Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm cho phép Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự, nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương, hoặc bảo vệ lợi ích công, thời gian qua Viện KSND khu vực 2 đã chủ động phối hợp với Thuế cơ sở 4 triển khai các giải pháp tăng cường quản lý, thu hồi nợ đọng thuế. Qua đó, bước đầu đưa quy định mới vào thực tiễn, góp phần chống thất thu ngân sách nhà nước và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật thuế của người nộp thuế.
Qua công tác nắm tình hình chấp hành pháp luật về thuế của các tổ chức, cá nhân trên địa bàn, Viện KSND khu vực 2 đã có văn bản đề nghị Thuế cơ sở 4 cung cấp danh sách những tổ chức, cá nhân nợ đọng thuế để phục vụ việc thực hiện các hoạt động bảo vệ lợi ích công. 2 đơn vị đồng thời thống nhất thành lập Tổ công tác liên ngành thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 gồm 17 thành viên, do Viện trưởng Viện KSND khu vực 2 làm Tổ trưởng.
Trên cơ sở kế hoạch được xây dựng, Tổ công tác tập trung rà soát, làm việc với các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có số tiền nợ thuế lớn, kéo dài, thuộc địa bàn phụ trách, qua đó tuyên truyền, vận động và áp dụng những biện pháp phù hợp để thu hồi tiền nợ thuế.
Tại các buổi làm việc trực tiếp, Viện KSND khu vực 2 phối hợp với cơ quan thuế thông tin, tuyên truyền về những nội dung cơ bản của Nghị quyết số 205/2025/QH15, các quy định về chính sách thuế, quản lý thuế và trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Đồng thời, Tổ công tác lắng nghe, làm rõ nguyên nhân phát sinh nợ, tình hình sản xuất, kinh doanh và khả năng thực hiện nghĩa vụ của từng trường hợp để thống nhất hướng xử lý phù hợp. Qua đó, nhiều tổ chức, cá nhân đã nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình và chủ động xây dựng lộ trình thanh toán nợ thuế. Một số trường hợp cam kết và thực hiện nộp ngay toàn bộ số tiền còn nợ.
Ông Lê Công Phát (Công ty TNHH Khai khoáng Quảng Ninh) cho biết: Qua làm việc với Tổ công tác liên ngành, doanh nghiệp được tuyên truyền, phổ biến rõ hơn về trách nhiệm chấp hành nghĩa vụ thuế. Từ đó, doanh nghiệp nhận thức đầy đủ hơn trách nhiệm của mình và đã hoàn thành việc nộp số tiền thuế còn chậm cho ngân sách nhà nước.
Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ nét của cơ chế phối hợp này. Sau gần 2 tháng Tổ công tác liên ngành đi vào hoạt động, Viện KSND khu vực 2 đã thụ lý 23 vụ việc tố tụng công ích liên quan đến lĩnh vực thuế, ban hành 23 quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm. Tổng số tiền nợ thuế được các tổ chức, cá nhân thực hiện nộp vào ngân sách nhà nước đạt gần 12 tỷ đồng. Trong số này, 12 cá nhân và 4 công ty đã hoàn thành nghĩa vụ nộp đủ số tiền thuế còn nợ, qua đó Viện KSND khu vực 2 đình chỉ xác minh 16 vụ việc. Đơn vị hiện đang xác minh, thụ lý, xem xét khởi kiện 1 vụ án dân sự công ích theo quy định.
Theo bà Nguyễn Thị Thúy Lê, Phó Trưởng Thuế cơ sở 4, sự chủ động, tích cực của Viện KSND khu vực 2 đã góp phần kịp thời xử lý những trường hợp chậm, nợ thuế. Việc phối hợp thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 không chỉ tác động trực tiếp đến từng trường hợp nợ thuế, mà còn tạo hiệu ứng tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cộng đồng người nộp thuế. 2 đơn vị cũng thường xuyên trao đổi, đánh giá kết quả sau từng đợt làm việc, rút kinh nghiệm và điều chỉnh phương pháp phối hợp phù hợp với thực tiễn, qua đó từng bước nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.
Từ những kết quả bước đầu, việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại Viện KSND khu vực 2 cho thấy cơ chế phối hợp giữa cơ quan kiểm sát và cơ quan thuế có thể trở thành một giải pháp hữu hiệu trong bảo vệ lợi ích công, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và hỗ trợ thu hồi các khoản nợ thuế kéo dài. Qua đó, góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện nghĩa vụ tài chính và chống thất thu ngân sách nhà nước.
