Trong vài năm trở lại đây, việc ứng dụng, phát triển khoa học và công nghệ (KHCN) trong mọi lĩnh vực luôn được tỉnh đặc biệt coi trọng. Mặc dù Quảng Ninh đã ban hành chính sách khuyến khích phát triển KHCN trên địa bàn, nhưng số tổ chức, cá nhân hưởng ứng còn quá ít so với kỳ vọng.
Ngày 7/12/2016, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 43/2016/NQ-HĐND về một số cơ chế tài chính khuyến khích, hỗ trợ trong hoạt động KHCN trên địa bàn tỉnh. Chính sách này nhằm tiếp tục khuyến khích các tổ chức, cá nhân trên địa bàn quan tâm đầu tư vào lĩnh vực KHCN sâu hơn, hướng tới mục tiêu đưa KHCN thực sự trở thành động lực quan trọng để phát triển kinh tế tri thức, tăng năng suất lao động, chất lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong hội nhập quốc tế...
Sau gần 3 năm thực hiện Nghị quyết, số tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh có sự quan tâm, đầu tư vào lĩnh vực KHCN tăng lên; ý thức trong xác lập quyền sở hữu công nghiệp, áp dụng công cụ, hệ thống quản lý tiên tiến, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm hàng hóa, tham dự chợ công nghệ và thiết bị, hội chợ thương hiệu của tổ chức, cá nhân kinh doanh cũng được nâng lên.
Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia trong lĩnh vực KHCN, chính sách khuyến khích phát triển KHCN của tỉnh vẫn chưa thực sự hấp dẫn đối tượng thụ hưởng. Nghị quyết số 43/2016/NQ-HĐND quy định nguồn kinh phí thực hiện được trích từ kinh phí sự nghiệp KHCN hằng năm của tỉnh, với mức hỗ trợ tối đa không quá 10%/tổng kinh phí sự nghiệp KHCN (tương đương từ 3,5-4 tỷ đồng/năm), tuy nhiên số thực hiện đến nay đạt rất thấp, khoảng 926 triệu đồng/năm.
Theo kết quả thống kê, qua gần 3 năm thực hiện chính sách khuyến khích phát triển KHCN, đến nay mới có trên 2,7 tỷ đồng được hỗ trợ cho 120 lượt tổ chức, cá nhân, chưa bằng kế hoạch bố trí vốn trong 1 năm. Nhìn vào kết quả này cho thấy, các tổ chức, cá nhân chưa thực sự mặn mà với chính sách đã được ban hành. Đặc biệt tại huyện Cô Tô và huyện Tiên Yên, chưa có tổ chức, cá nhân nào tham gia hưởng lợi từ chính sách khuyến khích phát triển KHCN của tỉnh.
Nguyên nhân là do công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách của các địa phương còn hạn chế, dẫn đến nhiều tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp chưa nắm bắt được đầy đủ chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 43/2016/NQ-HĐND. Thời gian từ lúc nhận hồ sơ, thẩm định và giải ngân vốn hỗ trợ còn dài, trong khi mức hỗ trợ không lớn, dẫn đến các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp không mặn mà tiếp cận. Trong khi đó, Quyết định số 222/QĐ-KHCN ngày 22/2/2017 của Sở KH&CN về việc hướng dẫn trình tự, thủ tục hồ sơ hỗ trợ theo Nghị quyết số 43/2016/NQ-HĐND còn có những điểm chưa thực sự phù hợp, giảm hiệu quả của chính sách, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí nguồn lực, không đạt được mục tiêu là nâng cao chất lượng sản phẩm, nhất là đối với việc hỗ trợ “Tiêu chuẩn cơ sở”, “Công bố hợp chuẩn, hợp quy”.
Bà Nguyễn Thị Thoan, chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh chả mực Thoan (TP Hạ Long), cho biết: Năm 2017, cơ sở tham gia nhận hỗ trợ xây dựng tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm hàng hóa, với số văn bằng/chứng nhận TCCS 01:2017/THOAN. Mặc dù chỉ được hỗ trợ có 10 triệu đồng, nhưng thủ tục, thời gian được nhận tiền hỗ trợ thực sự là quá dài, mất rất nhiều thời gian.
Không chỉ bà Thoan mà nhiều tổ chức, cá nhân cũng có nhận định về thủ tục, thời gian giải quyết hồ sơ còn kéo dài, nguồn vốn được hỗ trợ còn thấp.
Hiện cả tỉnh có hàng chục nghìn doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể, nhu cầu được sử dụng nguồn vốn từ chính sách khuyến khích phát triển KHCN là rất lớn. Do vậy, các địa phương cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền từ cấp huyện đến cấp xã; niêm yết công khai chính sách và thủ tục giải quyết chính sách tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả hiện đại cấp xã, trung tâm hành chính công cấp huyện, để người dân, tổ chức dễ tiếp cận; bố trí cán bộ trực tiếp hỗ trợ người dân, tổ chức, doanh nghiệp tiếp cận chính sách...
Cùng với đó, Sở KH&CN cần xây dựng cơ chế thông tin, phối hợp giữa đơn vị với các địa phương, sở, ngành liên quan trong việc triển khai thực hiện chính sách, nhất là trong công tác tuyên truyền, đăng ký và lập danh sách hồ sơ tham gia hỗ trợ của các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp. Đặc biệt, sớm rà soát, điều chỉnh Quyết định số 222/QĐ-KHCN trên tinh thần mở rộng đối tượng thụ hưởng, rút ngắn tối đa thời gian thẩm định, giải quyết thủ tục hồ sơ hỗ trợ thực hiện chính sách khuyến khích phát triển KHCN.
Hiếu Dân
[links()]
