Năm 2014 tiếp tục là năm đánh dấu nhiều đổi mới trong hoạt động của HĐND tỉnh Quảng Ninh. Nội dung hoạt động ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, thực hiện tốt hai chức năng quyết định và giám sát của HĐND, khẳng định vị thế, vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xứng đáng đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân trong tỉnh.
Quyết nghị những chủ trương có tính đột phá chiến lược phát triển của tỉnh
Thực hiện chức năng quyết định những vấn đề quan trọng của tỉnh thuộc thẩm quyền của HĐND tỉnh theo luật định. Trong mấy năm qua, nhất là năm 2014, HĐND tỉnh đã thông qua 10 quy hoạch, đề án lớn có tính chiến lược dài hạn, tiêu biểu như: Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và ngoài 2050; Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; Quy hoạch môi trường Vịnh Hạ Long đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; Đề án cải thiện môi trường tỉnh Quảng Ninh... Có thể nói lần đầu tiên công tác xây dựng quy hoạch chiến lược của tỉnh được triển khai bài bản, khoa học do các nhà tư vấn hàng đầu thế giới lập, được các đại biểu HĐND tỉnh nghiên cứu, tham gia có chất lượng, ban hành nghị quyết thông qua và sẽ được đưa vào cung quy hoạch triển lãm để nhân dân giám sát quá trình triển khai quy hoạch sau này, có tính ổn định cao. Khi cần điều chỉnh, bổ sung nhất thiết phải được HĐND tỉnh đồng ý.
Thực hiện chủ trương của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về tập trung vào 3 khâu đột phá chiến lược, tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, HĐND tỉnh đã ban hành nghị quyết về mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, quyết định dự toán ngân sách thu - chi theo hướng tăng thu, tiết kiệm chi thường xuyên thêm 10% (ngoài quy định của Trung ương) phần không tự chủ, dành nguồn lực cho đầu tư phát triển chiếm đến 48% tổng chi của tỉnh (cao nhất cả nước) cho các công trình trọng điểm có tính chất đột phá như: Đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng; sân bay Vân Đồn; điện ra các xã đảo (Vân Đồn)... Trước khi quyết định thông qua thu - chi ngân sách đều được HĐND tỉnh bàn bạc công khai đi đến quyết định để UBND tỉnh tổ chức điều hành theo Nghị quyết của HĐND tỉnh đã ban hành. Những vấn đề phát sinh trong thực tiễn điều hành đều được Thường trực HĐND tỉnh thống nhất với UBND tỉnh để quyết định, sau đó báo cáo với HĐND tỉnh tại kỳ họp gần nhất.
Ngoài ra HĐND tỉnh cũng đã quyết định ban hành nhiều cơ chế, chính sách có tính đặc thù của tỉnh để phát triển có tính sáng tạo. Những chính sách do HĐND tỉnh đã ban hành đều đi vào cuộc sống phục vụ cho phát triển đúng định hướng của tỉnh, được nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đánh giá rất cao sự quyết tâm đổi mới của tỉnh Quảng Ninh, tạo môi trường thông thoáng, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh có tính đột phá.
Giám sát thiết thực, hiệu quả không có “vùng cấm” trong giám sát của HĐND tỉnh
Năm 2014, thực hiện chương trình giám sát chuyên đề và đột xuất, HĐND tỉnh đã tập trung giám sát có lựa chọn như: Giám sát công tác quản lý thu thuế giúp ngành thuế tận thu (tiền thuế đất, nợ đọng tiền sử dụng đất, phí, lệ phí…) nên kết quả năm 2014 thu nội địa đạt trên 16.000 tỷ đồng (tăng 16,4% dự toán) để có nguồn tập trung cho đầu tư các công trình trọng điểm; Giám sát chi của ngành Giáo dục - Đào tạo để cơ cấu lại chi sự nghiệp giáo dục sao cho hiệu quả; Giám sát thực hiện chính sách đối với người có công, dân tộc, vùng sâu để đề xuất, kiến nghị trong điều hành để thực hiện có hiệu quả chính sách của Đảng, Nhà nước, của tỉnh với vùng khó khăn để giảm khoảng cách giàu nghèo trong tỉnh; Giám sát đối với các cơ quan tư pháp trong các vụ án huỷ, sửa, trong thi hành án; Giám sát quá trình giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo của các cơ quan chức năng theo Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo.
