Tái nghiện sau cai nghiện vẫn chiếm tỷ lệ lớn. Nguyên nhân một phần là do sau cai nghiện, những đối tượng này hiếm gặp cơ hội có công ăn việc làm. Trong hoàn cảnh đó, Tổ hợp giặt là Hồi Tâm là một mô hình hiếm hoi góp phần tạo công ăn việc làm cho người sau cai nghiện. Mặc dù mới dừng ở quy mô nhỏ, số thành viên còn ít ỏi, song nó mở ra cánh cửa hướng tới tương lai cho những người nghiện quyết tâm từ bỏ ma tuý...
Một thời lầm lỗi
Con ngõ quanh co của khu 2B, phường Bãi Cháy (TP Hạ Long- Quảng Ninh), từ đầu năm 2006mới xuất hiện một cơ sở giặt là mới với cái tên “Tổ hợp giặt là Hồi Tâm”. Nói là tổ hợp giặt là, songcả tổ chỉ có 4 thành viên, trong đó ông Vũ Quốc Bá là người trực tiếp quản lý các thành viên trong tổ. Ông Bá năm nay đã 65 tuổi. Con trai ông, anh Vũ Quốc Bài là người nhiều tuổi nhất trong 3 thành viên còn lại của tổ giặt là. ông Bá kể: “Trong 4 đứa con, thằng Bài được gia đình kỳ vọng nhất. Năm 1995, nó học xong, mở hiệu săm thẩm mỹ. Vậy mà nó mắc nghiện lúc nào chẳng hay. Năm 1997 nó bị bắt vì tội tàng trữ chất ma tuývới 2 năm rưỡi ngồitù”. ở tù đã cai được nghiện, nhưng khi được tha, không công ăn việc làm, Bài lại tái nghiện và tiếp tục đi tù 4 năm vẫn với tội cũ tàng trữ ma tuý. Đợt ra tù lần này, vợ Bài bỏ đi, gia đình lo lắng, chỉ sợ anh tái nghiện trở lại một lần nữa. Rất may có Tổ hợp giặt Hồi Tâm này. Công việc bận rộn suốt ngày giúp Bài vơi đi nỗi buồn. Người trẻ nhất của tổ hợp là Nguyễn Việt Anh, năm nay mới 23 tuổi.Việt Anh sinh ra trong gia đìnhkhá giả, song vì đua đòi cùng bạn bè mà mới 15 tuổi đã “bập” vào ma tuý. Năm 2000, gia đình đưa Việt Anh đi Vạn Cảnh cai nghiện. Giờ gửi con mìnhđến tổ giặt là Hồi Tâm, gia đình Việt Anh cũng cảm thấy yên tâm hơn. Còn với Việt Anh cũng không đặt mục tiêuphải đi làm kiếm “miếng cơm, manh áo”, song nó giống như động lực mới giúp ViệtAnh cảm thấy cuộc đời có ý nghĩa hơn, từ đó hun đúc quyết tâm cho mình để làm lại cuộc đời. Anh Nguyễn Việt Hưng đang vận hành máy giặt tại Tổ hợp giặt là Hồi Tâm Luồng sáng mới Tổ hợp giặt là Hồi Tâm được thành lập cũng thật tình cờ với sự tài trợ của Dự án Quỹ toàn cầu.Anh Trần Thái Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh, cho biết: “Mục đích của Dự án là hỗ trợ phương tiện, thiết bịtạo việc làm cho người có HIV. Tập hợp người sau cai nghiện để hướng họ vào việc thiện, từ đó góp phần không để xảy ra tệ nạn xã hội”.Kinh phíban đầu của dự án hơn 89.000.000 đồng. Hội Chữ thập đỏ tỉnhdự địnhthành lập 2 nhóm rửa xe tại phường Cao Xanh vàCao Thắng (TP Hạ Long). Tuy nhiên, Dự án lại yêu cầu phải có gia đình cụ thể đứng ra đảm nhận, mà gia đình đó có con đã từng nghiện hút... Chính vì vậy mà dự định ban đầu bị thất bại. Nghe tin có dự án, Hội chữ thập đỏ phường Bãi Cháy đã xin đầu tư mô hình tổ hợp giặt là, tạo việc làm cho người có HIV và đối tượng sau cai nghiện tại phường mình. Ông Vũ Văn Bá là Chi hội trưởng Chi hội Chữ thập đỏ khu 2B,đã trực tiếp đứng gia đảm nhận phụ trách, quản lý tổ hợp. Ông kể với tôi:“Lúc đầu các anh, chị trongHội Chữ thập đỏ bảo tôi làm dự án rửa xe. Nhưng địa điểm xin được thì tạm bợ, nếu đầu tư vào đó mà không ổn định, các cháu cũng đâm ra lo lắng, chán nản”.Sống ở khu vực Bãi Cháy, điểm trung tâm du lịch của TP Hạ Long, thấy nhu cầu giặt là của người lao động, các nhà hàng, nhà nghỉ trên địa bàn