năm mà ngành giáo dục Quảng Ninh ghi nhiều dấu ấn trong việc đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT. Nhiều trường học, nhất là các trường ngoài công lập chất lượng cao đã tích cực đầu tư các thiết bị hiện đại để áp dụng CNTT trong giảng dạy, như: Trường Đoàn Thị Điểm Hạ Long; Trường TH&THCS&THPT Văn Lang (TP Hạ Long)… Bên cạnh đó, một số mô hình, phương pháp dạy học, quản lý mới, tiên tiến được áp dụng tại các cơ sở giáo dục của tỉnh bước đầu đã tạo nên sự chuyển biến nhất định về chất lượng giáo dục. Đó là: Đề án “Lớp không chuyên trong Trường THPT Chuyên Hạ Long theo nhu cầu người học, tự chủ một phần kinh phí hoạt động”; Đề án triển khai hình thức soạn và phê duyệt giáo án online trên nền tảng hệ thống cơ sở dữ liệu bài giảng điện tử của ngành giáo dục Đông Triều; mô hình trường học mới ở cấp THCS; Đề án thí điểm mô hình đầu tư và quản lý theo hình thức đối tác công - tư…
Trong đó, ngành giáo dục Đông Triều là một trong những đơn vị tiên phong của tỉnh về thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, để đổi mới công tác quản lý, dạy học, ngành giáo dục TX Đông Triều đã triển khai ứng dụng CNTT rộng khắp tới tất cả các đơn vị trong toàn thị xã, đảm bảo đại đa số học sinh cấp THCS và bộ phận lớn học sinh cấp tiểu học được học tin học trên máy tính. Theo đó, tính đến nay, 100% các trường mầm non, tiểu học và THCS trong toàn thị xã có hệ thống phòng máy vi tính phục vụ cho công tác quản lý và dạy học; có trên 1.500 máy vi tính các loại cho các trường học; trên 600 máy chiếu phục vụ công tác giảng dạy.
Đồng chí Lê Thu Trà, Trưởng Phòng GD-ĐT TX Đông Triều cho biết: Đông Triều là địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện Đề án triển khai hình thức soạn và phê duyệt giáo án online trên nền tảng hệ thống cơ sở dữ liệu bài giảng điện tử. Thực hiện từ năm học 2015-2016, Đề án được đánh giá là một bước đột phá lớn trong công tác quản lý chuyên môn không chỉ ở phạm vi thị xã mà còn trong phạm vi cả nước. Nó sẽ hỗ trợ tích cực cho đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện tốt chương trình đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT.
Hay như với mô hình trường học mới cấp THCS, được thực hiện từ đầu năm học 2015-2016 đến nay cũng đã bước đầu nhận được sự đồng thuận từ phía các bậc phụ huynh, nhà trường. Đối với học sinh, các em sau khi được học mô hình VNEN ở cấp tiểu học tiếp tục có cơ hội được học tập với mô hình giáo dục mới, tiên tiến. Điều mà hầu hết phụ huynh, giáo viên đánh giá cao khi học sinh được tiếp cận với mô hình này đó là sự tự tin trong giao tiếp của các em học sinh. Trái với việc học khá thụ động như cách học truyền thống là giáo viên giảng, học sinh lắng nghe, ghi chép; với phương pháp học này, học sinh được thảo luận nhiều hơn, đóng góp, chia sẻ ý kiến nhiều hơn, các hoạt động trải nghiệm thực tế cũng đa dạng, phong phú hơn. Theo đó, toàn tỉnh hiện có 9 trường THCS thực hiện mô hình này, nằm rải rác ở các vùng, miền trong toàn tỉnh...
Lan Anh
