Chương trình phẫu thuật tim cho trẻ em nghèo được Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh thực hiện trên địa bàn từ năm 2006. Tính đến nay đã có hơn 30 em được hưởng lợi từ chương trình. Mặc dù con số này còn rất khiêm tốn nhưng ý nghĩa mà chương trình mang lại thì thật lớn lao. Hơn 30 em được phẫu thuật là hơn 30 cuộc đời đã được giành lại từ cái chết.
* Mang sự sống cho những trái tim nhỏ
Ngày 27 Tết, khi mọi người đang rộn ràng đón một năm mới thì cháu Lê Thanh Bình, sinh ngày 9-1-2008 (tổ 24, phường Cẩm Sơn, Cẩm Phả) phải cùng mẹ sang Hàn Quốc để phẫu thuật tim. Đến tận bây giờ, khi đã trở về sau một tháng ở Hàn Quốc mà chị Nguyễn Thị Xuân (mẹ cháu Bình) vẫn chưa hết vui mừng, hạnh phúc vì may mắn của con mình. Chị tâm sự: “Ngay cả trong mơ tôi cũng không dám mơ đến việc con mình được đi nước ngoài để chữa bệnh. Ngay từ khi mới sinh, cháu đã được bác sĩ chẩn đoán mắc bệnh tim bẩm sinh. Mặc dù phẫu thuật ở Việt Nam chỉ mất khoảng 50 triệu đồng nhưng gia đình cũng không thể có tiền nên đành đưa cháu về. Bây giờ, cháu được như thế này chúng tôi mừng lắm, họ hàng hai bên nội ngoại cũng mừng. Vậy là cháu được sống rồi…”. Với kinh phí khoảng 200 triệu đồng/một ca phẫu thuật tim tại Hàn Quốc thì đây quả là giấc mơ xa xỉ đối với những người nghèo như gia đình chị Xuân. Biết con mắc bệnh hiểm nghèo và phẫu thuật càng sớm càng tốt, nhưng vợ chồng chị đành phải mang con về nhà, hằng giây, hằng phút chứng kiến những hơi thở nặng nhọc của con, vì không thể kiếm nổi 50 triệu đồng để đưa con đi phẫu thuật. Chị kể: “Tôi không có công ăn việc làm, cả nhà sống nhờ vào thu nhập từ nghề phụ hồ của bố cháu. Họ hàng hai bên cũng nghèo, không thể vay mượn được ở đâu, nên chúng tôi đã xác định đưa cháu về nhà, đến đâu hay đến đó. Ngày ngày nhìn thấy con xót xa lắm, vợ chồng tôi rồi ông bà nội ngoại cứ héo hon vì thương con, thương cháu. Khi biết tin cháu được tài trợ phẫu thuật, cả nhà tôi mừng đến nỗi mất ngủ mấy ngày liền, bà con hàng xóm cũng mừng cho. Bây giờ cháu đã được phẫu thuật thành công, rồi cháu sẽ được sống, được chơi đùa, học hành như những đứa trẻ bình thường khác. Tôi mừng lắm…”.
Cháu Lê Thanh Bình trong vòng tay của mẹ và bà nội, bà ngoại.
Cũng mang trong mình bệnh tim bẩm sinh, nhưng đến tận năm 16 tuổi, cháu Phạm Văn Hùng (khu 11, phường Quang Trung, Uông Bí) mới có cơ hội đi phẫu thuật. Bố mất sớm, vất vả lắm mẹ Hùng mới đủ tiền để lo thuốc thang duy trì sự sống cho con. Mười mấy năm ngay, cứ vài tuần Hùng lại phải vào viện điều trị một lần, nên bao nhiêu tiền kiếm được lại phải “quy thành thuốc”. Chính vì thế mà cuộc sống của hai mẹ con Hùng hết sức khó khăn, tạm bợ. Ngôi nhà chỉ khoảng 20m2 nhưng dường như rất rộng bởi đồ đạc không có, thậm chí đến bàn học của Hùng cũng phải kê bằng một miếng ván và 4 chồng gạch. Chị Trịnh Thị Mùi, mẹ của Hùng, cho biết: “Khi cháu 2 tuần tuổi đã phải vào viện cấp cứu, bác sĩ bảo bệnh tim, chỉ có phẫu thuật mới chữa khỏi. Khi đó, kinh phí một ca phẫu thuật tim vào khoảng 80 triệu đồng. Lúc đó đến 8 triệu tôi cũng chẳng kiếm đâu ra, nên đành đưa con về. Mười mấy năm nay, nhìn con gầy gò, ốm yếu, không dám chạy nhảy, chơi đùa như bạn bè, tôi cũng đau xót lắm nhưng đành bất lực…”. Nghĩ lại quãng thời gian phải sống trong cảnh túng quẫn và đầy lo lắng, chị Mùi không nén được nước mắt. Nhờ có Quỹ Bảo trợ trẻ em giúp đỡ, ngày 23-12-2008, Hùng được phẫu thuật tim. Đây thật là niềm hạnh phúc lớn lao đối với mẹ con chị Mùi. Chị bảo: “Mười mấy năm nay, đến giờ tôi mới có những giấc ngủ ngon. Tôi rất biết ơn mọi người đã giúp cháu Hùng và các cháu khác thoát khỏi căn bệnh hiểm nghèo trở lại cuộc sống bình thường”.
