Để tìm hiểu về ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) ở các xã vùng sâu, vùng xa trong tỉnh, chúng tôi đến xã Lục Hồn (huyện Bình Liêu). Theo cán bộ xã ở đây, để triển khai mô hình “Tiếp nhận và trả kết quả hiện đại”, đầu năm 2016, huyện đã hỗ trợ kinh phí để xã sửa lại phòng làm việc, mua bàn ghế. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất với xã là việc ứng dụng CNTT, sử dụng các phần mềm trong giải quyết thủ tục hành chính. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí La Tiến Trung, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: “Các trang thiết bị như máy tính, máy in đã được xã trang bị cho bộ phận tiếp nhận và trả kết quả từ lâu. Ban đầu xã ứng dụng các phần mềm như quản lý văn bản, quản lý hộ tịch… Tuy nhiên, do năng lực, trình độ CNTT còn hạn chế, nên hiện cán bộ xã vẫn quen giải quyết thủ tục hành chính trên giấy tờ, sổ sách theo cách cũ, mà chưa tiếp cận áp dụng phần mềm, công nghệ để hỗ trợ trong công việc”.
Để triển khai mô hình chính quyền điện tử, thời gian qua huyện đã hỗ trợ 13 xã, thị trấn (50-250 triệu đồng/xã, thị trấn) để cải tạo phòng làm việc, đầu tư máy móc, thiết bị, xây dựng bộ phận “Tiếp nhận và trả kết quả hiện đại”. Tuy nhiên, để có được hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại, hoàn chỉnh để triển khai mô hình thì nguồn hỗ trợ này còn thấp. Trong khi đó, nguồn kinh phí đối ứng của các xã còn eo hẹp, do hầu hết là xã nghèo. Cộng với trình độ của cán bộ cấp xã còn hạn chế, nên việc tiếp cận với CNTT còn chậm.
Giống như huyện Bình Liêu, hiện một số địa phương khác của tỉnh cũng gặp khó khăn về kinh phí để triển khai chính quyền điện tử, xây dựng trung tâm hành chính công, dẫn đến một số trung tâm đầu tư thiếu trang thiết bị, không đồng bộ, hiện đại, chưa đáp ứng yêu cầu, nhu cầu sử dụng. Cán bộ, công chức còn thiếu thiết bị đầu cuối phục vụ công tác, như tại huyện Cô Tô, Đầm Hà... Theo thống kê của BQL điều hành dự án xây dựng chính quyền điện tử tỉnh, hiện tiêu chí 100% cán bộ, công chức cần sử dụng máy tính được trang bị đủ phương tiện làm việc (máy tính, máy in, máy quét…) chưa hoàn thành. Một số huyện còn thiếu máy tính cho cán bộ, công chức, nhất là ở các xã vùng sâu, vùng xa, hải đảo, như Cô Tô, Vân Đồn, Ba Chẽ, Bình Liêu (thiếu từ 15-40 máy tính mỗi huyện), thiếu máy quét để số hóa văn bản. Các trang thiết bị máy tính cho cán bộ, công chức một số đã cũ, không đáp ứng yêu cầu sử dụng. Trong những năm gần đây, mặc dù công tác đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực CNTT trong tỉnh đã đạt được một số kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn chưa theo kịp với sự phát triển mạnh mẽ của CNTT, dẫn đến tình trạng thiếu hụt về cả quy mô và chất lượng nguồn nhân lực CNTT, nhất là ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh, hiện Quảng Ninh còn 22 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn (xã 135). Hầu hết cán bộ phụ trách về CNTT tại các xã này là cán bộ kiêm nhiệm; nguồn nhân lực vừa thiếu, vừa yếu, dẫn đến hoạt động quản lý, phổ biến, ứng dụng CNTT chưa đồng bộ và gặp rất nhiều khó khăn...
Để giải quyết thực trạng này, thời gian tới tỉnh đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện việc đưa 100% đơn vị từ cấp tỉnh đến cấp xã tham gia vào hệ thống chính quyền điện tử; đảm bảo 100% cán bộ, công chức được trang bị đủ thiết bị CNTT phục vụ công việc, được đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng tin học cơ bản, đáp ứng yêu cầu xử lý công việc trên máy tính, sử dụng, khai thác các ứng dụng, tiện ích của chính quyền điện tử; xây dựng bộ phận “Tiếp nhận và trả kết quả hiện đại” tại 186/186 xã, phường, thị trấn trong tỉnh...
Nguyễn Thanh
