Từ năm 2010 đến nay, hoạt động KH&CN trong tỉnh được đẩy mạnh với quy mô ngày càng lớn về cả nội dung cũng như phạm vi ứng dụng, thu hút được nhiều nguồn lực triển khai tại địa phương. Nhiều đề tài, dự án tạo sản phẩm mới, công nghệ mới, được áp dụng vào sản xuất, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, thu nhập cho nông dân.
Từ hiệu quả ứng dụng, chuyển giao KH&CN
Để góp phần xây dựng Quảng Ninh đến năm 2015 cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại, tỉnh rất quan tâm chú trọng triển khai các chương trình, đề tài, dự án khoa học và công nghệ (gọi chung là nhiệm vụ KH&CN). Từ năm 2010 đến nay, tỉnh đã phê duyệt 139 nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ với kinh phí từ nguồn sự nghiệp khoa học khoảng 100 tỷ đồng; 9 dự án đầu tư, ứng dụng tiến bộ KH&CN, tổng kinh phí trên 182 tỷ đồng; 21 dự án xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông sản của tỉnh, tổng kinh phí trên 40 tỷ đồng.
| Trong những năm qua, với sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, sự vào cuộc tích cực của các đơn vị, địa phương và người dân trong tỉnh đã tạo nên những kết quả nổi bật trong nghiên cứu, ứng dụng KH&CN vào sản xuất, mở ra hướng phát triển sản xuất nông nghiệp mang tính hàng hoá, tập trung, hiện đại. |
Cùng với đó, tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp, người dân mạnh dạn áp dụng tiến bộ KHKT trong sản xuất, khai thác tốt các thế mạnh của địa phương, đưa các cây, con giống có hiệu quả kinh tế cao vào sản xuất, góp phần thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên địa bàn tỉnh. Đồng thời đa dạng hoá loại hình sản xuất nông nghiệp, chuyển dần theo hình thức tập trung như: Vùng trồng rau an toàn tại TX Quảng Yên; sản xuất nông nghiệp theo quy mô cánh đồng mẫu lớn tại Đông Triều; trồng hoa tại huyện Hoành Bồ; nuôi gà theo quy mô trang trại ở Tiên Yên... Tỉnh cũng đã ban hành một số chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với nhà đầu tư vào khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong tỉnh, như khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã Hồng Thái Tây (huyện Đông Triều), tại xã Đại Bình (huyện Đầm Hà)... với các ưu đãi về giảm hoặc miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước, miễn thuế hoặc giảm thuế suất ưu đãi, hỗ trợ lãi suất vốn vay, chi phí đào tạo nguồn nhân lực, phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu v.v..
Bên cạnh nguồn vốn từ ngân sách nhà nước đầu tư cho KH&CN, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư hàng chục tỷ đồng ứng dụng KH&CN vào sản xuất. Tiêu biểu như: Công ty TNHH Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường đầu tư 85 tỷ đồng cho hai mô hình chăn nuôi tập trung công nghệ mới và mô hình ứng dụng chế phẩm sinh học trong nuôi trồng thuỷ sản; Công ty CP Đầu tư xây dựng Việt Long đầu tư trên 70 tỷ đồng xây dựng hạ tầng vùng trồng rau an toàn tại xã Cộng Hoà (TX Quảng Yên); Công ty CP Công nghệ xanh Đông Sơn đầu tư trên 30 tỷ đồng trồng 95ha cây dược liệu...
Cùng với việc tiếp nhận việc chuyển giao ứng dụng tiến bộ KH&CN của Trung ương, từ năm 2010 đến nay, tỉnh đã triển khai 55 nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh, tổng kinh phí khoảng 55 tỷ đồng, trong đó ngân sách sự nghiệp khoa học hỗ trợ 48 tỷ đồng. Nhờ sự vào cuộc của một số doanh nghiệp và địa phương đã ứng dụng thành công và đạt hiệu quả sản xuất cao đối với một số nhiệm vụ như: “Nghiên cứu đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường khu vực chế biến sứa tập trung tại huyện Cô Tô và huyện Vân Đồn”; “Khảo nghiệm các giống lúa mới” do Công ty CP Giống cây trồng Đông Triều thực hiện (năm 2010-2012)... Qua đó, đã tạo ra việc làm và thu nhập ổn định cho hàng nghìn lao động địa phương.
Đến xây dựng thương hiệu các sản phẩm thế mạnh
Một trong những kết quả nổi bật trong năm vừa qua là Quảng Ninh đã hoàn thành 21 dự án xây dựng thương hiệu nông sản có thế mạnh của tỉnh với 21/21 sản phẩm được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu và bộ công cụ quản lý nhãn hiệu được chủ sở hữu nhãn hiệu phê duyệt. Từ năm 2010 đến nay, tỉnh đã hỗ trợ hơn 1,7 tỷ đồng cho 147 đơn vị xây dựng được 173 văn bằng về kiểu dáng công nghiệp, giống cây trồng, sáng chế, nhãn hiệu và văn bằng về giải pháp hữu ích. Thông qua các hoạt động của các dự án xây dựng thương hiệu, đến nay các cấp, ngành, người dân và doanh nghiệp đã dần nhận thức được mục đích, ý nghĩa cũng như vai trò của việc xây dựng thương hiệu các nông sản đối với việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Từ đó, hình thành vùng sản xuất tập trung, chuyển giao quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản theo hướng đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhiều sản phẩm được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng, có giá trị kinh tế cao, như: Na dai Đông Triều, vải chín sớm Phương Nam, chả mực Hạ Long. Thông qua đó, tạo phong trào sâu rộng ứng dụng tiến bộ KHCN vào sản xuất, gắn với triển khai Đề án “Mỗi xã, phường một sản phẩm” của tỉnh, đã cho ra thị trường nhiều sản phẩm được người tiêu dùng đánh giá cao, như: Củ cải Đầm Hà, cua biển Quảng Yên, cá ruội Cô Tô, dầu tiên Yên Tử, rượu bâu Hoành Bồ...
Cùng với đó, đến nay toàn tỉnh đã hoàn thành xây dựng 17 quy hoạch vùng sản xuất nguyên liệu theo hướng tập trung nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất các sản phẩm đã được chứng nhận nhãn hiệu như: Vùng trồng nếp cái hoa vàng (900ha); na dai Đông Triều (1.000ha); ba kích tím (250ha)...
Có thể khẳng định, triển khai các nhiệm vụ KH&CN đã mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt cho hàng nghìn nông dân, diện mạo mới cho phát triển kinh tế - xã hội các địa phương, từng bước hướng đến xây dựng nền sản xuất hiện đại. Nhất là thông qua việc xây dựng các thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp thế mạnh của tỉnh đã giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, mở ra hướng sản xuất mới cho người dân.
Phạm Hoạch
