Tháng 2-2007, tuyến xe buýt 01 nối Hạ Long - Cẩm Phả (nay kéo dài Hạ Long - Vân Đồn) chính thức hoạt động đã tạo bước đột phá trong vận chuyển hành khách bằng phương tiện công cộng trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, sau 5 năm hoạt động, hệ thống cơ sở hạ tầng dành cho xe buýt vẫn thiếu và yếu, với không ít bất cập.
Đầu tiên phải nói đến hệ thống điểm dừng, nhà chờ, biển báo, bến bãi dành cho xe buýt. Đây là cơ sở hạ tầng được tỉnh ưu tiên đầu tư đầu tiên khi đưa vận tải xe buýt vào hoạt động. Tuy nhiên, đến nay dường như đã bị xuống cấp nghiêm trọng, một số bị mất, bị hư hỏng, số khác không đúng quy chuẩn. Riêng các tuyến số 01, 02, 03 và 08 đều bị mất biển báo, mờ hoặc không còn vạch sơn. Nguyên nhân của việc này được cho là do hoạt động thường xuyên nâng cấp, sửa chữa mặt đường gây ra. Tuy nhiên, ai cũng thấy vấn đề ở đây chính là sự phối kết hợp và chỉ đạo không chặt chẽ của các đơn vị chức năng, dẫn đến mạnh ai nấy làm, việc của ai người đó thực hiện. Ngoài ra thì cũng phải thừa nhận việc đầu tư bổ sung, thay mới hệ thống biển báo, nhà chờ, điểm dừng đỗ của tỉnh trong thời gian qua còn nhỏ lẻ, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.
Trong 5 năm qua tỉnh cũng chưa xây dựng bến bãi dành cho xe buýt.Khắc phục điều này và cũng là để đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của mình, một số doanh nghiệp xe buýt đã bỏ tiền túi để đầu tư trước một số hạng mục hạ tầng cơ bản. Tiêu biểu như Công ty CP Xe khách Quảng Ninh đầu tư toàn bộ điểm dừng đỗ, đón trả khách, biển báo, nhà chờ cho tuyến buýt số 10 (bám dọc tỉnh lộ 336 - từ bến xe khách Hòn Gai đến nhà máy gạch Hoành Bồ). Tương tự vậy, Công ty TNHH Phúc Xuyên đầu tư tuyến buýt số 05, trải dài từ khu vực Dốc Đỏ (phường Phương Đông, TP Uông Bí) đến xã Bình Dương (huyện Đông Triều). HTX dịch vụ tổng hợp Vĩnh Thực đầu tư cho tuyến buýt số 07 xung quanh nội thành TP Móng Cái. Riêng đoạn từ trung tâm TP Móng Cái đến Trà Cổ, mặc dù tuyến buýt của HTX dịch vụ tổng hợp Vĩnh Thực vẫn khai thác. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng thì hoàn toàn “trắng” nhà chờ, điểm dừng đỗ. Ông Đoàn Thế Xuyên, Giám đốc Công ty TNHH Phúc Xuyên bày tỏ: “Mặc dù phần việc đầu tư hệ thống cơ sở hạ tầng là của nhà nước. Tuy nhiên, để đảm bảo hoạt động một cách an toàn và thuận tiện nhất cho hành khách, Công ty chúng tôi cũng như một số đơn vị khác tự đầu tư trước một số hạng mục thiết yếu. Đây thật sự là sự nỗ lực, cố gắng của Phúc Xuyên. Bởi doanh nghiệp hiện đang trong giai đoạn khó khăn. Qua đây cũng rất mong tỉnh quan tâm, hỗ trợ chi phí cho việc đầu tư này như cam kết đã đề ra trước đó…”.
Phải thừa nhận việc doanh nghiệp bỏ tiền túi để đầu tư trước một số hạng mục hạ tầng giao thông thể hiện sự nghiêm túc trong kinh doanh bền vững, đảm bảo uy tín, chất lượng. Tuy nhiên, việc này cũng dẫn đến tình trạng “bát nháo” trong quy cách, vị trí các hạng mục hạ tầng giao thông, dẫn đến khó quản lý và làm mất mỹ quan đô thị. Anh Nguyễn Đình Toàn, công nhân khu công nghiệp Cái Lân cho biết: “Do tính chất công việc nên tôi hay đi xe buýt lắm, và đi hầu như các tuyến chính của tỉnh. Qua đó, tôi thấy các biển báo, nhà chờ, điểm dừng đỗ mỗi nơi mỗi khác, lúc to, lúc nhỏ, lúc màu xanh, lúc màu vàng, lúc thụt vào quá tường rào nhà dân, lúc lại chồi ra gần nửa vỉa hè… nói chung là không theo quy tắc chung nào cả”.
Có thể nói trong lĩnh vực hệ thống hạ tầng giao thông xe buýt hiện nay, bên cạnh phần đầu tư của nhà nước còn thiếu và yếu, thì phần của doanh nghiệp cũng không khá hơn là mấy. Hiện nay hầu hết các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ xe buýt chưa ổn định về bến bãi; chưa bố trí hợp lý điểm đầu, cuối trên các tuyến. Về các điểm sửa chữa, bảo dưỡng, văn phòng làm việc, hiện mới chỉ có Công ty TNHH Phúc Xuyên bỏ tiền thuê hoặc mua đất của tổ chức, cá nhân để đầu tư xây dựng lâu dài, còn lại các doanh nghiệp khác hầu như không có, hoặc có cũng không ổn định, chỉ mang tính tạm bợ trong thời gian ngắn. Thực tế vận tải bằng phương tiện xe buýt ngày càng khẳng định được tác dụng, ý nghĩa cũng như vị trí của mình trong hệ thống giao thông vận tải nói riêng, công tác ổn định an sinh xã hội nói chung. Bởi vậy hơn lúc nào hết các đơn vị chức năng, các địa phương cần quan tâm, tạo điều kiện đầu tư hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông cho loại hình vận tải này.
Việt Hoa
