Bên cạnh chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, những năm qua, việc đầu tư cho giáo dục mũi nhọn cũng được ngành GD-ĐT tỉnh không ngừng quan tâm. Bằng nhiều giải pháp đúng đắn, với những bước đi cụ thể, số lượng và chất lượng học sinh giỏi từ cấp trường đến cấp quốc gia tăng qua từng năm học.
Chỉ tính riêng đối với kỳ thi chọn lọc học sinh giỏi quốc gia lớp 12, nhìn lại quãng thời gian khoảng 10 năm qua, có thể thấy, nếu năm học 2005-2006, toàn tỉnh chỉ có 19 học sinh đạt giải (chiếm tỷ lệ 29% học sinh dự thi) thì đến năm học 2013-2014, tỉnh đã có 53 học sinh đạt giải (chiếm 64,6% số lượng học sinh dự thi).
Theo đồng chí Ngô Văn Hợi, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT, những năm qua, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn, ngành đã rất chú trọng tới công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Các cuộc thi chọn học sinh giỏi được tổ chức chu đáo, nghiêm túc, khoa học, đảm bảo tính khách quan, công bằng, chính xác. Từ đây, nhiều học sinh đã có tinh thần tự học, có ý tưởng sáng tạo, có những phương pháp giải bài hay, độc đáo. Đối với cấp tiểu học, nhiều năm qua, việc tổ chức các hội thi và giao lưu đã dần đi vào nề nếp, với hình thức nhẹ nhàng, vừa sức học sinh và được các bậc phụ huynh quan tâm và đồng tình ủng hộ. Trong đó, phải kể tới các hội thi: Văn - Toán tuổi thơ, Tiếng Anh, Tiếng Pháp, Olympic Văn - Toán tuổi thơ, Olympic tiếng Anh, Olympic Toán tuổi thơ, Giải Toán trên Internet, Tiếng Việt của chúng em... Thông qua các hội thi này, học sinh cấp tiểu học được nâng cao kỹ năng tính toán, làm văn, kỹ năng nghe, nói, đọc viết về tiếng Anh, tiếng Pháp, góp phần hình thành cho học sinh tác phong tự tin, nhanh nhẹn, cởi mở và sáng tạo. Đặc biệt, tại các cuộc thi, Olympic cấp toàn quốc, học sinh tiểu học Quảng Ninh luôn duy trì được thành tích xuất sắc. Năm học 2012-2013, tỉnh có 11/40 học sinh dự thi đoạt giải trong Cuộc thi Giải Toán trên Internet (1 HCV, 4 HCB, 5 HCĐ, 1 KK); có 38/42 học sinh dự thi đoạt giải Cuộc thi Tiếng Anh trên mạng Internet (6 HCV, 8 HCB, 14 HCĐ, 10 KK) v.v..
Những năm gần đây, số lượng, chất lượng học sinh trung học đoạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi cũng có nhiều chuyển biến đáng kể. Việc tổ chức các kỳ thi tiếp tục được ngành GD-ĐT tỉnh thực hiện an toàn, nghiêm túc, có nhiều cải tiến mới về cả nội dung lẫn hình thức. Riêng năm học 2012-2013, toàn tỉnh có 2.054 học sinh đoạt giải trong kỳ thi chọn học sinh giỏi các môn văn hoá (63 giải nhất, 246 giải nhì, 622 giải ba, 1.123 giải KK). Những địa phương triển khai hiệu quả việc đào tạo bồi dưỡng học sinh giỏi là TP Hạ Long, TP Uông Bí, TP Cẩm Phả, huyện Đông Triều, TX Quảng Yên… Ở một số trường thuộc các huyện miền núi, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi cũng đã có sự khởi sắc, như: THPT Quảng La (huyện Hoành Bồ), THPT Minh Hà (TX Quảng Yên), THPT Ba Chẽ (huyện Ba Chẽ), THPT Quảng Hà (huyện Hải Hà)… có học sinh đoạt giải nhất cấp tỉnh lớp 12 các môn văn hoá. Một số trường THPT ngoài công lập như: TH-THCS-THPT Văn Lang (TP Hạ Long), THPT Lương Thế Vinh (TP Cẩm Phả), THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm (TP Hạ Long), THPT Yên Hưng (TX Quảng Yên)… có số lượng học sinh đoạt giải cấp tỉnh lớp 12 các môn văn hoá ngang bằng, thậm chí vượt một số trường công lập. Điều này phần nào đã thể hiện sự chỉ đạo đúng hướng của Sở GD-ĐT trong việc đa dạng hoá các loại hình đào tạo và quan tâm tới chất lượng giáo dục mũi nhọn giữa các vùng, miền.
Để công tác giáo dục mũi nhọn tiếp tục được duy trì và nâng cao trong thời gian tới, góp phần phát hiện, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh, Sở GD-ĐT đã và đang thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực. Đó là: Nghiên cứu để tổ chức các cuộc thi, các cuộc giao lưu với hình thức và nội dung phù hợp hơn; xây dựng đội ngũ cốt cán theo hướng “chuyên gia” ở các cấp học; bồi dưỡng học sinh giỏi từ cấp THCS để phát hiện sớm và tạo nền tảng vững chắc về kiến thức và kỹ năng cho học sinh; cải tiến phương pháp dạy và học; đa dạng hoá các hình thức động viên, khuyến khích, hỗ trợ học sinh có thành tích trong các kỳ thi chọn học sinh giỏi v.v.. Những cách làm này sẽ tiếp tục khẳng định Quảng Ninh là địa phương có nhiều thế mạnh trong công tác giáo dục mũi nhọn.
Lan Anh