Năm 2007, UBND tỉnh ra Chỉ thị số 17/2007/CT-UBND về việc tăng cường công tác quản lý an toàn bức xạ và an ninh các nguồn phóng xạ trên địa bàn tỉnh. Sau 4 năm thực hiện, có thể thấy công tác quản lý về an toàn bức xạ và hạt nhân trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận và được đánh giá là một trong những tỉnh đứng trong tốp đầu trên toàn quốc làm tốt công tác này.Chụp cắt lớp cho bệnh nhân tại Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh. Ảnh: Thu NguyệtĐẨY MẠNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
Số nguồn phóng xạ hiện nay là 31 nguồn tại 13 cơ sở bức xạ đều được Cục ATBX&HN cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ. Nhiều đơn vị thực hiện nghiêm việc khai báo và cấp phép tiến hành công việc bức xạ như: Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái, Bệnh viện Y dược cổ truyền, Công ty Tuyển than Hòn Gai, Hải quan Quảng Ninh v.v..
Sau khi Chỉ thị số 17/2007/CT-UBND ra đời, công tác quản lý an toàn bức xạ và an ninh các nguồn phóng xạ trên địa bàn tỉnh đã được đẩy mạnh. Sở KH&CN là cơ quan quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân (ATBX&HN) đã giao cho Phòng Quản lý công nghệ bố trí một cán bộ chuyên trách phụ trách ATBX&HN. Hàng năm, Sở đã tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo, cấp chứng chỉ ATBX cho hàng trăm lượt học viên ở các cơ sở có ứng dụng bức xạ. Công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về pháp luật và kiến thức về ATBX&HN cũng được thường xuyên quan tâm với nhiều hình thức khác nhau. Từ đó, các đơn vị, cá nhân nhận thấy sự cần thiết phải tuân thủ pháp luật về ATBX, đảm bảo an toàn cho chính đơn vị, nhân viên làm công tác bức xạ và cả cộng đồng. Đối với công tác khai báo, cấp phép hoạt động, vào thời điểm trước năm 2007, toàn tỉnh có 49 thiết bị X-quang tại các cơ sở y tế thì hầu hết chưa được cấp phép. Tại các cơ sở bức xạ công nghiệp, có 30 nguồn phóng xạ thì chỉ có 50% số nguồn được cấp phép hoạt động. Từ khi có Chỉ thị số 17/2007/CT-UBND, các ngành liên quan đã tích cực vào cuộc hướng dẫn, triển khai các biện pháp giúp các cơ sở bức xạ thực hiện đúng các quy định của Luật Năng lượng nguyên tử. Đến nay, cả tỉnh có 97 thiết bị X-quang đang hoạt động thì 100% đã được cấp phép và gia hạn. Số nguồn phóng xạ hiện nay là 31 nguồn tại 13 cơ sở bức xạ đều được Cục ATBX&HN cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ. Nhiều đơn vị thực hiện nghiêm việc khai báo và cấp phép tiến hành công việc bức xạ như: Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái, Bệnh viện Y dược cổ truyền, Công ty Tuyển than Hòn Gai, Hải quan Quảng Ninh v.v.. Song song với việc tuyên truyền, hướng dẫn các đơn vị thực hiện đúng luật, Sở KH&CN chủ động lập kế hoạch phối hợp với các sở, ngành liên quan triển khai tốt công tác thanh tra. Trong 3 năm qua, đã thanh tra được 52 cơ sở bức xạ (đạt 84% số cơ sở bức xạ) và đã có 6 đơn vị bị xử phạt hành chính với tổng số tiền là 43 triệu đồng do các hành vi vi phạm chủ yếu như: Sử dụng thiết bị bức xạ trong khám chữa bệnh mà không có giấy phép, cơ sở bức xạ không có quyết định bổ nhiệm người phụ trách ATBX theo quy định, không trang bị liều kế cho nhân viên bức xạ, không báo cáo về