Nghe kể nhiều về Trại Phong (tên nhiều người dùng để gọi khu nội trú điều trị bệnh phong của Trung tâm da liễu tỉnh ở thôn Động Linh, xã Minh Thành, huyện Yên Hưng) nhưng những ngày giáp Tết Nguyên đán này tôi mới có dịp đặt chân tới đó… Khác với bầu không khí náo nhiệt chốn thị thành, đường vào Trại phong tĩnh mịch. Nếu dọc tuyến đường chúng tôi đi qua Tết đang đến rất gần thì ở đây, dường như mùa xuân lại về rất muộn.
Niềm vui nhỏ
Theo chân Đoàn cán bộ của Uỷ ban MTTQ tỉnh, chúng tôi đến Trại phong khi chỉ còn cách ngày Ông Táo về trời 2 ngày. Rảo bộ hết đoạn đường mòn gập ghềnh, khúc khuỷu, chúng tôi đến khu “trung tâm” của trại phong. Gọi là khu trung tâm vì ở đây có vài nóc nhà nhưng tất cả đều im lìm, vắng bóng người… Dường như để giải đáp cho những băn khoăn của các thành viên trong Đoàn, một cán bộ của Trại cho biết: “Tất cả mọi người đều đang ở trên hội trường. Đoàn ta là đoàn đầu tiên đến chúc Tết trong năm Đinh hợi này nên bà con háo hức lắm! Lâu lắm nhà mới có khách mà”. Trong hội trường nhỏ chưa đầy 40m2 của trại tất cả cán bộ, bệnh nhân đã tề tựu đông đủ. Điều khá đặc biệt là họ chủ yếu là người già.
Đồng chí Nguyễn Huy Quân, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ tỉnh trao quà Tết cho bệnh nhân Trại phong
Ước nguyện trước thềm xuân
Trại phong được thành lập từ những năm 70. Thời kỳ đó, ở đây có rất nhiều bệnh nhân lưu trú và điều trị nhưng đến nay chỉ còn lại 12 bệnh nhân. Số bệnh nhân này đều đã được chữa khỏi bệnh nhưng do già yếu, không nơi nương tựa và chính những định kiến, mặc cảm đã níu kéo họ gắn bó với trại, tìm sự đồng cảm, nương tựa lẫn nhau. Để tiện chăm sóc và giúp đỡ nhau, các bệnh nhân ở đây sống theo từng gia đình nhỏ. Có gia đình là 2 vợ chồng nên duyên từ ngày vào trại nhưng có gia đình chỉ có 2 người phụ nữ…
Chúng tôi tìm đến “tổ ấm” của ông Sú A Chiêng và bà Hoàng Thị Gái. Căn phòng nhỏ của ông bà, ngoài chiếc giường ngủ thì chẳng có gì giá trị hơn. Ông Chiêng năm nay 71 tuổi còn bà Gái 61 tuổi. Ông bà vào trại được hơn 30 năm và sống chung với nhau cũng được gần 30 năm. Cũng ngần ấy năm ông, bà chưa ra khỏi rừng. Bởi vậy, ông bà không thể hình dung nổi cuộc sống ngoài hiện nay như thế nào. Trong tâm trí của ông bà chỉ còn mang máng nhớ cái Tết những năm 70 của thế kỷ trước khi ông, bà còn chưa vào trại… “Thời ấy, Tết nghèo lắm, thiếu thốn mọi thứ. Khi mới vào trại điều trị bệnh, chúng tôi lại chịu mặc cảm và sự xa lánh của người đời nên làm gì có Tết” - Bà Gái kể: -“Còn bây giờ, năm nào cũng có đoàn cán bộ của tỉnh, huyện, xã đến chúc Tết, tặng quà. Chiều 30 Tết thì được dự bữa cơm tất niên. Đêm giao thừa, ngắm cành đào và mâm ngũ quả do các cán bộ ở đây tổ chức cho nên cuộc sống của chúng tôi cũng phần nào bớt hiu quạnh, cô độc”.
Không riêng gì vợ chồng ông bà Gái mà tất cả các bệnh nhân ở đây đều khẳng định, cuộc sống của họ so với trước kia đã khá hơn rất nhiều. Những năm trước, hàng tháng họ được nhà nước hỗ trợ 240.000 đồng/người/tháng nhưng kể từ đầu năm 2007 này, mức hỗ trợ đã được nâng lên 300.000 đồng/người/tháng. Số tiền không phải là nhiều so với mức thu nhập chung của xã hội bây giờ nhưng cũng có thể mang lại cuộc sống thanh đạm cho họ. Tâm sự với chúng tôi, họ đều nói rất biết ơn sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền. Cuộc sống của họ cũng chẳng biết sẽ kéo dài được bao nhiêu năm nữa (vì hầu hết họ đều đã cao tuổi) nên chỉ còn một nguyện vọng cuối cùng là có được điện chiếu sáng, có sách báo để đọc. Ước nguyện của họ cũng là chính đáng. Bởi lẽ, cuộc sống ở Trại phong dù sao vẫn còn nhiều cách biệt so với xã hội (mặc dù ở đây chỉ cách đường quốc lộ 2km, cách trung tâm thị trấn Quảng Yên chưa đầy 8 km). Không điện chiếu sáng, không người qua lại (thậm chí cả những người con do họ dứt ruột đẻ ra cũng không một lần đến thăm họ)… nên một ngày ở đây thường rất ngắn, chỉ bắt đầu khi mặt trời mọc và kết thúc khi mặt trời lặn... Nếu có ánh sáng văn hoá sẽ giúp họ gỡ bỏ được mặc cảm, định kiến, tự ty để hoà nhập với cuộc sống xã hội.
Khi chia tay với những người bệnh ở Trại phong chúng tôi được biết đã có dự án mua máy phát điện và mắc đường nước cho khu điều trị nội trú này với những người bệnh ở Trại phong sẽ có cơ hội được đổi đời.