Quảng Ninh có 113/186 xã, phường, thị trấn thuộc vùng dân tộc miền núi. Những năm qua, công tác dân tộc đã được cấp uỷ, chính quyền các cấp xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong công tác chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, nhằm từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc trong tỉnh.
Thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh, thời gian qua, Ban Dân tộc tỉnh luôn chú trọng xây dựng chương trình công tác để triển khai cụ thể từng nhiệm vụ cho công tác dân tộc theo từng giai đoạn. Ban Dân tộc tỉnh đã chủ động phân khai nguồn vốn đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng các xã, thôn đặc biệt khó khăn, xã miền núi, biên giới thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2012-2015 và phối hợp tham gia hoàn thành đề án về công tác dân tộc của Tỉnh uỷ; tham mưu cho UBND tỉnh tiến hành rà soát, xét duyệt thôn đặc biệt khó khăn, xã thuộc khu vực I, II, III vùng dân tộc và miền núi tỉnh giai đoạn 2012-2015 để trình Uỷ ban Dân tộc phê duyệt. Cùng với đó, Ban Dân tộc tỉnh đã hướng dẫn các địa phương rà soát, tổng hợp báo cáo về xác định đối tượng thụ hưởng theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo và hộ nghèo ở xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn…
Trong quá trình tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, các đề án, chính sách dân tộc, tỉnh đã vận dụng linh hoạt các chính sách của Trung ương trong quá trình áp dụng thực hiện trên địa bàn. Công tác chỉ đạo, triển khai thực hiện Chương trình 135 đã phù hợp với điều kiện thực tế của mỗi địa phương, đảm bảo nguyên tắc công khai, dân chủ, đồng thời xác định đúng đối tượng thụ hưởng. Công tác thanh tra, giám sát được tổ chức ở nhiều cấp và do nhiều đơn vị thực hiện đã góp phần thực hiện hiệu quả chương trình này. Trong năm 2013, tổng nguồn vốn được giải ngân để thực hiện các chương trình, dự án, các chính sách dân tộc ở tỉnh đạt trên 37,7 tỷ đồng, trong đó vốn cho Chương trình 135 là gần 22 tỷ đồng, chủ yếu xây dựng nhà làm việc, chợ trung tâm, công trình nước sạch, kiên cố hoá kênh mương… Hầu hết các công trình đã phát huy hiệu quả làm việc, phục vụ sản xuất và đời sống của đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa.
Một trong những kết quả nổi bật trong công tác dân tộc của tỉnh thời gian qua là việc triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người dân nghèo vùng khó khăn. Công tác này được triển khai nghiêm túc, đúng tiến độ và thực hiện đúng đối tượng. Trong năm qua, toàn tỉnh có 6.252 hộ với 26.938 nhân khẩu được thụ hưởng chính sách này, trong đó khu vực II là 1.972 hộ (7.708 nhân khẩu); khu vực III là 4.280 hộ (bằng 19.230 nhân khẩu). Tổng kinh phí theo kế hoạch là trên 5 tỷ đồng. Các địa phương thực hiện tốt công tác này là: Cẩm Phả, Móng Cái, Đầm Hà, Ba Chẽ, Cô Tô… Ngoài việc chỉ đạo thực hiện triệt để các chương trình, dự án chính sách dân tộc của Trung ương qua từng giai đoạn, tỉnh còn linh hoạt ban hành và triển khai hiệu quả nhiều chính sách hỗ trợ, đầu tư phát triển KT-XH vùng dân tộc, miền núi, biên giới, biển đảo. Đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc, vùng khó khăn của tỉnh vì thế được cải thiện đáng kể. Tỷ lệ hộ nghèo vùng dân tộc, miền núi năm 2013 giảm 1,97%, tương đương với 2.588 hộ so với năm 2012.
Các cơ quan thực hiện công tác dân tộc các cấp còn phối hợp chặt chẽ từ khâu rà soát, bình xét, tham mưu cho UBND tỉnh ban hành quyết định phê duyệt danh sách 781 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh năm 2013. Các địa phương thực hiện ký hợp đồng với Bưu điện tỉnh triển khai cấp báo Quảng Ninh cho 464 người có uy tín trên địa bàn. Ban Dân tộc đã tổ chức cho 66 người có uy tín trong đồng bào các dân tộc thiểu số các địa phương: Ba Chẽ, Bình Liêu, Đầm Hà, Hải Hà và Móng Cái đi tham quan, học tập kinh nghiệm tại tỉnh Thái Nguyên; tổ chức hội nghị phổ biến thông tin cho 140 đại biểu là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; hỗ trợ cho 50 gia đình người có uy tín gặp hoạn nạn, khó khăn…
Tại cuộc họp triển khai công tác dân tộc năm 2014 do Ban Dân tộc tỉnh tổ chức mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đọc nhấn mạnh: Quảng Ninh là tỉnh có nhiều đồng bào dân tộc cùng sinh sống, số lượng hộ nghèo vùng dân tộc còn cao. Vì vậy, các đơn vị cần tập trung nghiên cứu và đề xuất nhiều cơ chế, chính sách dân tộc mang tính khả thi; tăng cường sâu sát cơ sở, nắm tâm tư, nguyện vọng, đời sống, sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số; chú trọng tuyên truyền để người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số thay đổi tập quán sinh hoạt nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, giữ vững an ninh - quốc phòng vùng biên giới… Ban Dân tộc và các địa phương cần bám sát chủ đề công tác năm 2014 của tỉnh, rà soát biên chế, đào tạo nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh phối hợp với các ngành liên quan, phát huy vai trò của Ban dân tộc trong các lĩnh vực; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ, chính sách liên quan đến đồng bào dân tộc...
Triển khai các chính sách vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống vật chất, tinh thần của người dân đã và đang được cải thiện đáng kể, từng bước xoá dần khoảng cách giữa các vùng, miền trong tỉnh.
Nguyễn Huế
