Quảng Ninh là một trong 6 địa phương triển khai thí điểm Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm cho phép Viện Kiểm sát nhân dân (KSND) khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc để bảo vệ lợi ích công. Sau hơn 8 tháng triển khai, ngành Kiểm sát TP Quảng Ninh đã chủ động phát hiện, xác minh nhiều vụ việc, phối hợp thu hồi hàng trăm tỉ đồng nợ thuế, bảo hiểm xã hội; đồng thời, ban hành quyết định khởi kiện 9 vụ án dân sự công ích.
Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự “Kiện đòi tài sản công, tiền nợ thuế” diễn ra vào đầu tháng 9 năm 2026, do Viện KSND khu vực 3 khởi kiện, TAND khu vực 3 đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện và tuyên buộc Công ty TNHH Dịch vụ và Thương mại Bình Quyên – là đơn vị nợ đọng thuế kéo dài, phải có nghĩa vụ nộp ngay, đầy đủ tiền thuế còn nợ và tiền chậm nộp thuế đến thời điểm xét xử là hơn 589 triệu đồng. Đây là một trong 4 vụ án dân sự công ích liên quan đến nghĩa vụ thuế được Viện KSND khu vực 3 khởi kiện trong thời gian qua, trên cơ sở xác minh và đề nghị của cơ quan thuế.
Thông qua việc thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự theo Nghị quyết số 205/2025/QH15, Viện KSND khu vực 3 tiếp tục khẳng định vai trò của cơ quan bảo vệ pháp luật trong việc chủ động sử dụng các quyền năng được Quốc hội trao nhằm bảo vệ lợi ích công, lợi ích nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Ông Phạm Việt Hồng, Phó trưởng Thuế cơ sở 3, Quảng Ninh, cho biết: Sau khi chúng tôi có văn bản đề nghị khởi kiện, Viện KSND khu vực 3 đã ban hành Quyết định khởi kiện vụ án dân sự công ích liên quan tới việc nợ thuế của một số doanh nghiệp. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm thu đúng, thu đủ các khoản thu ngân sách Nhà nước; đồng thời, góp phần nâng cao tính nghiêm minh của pháp luật, bảo đảm sự công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế giữa các tổ chức, doanh nghiệp, tạo tính răn đe và phòng ngừa đối với các trường hợp không chấp hành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Ông Đinh Quốc Hùng, Viện trưởng Viện KSND khu vực 3, chia sẻ: Xác định công tác tố tụng công ích là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, vì vậy, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để rà soát, phát hiện các vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công. Ngoài lĩnh vực thuế, chúng tôi sẽ xác định thêm các vụ án, vụ việc ở các lĩnh vực khác như bảo hiểm xã hội, môi trường, đất đai và xâm phạm di sản văn hóa…
Không chỉ với Viện KSND khu vực 3, qua hơn 8 tháng triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, tới nay, Viện KSND hai cấp TP Quảng Ninh đã ban hành Quyết định khởi kiện 9 vụ án, đều thuộc nhóm bảo vệ lợi ích công, trong đó có 1 vụ trong lĩnh vực quản lý đất đai, buộc cá nhân tháo dỡ công trình xây dựng trái phép và trả lại diện tích đất thuộc hành lang an toàn giao thông đường bộ đã lấn chiếm; 1 vụ trong lĩnh vực quản lý tài nguyên, môi trường, buộc cá nhân chấm dứt hành vi nuôi trồng thủy sản trái phép, tháo dỡ nguyên vật liệu sử dụng trong nuôi trồng thuỷ sản không đúng quy định và 7 vụ trong lĩnh vực tài sản công, buộc các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp tiền nợ thuế vào Ngân sách nhà nước và đóng tiền bảo hiểm xã hội vào quỹ bảo hiểm xã hội.
Quá trình thực hiện thí điểm Nghị quyết tại Quảng Ninh đã góp phần bảo vệ quyền dân sự cho 35 người; thu hồi cho Nhà nước hơn 360 tỷ đồng và 165.000m² đất. Nhiều vi phạm liên quan đến ô nhiễm môi trường, lấn chiếm đất đai và xâm phạm di sản văn hóa cũng được phát hiện, xử lý. Kết quả trên là sự nỗ lực rất lớn của ngành Kiểm sát Quảng Ninh trước một nhiệm vụ hoàn toàn mới, góp phần bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng và đưa tinh thần của Nghị quyết số 205/2025/QH15 thực sự đi vào cuộc sống.
Để tiếp tục nâng cao hiệu quả việc thực hiện Nghị quyết này, Viện KSND hai cấp TP Quảng Ninh đang tiếp tục chú trọng công tác tiếp công dân, tiếp nhận, xử lý, xác minh thông tin và đẩy mạnh công tác phổ biến các quy định của pháp luật về tố tụng công ích, để mỗi người dân, cơ quan, tổ chức biết và chủ động phát hiện, phản ánh, cung cấp thông tin và phối hợp với Viện KSND trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; tiến tới xây dựng được mạng lưới các cộng tác viên ở các lĩnh vực, đảm bảo các vụ việc xâm phạm lợi ích công được phát hiện, phản ánh kịp thời, chính xác.
