Quỹ phát triển khoa học và công nghệ (KH&CN) tỉnh Quảng Ninh được thành lập năm 2012. Sự ra đời của Quỹ phát triển KH&CN là một kỳ vọng nhằm hỗ trợ, thúc đẩy phát triển KH&CN, chuyển giao công nghệ; đổi mới, cải tiến công nghệ và phát triển ứng dụng công nghệ cao, sản xuất sản phẩm công nghệ cao phục vụ phát triển KT-XH của tỉnh.
Theo quy định từ Điều lệ Quỹ phát triển KH&CN, đối tượng nhận tài trợ của Quỹ là tổ chức, cá nhân không phân biệt thành phần kinh tế được hỗ trợ để thực hiện các nhiệm vụ, dự án ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, công nghệ mới, dự án đầu tư ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao; cải tiến dây chuyền công nghệ, chuyển giao công nghệ; hoàn thiện, sáng tạo công nghệ để phục vụ sản xuất các sản phẩm thuộc lĩnh vực mà tỉnh ưu tiên, khuyến khích, tập trung gắn với chương trình sản phẩm chủ lực của tỉnh. Nguồn Quỹ phát triển KH&CN của tỉnh hiện đang có là 50 tỷ đồng. Đến nay, từ nguồn vốn của quỹ đã hỗ trợ cho nhiều doanh nghiệp đầu tư, phát triển KH&CN phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Tiêu biểu như Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Long đã được Quỹ phát triển KH&CN tỉnh tài trợ, cho vay 7,1 tỷ đồng để thực hiện dự án “Ứng dụng KH&CN sản xuất các loại nấm, rau và các sản phẩm nông nghiệp có giá trị kinh tế cao theo hướng VietGAP tại phường Cộng Hòa, TX Quảng Yên”. Từ nguồn quỹ này, Công ty đã đầu tư thiết bị phòng nuôi cấy mô, mua thiết bị nhà lưới và đào tạo cán bộ kỹ thuật phục vụ cho quy trình sản xuất rau VietGAP.
Hay như HTX Toàn dân (Ba Chẽ) cũng được Quỹ phát triển KH&CN hỗ trợ cho vay thực hiện dự án “Trồng và phát triển cây dược liệu ba kích tím” với tổng kinh phí 6,5 tỷ đồng, trong đó, kinh phí hỗ trợ không hoàn lại là 195,6 triệu đồng. Kết quả đánh giá sơ bộ, công nghệ trồng và chăm sóc ba kích được chuyển giao từ Viện Công nghệ sinh học - Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam là khả thi, cây ba kích có khả năng sinh trưởng và ra củ tốt...
Một trong những doanh nghiệp phát huy hiệu quả nguồn vốn vay Quỹ phát triển KH&CN phải kể đến đó là Công ty CP Gốm Quang Vinh (TX Đông Triều). Từ nguồn vốn vay ưu đãi gần 10 tỷ đồng từ Quỹ, Công ty đã triển khai dự án “Ứng dụng công nghệ tiên tiến cho sản xuất gốm sứ gia dụng chất lượng cao”. Theo đó, tập trung vào đầu tư hoàn thiện dây chuyền công nghệ và nhập khẩu một số thiết bị mới để sản xuất sản phẩm gốm mỏng gia dụng cao cấp. Qua 5 năm áp dụng các dây chuyền hiện đại vào sản xuất, công ty đã đưa ra thị trường trên 20 triệu sản phẩm bát, chén, đĩa, âu cơm… theo công nghệ mới.
Ngoài việc vận hành Quỹ phát triển KH&CN từ ngân sách, thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh cũng đã và đang khuyến khích và hướng dẫn doanh nghiệp thành lập Quỹ phát triển KH&CN của doanh nghiệp. Đến nay, có một số doanh nghiệp như Công ty CP Thiết bị điện Cẩm Phả; Công ty CP Viglacera; Công ty TNHH Gốm Quang Vinh; Công ty Than Đông Bắc; Công ty Chế tạo Ô tô Cẩm phả - TKV; Công ty CP Dược - Vật tư y tế… đã thành lập và sử dụng hiệu quả nguồn Quỹ phát triển KH&CN cho các hoạt động KH&CN tại đơn vị.
Có thể nói, Quỹ phát triển KH&CN đã có tác động tích cực, hỗ trợ doanh nghiệp đi thẳng vào đầu tư ứng dụng KH&CN. Qua đó, tạo ra sản phẩm cụ thể, phù hợp với chủ trương phát triển KH&CN của tỉnh. Tuy nhiên, hiện nay, việc tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ phát triển KH&CN cũng còn gặp nhiều khó khăn, liên quan đến cơ chế, chính sách. Bên cạnh đó, thời gian qua, việc quản lý, phát triển hoạt động quỹ cũng chưa được chuyên sâu do Ban điều hành Quỹ hầu hết là cán bộ kiêm nhiệm, do đó, chưa khuyến khích được nhiều doanh nghiệp lập hồ sơ xin hỗ trợ từ nguồn Quỹ.
Trong thời gian tới, Hội đồng quản lý Quỹ phát triển KH&CN tỉnh xác định sẽ tiếp tục đổi mới, phát huy hiệu quả hoạt động của Quỹ, phấn đấu hướng tới chuyên nghiệp, chuyên sâu để thực sự trở thành chỗ dựa vững chắc cho các tổ chức, doanh nghiệp trong đầu tư đổi mới công nghệ.
Nguyên Ngọc