* Vẫn còn nhữngkhó khăn
Bệnh tim bẩm sinh có thể chữa trị triệt để bằng phẫu thuật tim hở. Với sự trợ giúp của máy tim phổi nhân tạo, các phẫu thuật viên có thể thao tác, sửa chữa các khiếm khuyết trên trái tim. Sau phẫu thuật, trái tim có thể hoạt động hoàn hảo như một trái tim bình thường. Tuy nhiên, việc chi phí phẫu thuật tim bẩm sinh cho các em quá cao, thường thì mỗi ca tốn từ 30-50 triệu đồng, chưa kể chi phí đi lại, ăn ở trong quá trình điều trị. Cá biệt có ca chi phí lên tới gần 100 triệu đồng. Đối với trẻ em bị bệnh tim bẩm sinh là con nhà nghèo, nếu không có sự hỗ trợ của Nhà nước, các tổ chức xã hội từ thiện, cá nhân hảo tâm thì các em khó được phẫu thuật, và nếu không được phẫu thuật sớm thì sức khỏe và tính mạng sẽ bị đe dọa. Để giúp các trẻ em bệnh tim có cơ hội sống và phát triển bình thường, Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam đã triển khai chương trình phẫu thuật tim nhân đạo cho trẻ em nghèo. Thực hiện từ năm 2006, đến hết tháng 12-2008, chương trình phẫu thuật tim cho trẻ em nghèo do Quỹ Bảo trợ trẻ em Quảng Ninh tài trợ đã mang lại sự sống cho 35 em. Trong đó, có 5 em được phẫu thuật tại Hàn Quốc. Hiện Quỹ bảo trợ trẻ em tỉnh đang đưa 9 em đi phẫu thuật tại Viện tim Hà Nội. Dự kiến sắp tới sẽ có thêm 5 em được hưởng lợi từ chương trình, trong đó có 2 em được đi Hàn Quốc phẫu thuật.
Mẹ con chị Trịnh Thị Mùi.
Đồng chí Nguyễn Tiến Thắng, Giám đốc Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh, cho biết: Trong chương trình phẫu thuật tim nhân đạo, trẻ em nghèo ở các xã khó khăn theo quy định của Chính phủ sẽ được hỗ trợ 100% kinh phí. Các trường hợp còn lại được hỗ trợ 70% kinh phí phẫu thuật, gia đình sẽ phải lo 30% và các chi phí khám ban đầu, chi phí đi lại, ăn ở… Riêng các trường hợp phẫu thuật tại Hàn Quốc do Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam phân bổ chỉ tiêu. Đây là các trường hợp được phẫu thuật với sự giúp đỡ của tổ chức Sunny Korea (Hàn Quốc) và do tổ chức này đài thọ toàn bộ chi phí phẫu thuật và chi phí đi lại, ăn ở cho bệnh nhân và một người lớn đi kèm. Trong các năm qua, bên cạnh những trẻ em nghèo được phẫu thuật tim từ nguồn tài trợ của Quỹ Bảo trợ trẻ Việt Nam, Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh đã sử dụng nguồn kinh phí 1% tổng chi ngân sách của tỉnh để thực hiện chương trình. Chỉ tính riêng trong năm 2008, tỉnh đã trích hơn 600 triệu đồng từ nguồn này, góp phần mang lại sự sống cho hơn 20 trẻ em bị bệnh tim.
Có thể nói, trong thời gian qua Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh đã có những nỗ lực rất lớn trong phối hợp thực hiện chương trình phẫu thuật tim bẩm sinh, mang lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho trẻ em nghèo. Dẫu vậy, tỉ lệ trẻ em bị bệnh tim bẩm sinh được phẫu thuật vẫn còn quá thấp. Hiện tại, Quỹ Bảo trợ trẻ em đang có 56 hồ sơ của các em bị bệnh tim bẩm sinh nhưng chưa có kinh phí phẫu thuật, đang bị bệnh tật đe dọa về cuộc sống và sức khỏe. Hiện tại trên địa bàn tỉnh có bao nhiêu trẻ em nghèo mắc bệnh tim bẩm sinh mà chưa được phẫu thuật, vẫn chưa có một đơn vị nào đứng ra khám sàng lọc và thống kê. Trong khi đó, nhiều em sống trong các gia đình vô cùng khó khăn, chính bản thân các em và gia đình cũng không biết bản thân mang bệnh tim bẩm sinh. Đồng chí Nguyễn Tiến Thắng nói: “Chúng tôi rất muốn thực hiện một cuộc điều tra, khám sàng lọc để phát hiện sớm các trường hợp trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh nhưng chưa có kinh phí để thực hiện. Do đó, chương trình phẫu thuật tim vẫn chỉ thực hiện theo cách truyền thống, tức là qua các phường, xã đưa hồ sơ đến và chúng tôi tiến hành xác minh. Trong khi đó, rất nhiều gia đình không biết được thông tin, nên không tiếp cận được chương trình. Hiện nay, chúng tôi đang trình UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch phẫu thuật tim nhân đạo cho trẻ em nghèo năm 2009 với kinh phí khoảng 500 triệu đồng. Nguồn kinh phí này sẽ giúp gần 20 em được phẫu thuật, có cơ hội trở lại cuộc sống bình thường. Những trường hợp còn lại vẫn phải chờ. Tôi rất mong các tổ chức, cá nhân hảo tâm trong tỉnh tham gia chương trình để giúp nhiều trái tim trẻ em được hồi sinh, mang lại hạnh phúc cho gia đình các em.”