thực trạng tiến hành công việc bức xạ hàng năm với cơ quan quản lý nhà nước về ATBX&HN... Qua công tác thanh tra đã tạo bước chuyển biến về nhận thức và hành động của các cơ sở có sử dụng nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ, phát hiện và xử lý kịp thời, nâng cao được vai trò kiểm soát của Nhà nước và tăng cường sự phối hợp giữa các sở, ngành trong thực thi pháp luật, giúp các đơn vị thực hiện nghiêm túc hơn quy định pháp luật về ATBX&HN.KHI CÁC NGÀNH CÙNG VÀO CUỘCSau khi Chỉ thị 17/2007/ CT-UBND của UBND tỉnh được ban hành, Sở KH&CN đã chủ trì xây dựng Quy chế phối hợp số 01/QCPHLN ngày 22-8-2008 về thực hiện phối hợp công tác đảm bảo an toàn bức xạ và an ninh nguồn phóng xạ trên địa bàn tỉnh. Theo đó, Sở KH&CN đã phối hợp chặt chẽ với 8 sở, ngành gồm: Y tế, Tài nguyên và Môi trường, Công Thương, Công an tỉnh, Cục Hải quan tỉnh, Bộ CHQS tỉnh, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) cùng thực hiện các điều luật, pháp lệnh liên quan đến ATBX&HN trên địa bàn.Đến nay, mặc dù có nhiều khó khăn vướng mắc do hoạt động về an toàn bức xạ, hạt nhân là lĩnh vực mới, nhưng việc thực hiện Chỉ thị 17 đã đạt được những kết quả rất đáng mừng. Sở KH&CN đã thực hiện tốt vai trò là cơ quan chức năng quản lý nhà nước về ATBX&HN. Sở Y tế đã chỉ đạo các cơ sở y tế có hoạt động bức xạ thực hiện tương đối tốt Luật Năng lượng nguyên tử. Đến nay, trên địa bàn tỉnh chưa phát hiện, điều trị bệnh nhân tai nạn bức xạ hoặc nhiễm xạ do sự cố bức xạ xảy ra. Điều này khẳng định mọi hoạt động phóng xạ trên địa bàn tỉnh vẫn đảm bảo an toàn bức xạ hạt nhân. Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam cũng luôn chỉ đạo các đơn vị đang quản lý, sử dụng nguồn phóng xạ thực hiện nghiêm túc các quy định của Luật Năng lượng nguyên tử và chỉ đạo của UBND tỉnh về công tác quản lý an toàn bức xạ và an ninh nguồn phóng xạ trên địa bàn tỉnh. Cục Hải quan tỉnh cũng đã phối hợp với Sở KH&CN để quản lý hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, không làm thủ tục xuất nhập khẩu, quá cảnh hàng hoá có chứa nguồn phóng xạ; chất thải phóng xạ; các kiện hàng có dấu hiệu nghi ngờ có chất phóng xạ. Như năm 2007, Chi cục Hải quan Cái Lân đã phát hiện và tạm giữ lô hàng, trong đó có 1 máy biến thế đã qua sử dụng có chứa dầu PCB, trong đó có nghi chứa đồng vị phóng xạ có hại cho sức khoẻ con người. Chi cục Hải quan Cái Lân đã xử lý theo quy định và làm thủ tục tái xuất hoặc tiêu huỷ...Nhìn chung, sau 3 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 17/2007/CT-UBND trên địa bàn toàn tỉnh không xảy ra trường hợp mất an toàn bức xạ, phóng xạ nào; các cơ sở sản xuất kinh doanh, các cơ sở y tế, các hoạt động xuất nhập khẩu tại các cảng, cửa khẩu của tỉnh đã thực hiện tốt các quy định của Luật Năng lượng nguyên tử, việc thực hiện công tác an toàn bức xạ dần dần đi vào nề nếp. Công tác thực thi pháp luật về ATBX&HN, công tác đào tạo, tuyên truyền, cấp phép, thanh kiểm tra, tăng cường tiềm lực, nguồn nhân lực đều được triển khai thực hiện rất tốt và có hiệu quả cao. An toàn, không để xảy ra sự cố đáng tiếc, công tác quản lý ATBX&HN ngày càng được làm nghiêm túc, chặt chẽ là những gì có được sau 4 năm thực hiện Chỉ thị số 17/2007/CT-UBND.
