Mô hình “Trường học mới Việt Nam” (viết tắt VNEN), được Bộ GD-ĐT phối hợp với Quỹ hỗ trợ phát triển giáo dục toàn cầu (GPE) triển khai ở lớp 2 và lớp 3 tại 1.447 trường học trên cả nước từ năm học 2012- 2013. Trong đó, Quảng Ninh có 16 trường tham gia. Với việc chuyển đổi từ phương pháp dạy học truyền thống sang phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, mô hình đã và đang nhận được sự đồng thuận tích cực từ phía nhà trường, phụ huynh, học sinh trên địa bàn.
Đến thăm Trường Tiểu học Hà Lầm (TP Hạ Long), chúng tôi không khỏi ngạc nhiên khi thấy cách bố trí, sắp xếp học sinh ngồi học trong lớp không theo lối truyền thống mà được chia thành từng nhóm nhỏ. Theo cô giáo Phạm Thị Xuân, Phó Hiệu Trưởng nhà trường, đây là một trong những nội dung của mô hình “Trường học mới Việt Nam” mà nhà trường đang tham gia. Tuỳ theo sĩ số của từng lớp, giáo viên chủ nhiệm sẽ phân chia nhóm học sinh. Mỗi nhóm có từ 4-6 học sinh. Với cách sắp xếp, bố trí chỗ ngồi như vậy sẽ giúp các em dễ dàng trao đổi, thảo luận và làm việc nhóm. “Qua 1 học kỳ triển khai, chúng tôi nhận thấy những tín hiệu rất tích cực. Đó là đa số các em đã trút bỏ sự tự ti để mạnh dạn thể hiện bản thân trước nhóm, trước lớp” - Cô giáo Xuân khẳng định.
Quả thật, qua quan sát và trò chuyện với học sinh các khối lớp 2 và 3, chúng tôi thấy một sự chuyển biến rất khác lạ, từ không gian, tổ chức lớp học cho tới phương pháp dạy và học. Giữa mỗi bàn đều có 1 thẻ “cứu trợ”, thẻ này được sử dụng khi tất cả thành viên trong nhóm cần đến sự giải đáp của cô giáo. Đặc biệt, các lớp theo học mô hình VNEN có tài liệu “Hướng dẫn học tập” được thiết kế dùng chung cho học sinh và giáo viên. Do đó, giáo viên và học sinh có thể tương tác với nhau nhiều hơn trong quá trình giảng dạy và học tập. Một điểm mới nữa chính là việc thay thế Ban cán sự lớp bằng Hội đồng tự quản do học sinh trong lớp bầu ra (bao gồm chủ tịch hội đồng và 2 phó chủ tịch hội đồng có trách nhiệm tổ chức, giúp các nhóm tự học, tự hoạt động). Em Nguyễn Tường Vy, Chủ tịch Hội đồng lớp 3A tự tin nói: “So với chức vụ lớp trưởng của chương trình giáo dục truyền thống thì em thấy chức vụ Chủ tịch hội đồng khó hơn nhiều. Chúng em phải tự lập hơn trong các hoạt động. Ví dụ như khi có sinh nhật của một bạn trong lớp, em phải tập trung ban văn nghệ để luyện tập sau đó cùng các bạn tự tổ chức, cô giáo chỉ là người chứng kiến”.
Không riêng Trường Tiểu học Hà Lầm mà mô hình “Trường học mới Việt Nam” được triển khai ở tất cả các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh (mỗi địa phương 1 trường, riêng Hạ Long và Cẩm Phả có 2 trường tham gia). Theo đồng chí Vũ Thị Thuý Hà, Trưởng phòng Tiểu học, Sở GD-ĐT, năm học 2012-2013 là năm đầu tiên triển khai mô hình “Trường học mới Việt Nam” trên diện rộng nên đa số nhà trường và phụ huynh đều không khỏi bỡ ngỡ. Bởi lẽ, với chương trình SGK do Bộ GD-ĐT cấp cộng thêm việc học sinh không mang sách vở về nhà nên thời điểm ban đầu, một số phụ huynh học sinh còn tỏ ra lo lắng vì sợ con em mình sẽ bị xáo trộn kiến thức. Mặt khác, mặc dù thực hiện từ đầu năm học 2012-2013 nhưng đến tháng 1-2013, Bộ GD-ĐT và Quỹ hỗ trợ phát triển giáo dục toàn cầu mới ký hiệp ước hợp tác triển khai mô hình VNEN. Vì thế việc cung ứng máy móc, thiết bị, SGK thời điểm đầu năm học còn chưa được đầy đủ. Thậm chí, tới nay, kinh phí vẫn chưa được cấp về đối với các trường triển khai. Được biết, thực hiện mô hình, mỗi trường sẽ được cấp 4.000 USD/năm. Với những trường có điểm trường lẻ thì mô hình sẽ cấp thêm 1.000 USD/năm/điểm trường. Mặc dù vậy, hầu hết các trường trên địa bàn tỉnh triển khai mô hình đều đã và đang chủ động thực hiện bằng nhiều giải pháp hiệu quả. Điển hình như: Trường Tiểu học Hải Tiến (TP Móng Cái); Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (TP Hạ Long); Trường Tiểu học Kim Đồng (TP Uông Bí)… đã tích cực huy động sự đóng góp từ phía phụ huynh học sinh để xây dựng các góc học tập, góc đọc sách, sơ đồ cộng đồng, góc trưng bày sản phẩm, hộp thư góp ý, bảng 10 bước học tập…
Đồng chí Vũ Thị Thuý Hà cho biết thêm: “Với những điểm mới tiên tiến, mô hình đã và đang nhận được sự đồng thuận từ cả phía nhà trường và phụ huynh. Còn về phía học sinh, các em đều rất phấn khởi vì được hưởng lợi rất nhiều từ mô hình, góp phần kích thích sự sáng tạo và tính tích cực của mỗi học sinh”.
Lan Anh