rất lớnnên ông Bá đã đề xuất đầu tư mô hình giặt là. Tham vọng của ông là đầu tư một giàn máy giặt công nghiệp có công suất lớn. Song khi đi khảo sát ở một số khách sạn lớn trên địa bàn cho thấy giá thành loại máy này rất cao, hao tổn điện, chi phí vận hành lớn, trong khi đây lại là mô hình thử nghiệm. Vì vậy, ông đã đầu tư vớiquy mô nhỏ gồm 2 máy giặt, bàn là, máy bơm.v.v. với số tiền đầu tư chỉ mất 25 triệu đồng. Số tiền còn dư, Dự án Quỹ toàn cầu thu hồi lại. Vậy là đến tháng 3-2006, Tổ hợp gặt là Hồi Tâm chính thức đi vào hoạt động. Các thành viên trong tổ đều ăn, nghỉ ngay tại gia đình ông Bá. Với máy móc, phương tiện hiện có, mỗi ngày, tổ hợp có thể đảm nhận giặt khoảng 50kg đồ.Khi mô hình đi vào thực hiện mới thấy nó quá nhỏ. Thiếu hệ thống lò sấy quần áo đề phòng những hôm trời mưa gió, gia đình ông Bá lại phải vay mượn để mua lò sấy. Có nhiều nhà nghỉ, nhà hàng đặt hàng thường xuyên cho tổ hợp, nhưng khối lượng đồ rất lớn nên tổ hợp cũng không đủ khả năng nhận hàng. Lúc đầu, bà con lối xóm cũng e ngại, songthấy được những cố gắng của các thành viên trong tổ, họ bắt đầu thông cảm, chia sẻ, thường xuyên mang chăn, màn đến giặt để tăng thêm thu nhập cho các thành viên trong tổ. Hội Chữ thập đỏ và các đoàn thể của khu, của phường cũng đến động viên mọi người. Mặc dù thu nhập hiện tại của các thành viên trong tổ giặt là chưa cao, mới được 400.000 - 500.000 đồng/tháng, nhưng cũng đủ để họ thấy được mồ hôi, nước mắt, công sức lao động bỏ ra để có những đồng tiền chân chính. Tình cảm yêu thương, chia sẻ của gia đình ông Bá và bà con lối xóm giúp các thành viên trong tổ hợp ngày càngquyết tâm làm lại cuộc đời. Hiện nay Việt Anh cũng đã có bạn gái. 2 người dự định sang năm sẽ tổ chức cưới. Còn với Hưng, mặc dù số tiền hàng tháng có được còn ít ỏi, song nó đã mang lại niềm vui, sức sống mới cho gia đình. Hưng hào hứng nói với tôi: “Sắp tới, chúng tôi tiếp tục mở thêm cơ sở rửa xe, lúc đó chắc thu nhập khá hơn. Hiện tại, tuy thu nhập thấp nhưng được bà con đùm bọc giúp đỡ, động viên chúng tôi nên anh em cũngthoải mái tâm lý và quên đi những gì đã vấp phải”. Ông Bá tiếp lời: “Chúng tôi đã có đầy đủ máy móc, phương tiện để rửa xe, chỉ còn chờ có địa điểm, lúc đó thu nhập của các cháu chắc sẽ khá hơn nhiều”. Thấy được hiệu quả của tổ hợp giặt là Hồi Tâm với những người sau cai nghiện, nhiều gia đìnhcó con cai nghiện về cũng muốnđưađến gửi. Song do khả năng về công suất hoạt động máy giặt còn nhỏ, điều kiện ăn, ở, nơi làm việc còn chật chội nên ông Bá cũng chưa dám nhận thêm người. Ông bảo: “Cũng phải làm từ từ xem có thành công không. Những thành viên nơi đây tôi đều xem như con mình nên phải thường xuyên giáo dục, giám sát và giúp đỡ, động viên chúng. Nhận đông người quá tôi sợ không kiểm soát nổi lại thất bại”. Khi chia tay các thành viên của tổ giặt là Hồi Tâm, tôi thấy ánh mắt của những thanh niên trong tổ chứa chan niềm hy vọng mới. Còn ông Bá thì liên tục nói: “Tôi mong sẽ thêmnhiều khu phố có địa chỉ Hồi Tâm, giúphỗ trợ phương tiện tạo việc làm cho các cháu đã có thời lầm lỗi quay trở về với cuộc sống. Chỉ có việc làm mới là nguồn động viên lớn nhất để họ không còn tái nghiện trở lại. Tôi đã nếm trải nỗi buồn của người cha có đứa con nghiện rồi nên tôi hiểu họ cần biết bao nhiêu cơ hội lao động để quay lại con đường sáng”.
