Là lực lượng tại chỗ, cơ động nhanh, dân quân thường trực giữ vai trò quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương, giữ gìn an ninh trật tự và tham gia xử lý kịp thời các tình huống phát sinh từ cơ sở.
Tại xã Hoành Mô, Tiểu đội dân quân thường trực được bố trí làm việc 24/24 giờ tại trụ sở. Với những chiến sĩ dân quân nơi đây, chuyện ăn ở tập trung, thường xuyên bám đơn vị đã trở thành nếp quen để bảo đảm quân số trực, sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi có tình huống phát sinh trên địa bàn.
Anh Chíu Phúc Bích, Tiểu đội trưởng Tiểu đội dân quân thường trực xã Hoành Mô, dù gia đình chỉ cách trụ sở chưa đầy 4km, song phần lớn thời gian anh vẫn ăn ở tại đơn vị, chỉ khi gia đình có việc đột xuất mới xin chỉ huy về giải quyết. Anh chia sẻ: “Ở địa bàn biên giới như Hoành Mô, mỗi ngày trực không chỉ là hoàn thành một ca trực mà luôn thường trực cho nhiều nhiệm vụ nối tiếp nhau từ tuần tra, bám nắm địa bàn đến cơ động xử lý việc đột xuất. Vì thế, lực lượng dân quân thường trực lúc nào cũng phải trong tâm thế sẵn sàng”.
Sự thường trực ấy cũng đồng nghĩa với việc mỗi cán bộ, chiến sĩ dân quân ở Hoành Mô phải quen với nhịp công việc liên tục, nhiều đầu việc và sẵn sàng có mặt khi địa bàn cần. Chị Phương Thị Tiến, chiến sĩ Tiểu đội dân quân thường trực xã Hoành Mô, cho biết: “Ngoài tuần tra, giữ gìn an ninh trật tự, chúng tôi còn phải sẵn sàng cơ động xử lý tình huống, tham gia phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn. Khi có yêu cầu, anh em cũng phối hợp với lực lượng Biên phòng tuần tra bảo vệ đường biên, cột mốc và thực hiện các nhiệm vụ được giao”.
Để lực lượng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, Ban CHQS xã Hoành Mô luôn chú trọng công tác xây dựng lực lượng dân quân thường trực. Trung tá Bùi Xuân Hữu, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã, cho biết: “Ban CHQS xã luôn chú trọng lựa chọn, kiện toàn quân số, bảo đảm đúng thành phần, đồng thời duy trì tốt công tác huấn luyện, rèn luyện, quản lý và chế độ trực sẵn sàng chiến đấu. Qua thực tế, lực lượng dân quân thường trực của xã ngày càng trưởng thành, phát huy tốt vai trò nòng cốt tại chỗ, phối hợp hiệu quả với các lực lượng trong nắm tình hình, tuần tra, xử lý các tình huống phát sinh, góp phần giữ vững địa bàn”.
Không chỉ ở Hoành Mô, dân quân thường trực trên địa bàn tỉnh đang ngày càng khẳng định rõ vai trò trong thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở. Toàn tỉnh hiện có 66 tiểu đội dân quân thường trực, trong đó 12 xã, phường, đặc khu được tổ chức 2 tiểu đội. Đây là lực lượng bám địa bàn, sát dân, gần dân, thường xuyên phối hợp với Công an, Biên phòng và các lực lượng liên quan để nắm tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, hoạt động của các đối tượng trên khu vực biên giới; kịp thời báo cáo, tham mưu, không để bị động, bất ngờ. Cùng với đó, lực lượng còn tham gia huấn luyện, luyện tập, diễn tập, tuyên truyền vận động nhân dân chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh, chủ quyền biên giới quốc gia, góp phần xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.
Thượng tá Nguyễn Văn Mười, Phó Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh, cho biết: Lực lượng dân quân thường trực là bộ phận quan trọng trong thế trận quốc phòng toàn dân ở cơ sở, nhất là tại các địa bàn trọng điểm, biên giới. Những năm qua, cùng với việc củng cố tổ chức, xây dựng lực lượng đủ quân số, tỉnh cũng quan tâm bảo đảm chế độ, chính sách, từng bước đầu tư cơ sở vật chất, điều kiện hoạt động để lực lượng này yên tâm công tác, nâng cao khả năng cơ động, xử lý kịp thời các tình huống phát sinh từ cơ sở. Năm 2025, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 77/2025/NQ-HĐND quy định mức phụ cấp, trợ cấp ngày công lao động đối với lực lượng dân quân. Theo đó, mức trợ cấp là 398.000 đồng/người/ngày, tiền ăn 72.000 đồng/người/ngày. Chính sách này không chỉ góp phần bảo đảm điều kiện hoạt động mà còn thể hiện sự quan tâm thiết thực đối với những người đang ngày đêm bám cơ sở.
Âm thầm bám đơn vị, bám địa bàn, lực lượng dân quân thường trực đang trở thành một trong những điểm tựa quan trọng ở cơ sở. Từ tuần tra, giữ gìn an ninh trật tự đến tham gia xử lý các tình huống đột xuất, thiên tai, cứu hộ cứu nạn, mỗi nhiệm vụ được hoàn thành đều góp thêm một phần vào thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc ngay từ địa bàn.
