Sự phát triển nhanh của AI đang tác động mạnh đến giáo dục. Nhiều học sinh đã bắt đầu sử dụng các công cụ AI để tìm kiếm thông tin, giải thích kiến thức và hỗ trợ luyện tập bài tập.
AI bắt đầu thay đổi cách học của học sinh
Chị Nguyễn Thị Hà - giáo viên dạy Toán tại một trường THPT tại Hưng Yên - cho biết, hiện nay xu hướng học sinh sử dụng các công cụ AI để gợi ý cách làm bài, viết bài luận hoặc giải thích các nội dung khó đang trở nên phổ biến.
GS. Toby Walsh - Đại học New South Wales (Úc), Viện sĩ của Hiệp hội Máy tính Mỹ nhận định, AI đang thay đổi cả nội dung lẫn phương pháp dạy học. Theo ông, AI có thể đóng vai trò như một gia sư cá nhân, giúp học sinh học tập theo nhịp độ riêng và tiếp cận kiến thức linh hoạt hơn.
Trong khi đó, ông Hồ Đức Thắng - Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh, việc phổ cập AI trong giáo dục cần được triển khai thận trọng, đặc biệt ở bậc tiểu học. Theo ông, mục tiêu của việc đưa AI vào trường học không phải để đào tạo các kỹ sư công nghệ từ sớm mà giúp học sinh làm quen với công nghệ một cách an toàn và có định hướng. Không nên để học sinh tiểu học tự do sử dụng các công cụ AI như ChatGPT vì các em chưa đủ khả năng đánh giá và chọn lọc thông tin.
Giáo viên và khung quản lý là yếu tố quyết định
Theo ông Vũ Thanh Thắng - Chủ tịch Công ty AIZ, yếu tố quan trọng nhất khi đưa AI vào giáo dục không phải là công nghệ mà là con người. Ông cho rằng, giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng sử dụng AI trước khi công nghệ này được đưa vào lớp học. Giáo viên là người thiết kế bài học, kiểm soát quá trình học tập và hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ đúng cách.
Ở góc độ triển khai, ông Hồ Đức Thắng cho rằng, việc đưa AI vào giáo dục cần có lộ trình phù hợp. Theo ông, nên bắt đầu bằng các chương trình thí điểm tại một số trường học nhằm đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng. Ông Thắng cũng cảnh báo nguy cơ gia tăng khoảng cách tiếp cận công nghệ nếu việc triển khai không được thực hiện đồng bộ.
"Học sinh ở khu vực thành thị có điều kiện tiếp cận công nghệ sớm hơn, trong khi học sinh ở vùng sâu vùng xa có thể gặp nhiều hạn chế nếu hạ tầng chưa được đầu tư đầy đủ" - ông Hồ Đức Thắng lưu ý.
Ở góc độ quản lý rủi ro, Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số Quốc gia đề xuất mô hình ba lớp kiểm soát. Lớp thứ nhất là phân loại và loại bỏ các rủi ro công nghệ. Lớp thứ hai là thiết kế hệ thống với các tiêu chuẩn an toàn ngay từ đầu. Lớp thứ ba là cơ chế giám sát liên tục và xử lý sự cố khi phát sinh.
GS. Toby Walsh cũng cho hay, AI cần được quản lý chặt chẽ giống như mạng xã hội. Theo ông, nhiều quốc gia chưa rút ra đầy đủ bài học từ tác động của mạng xã hội đối với sức khỏe tinh thần của giới trẻ.
"Các công nghệ mới như AI có thể mang lại lợi ích lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu thiếu cơ chế kiểm soát" - GS. Toby Walsh nhấn mạnh.
Trong thực tế, nhiều phụ huynh tại Việt Nam bày tỏ sự ủng hộ việc đưa AI vào giáo dục nhưng mong muốn có hướng dẫn rõ ràng.
Chị Hà Linh (Hà Nội) cho rằng, trẻ em cần được người lớn định hướng khi tiếp cận công nghệ. Theo chị, giáo viên và nhà trường nên được tập huấn trước để việc dạy học liên quan đến AI luôn gắn với trách nhiệm và an toàn.
Ông Vũ Thanh Thắng cho biết, mục tiêu của giáo dục trong thời đại số không chỉ là dạy học sinh sử dụng công nghệ mà còn giúp các em hiểu cách sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm. “AI có thể hỗ trợ học tập rất tốt nhưng điều quan trọng là học sinh phải học cách tư duy và đánh giá thông tin. Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi phục vụ cho sự phát triển của con người”, ông Vũ Thanh Thắng nói.