Có thể đánh giá hoạt động giám sát của HĐND tỉnh toàn diện, đầy đủ trên các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội; quốc phòng an ninh; hoạt động của các cơ quan tố tụng hình sự, cơ quan tư pháp, thể hiện tính toàn diện, không có “vùng cấm” trong hoạt động giám sát.
Điều rất rõ trong thực hiện chức năng giám sát của Đại biểu HĐND tỉnh là thực hiện quyền chất vấn người đứng đầu các cơ quan, tổ chức về những nội dung mà đại biểu và cử tri quan tâm tại kỳ họp HĐND tỉnh và Hội nghị giải quyết kiến nghị, đơn thư giữa 2 kỳ họp ngày càng đổi mới, hiệu quả được công khai cho cử tri, nhân dân biết trên sóng phát thanh truyền hình trực tiếp của tỉnh đã làm cho hoạt động của HĐND tỉnh ngày càng được đông đảo cử tri quan tâm, đánh giá cao. Sau mỗi kỳ họp, HĐND tỉnh đều ban hành nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn để đại biểu HĐND tỉnh và nhân dân giám sát các cơ quan tổ chức thực hiện theo cam kết trước HĐND tỉnh.
Năm 2014, lần thứ hai trong nhiệm kỳ đại biểu HĐND tỉnh đã thực hiện quyền giám sát bỏ phiếu tín nhiệm đối với các đồng chí lãnh đạo do HĐND tỉnh bầu đạt kết quả tốt đẹp, đảm bảo nguyên tắc dân chủ, được cử tri, nhân dân trong tỉnh đồng tình đánh giá cao. Kết quả lấy phiếu tín nhiệm lần này đều có số phiếu tín nhiệm cao nhiều hơn năm 2013, đã phản ánh đúng kết quả kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh năm 2014 cao hơn năm trước, trong đó có sự đóng góp của các đồng chí lãnh đạo HĐND, UBND tỉnh.
Năm 2015 tiếp tục nâng cao năng lực đề cao trách nhiệm trước cử tri và nhân dân
Năm 2015 là năm tiến hành Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, là năm cuối của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2015, làm tiền đề chuẩn bị cho giai đoạn 5 năm tiếp theo. Quảng Ninh đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển nhanh, chuyển dịch kinh tế đúng hướng để hết năm 2015 cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại, cơ bản trở thành tỉnh nông thôn mới, năm 2020 trở thành tỉnh dịch vụ công nghiệp hiện đại, là đầu tàu của khu vực và cả nước theo Quy hoạch định hướng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Nhiều nhà đầu tư chiến lược đang rất khẩn trương triển khai đầu tư các dự án lớn như: Tập đoàn SunGroup, VinGroup, Texhong, HimLam... Các công trình hạ tầng trọng điểm đang tích cực triển khai để lan toả phát triển nhanh như: Đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng; sân bay Vân Đồn; cao tốc Hạ Long - Vân Đồn... bằng các nguồn lực thu hút ngoài ngân sách (FDI, PPP, BOT...). Bên cạnh đó tỉnh ta còn nhiều thách thức phải quyết tâm vượt qua như: Cơ chế, chính sách còn vướng mắc chưa được tháo gỡ triệt để để tỉnh chủ động phát huy lợi thế, đội ngũ nhân lực chất lượng cao còn khó khăn chưa đáp ứng được yêu cầu, khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng miền trong tỉnh còn quá xa chưa được rút ngắn, môi trường còn ô nhiễm... đó là những vấn đề chúng ta phải tập trung giải quyết.
Phát huy kết quả hoạt động của HĐND tỉnh trong mấy năm qua, trong nhiệm kỳ XII năm 2015 HĐND tỉnh tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động, làm tốt hai chức năng: Quyết định và giám sát. Tiếp tục thể hiện vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của cử tri và nhân dân trong tỉnh. HĐND tỉnh tiếp tục thể chế hoá chủ trương của Đảng, Nhà nước, của Tỉnh uỷ để ban hành các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền để huy động mạnh mẽ hơn nguồn lực ngoài ngân sách cho đầu tư phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, phấn đấu hoàn thành vượt mức các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra cho năm 2015 đã được kỳ họp lần thứ 18 thường kỳ tháng 12-2014 đề ra. Tiếp tục đổi mới giám sát có trọng tâm, trọng điểm, kịp thời phát hiện bất cập trong thực tiễn, có kiến nghị cơ quan chức năng trong điều hành, tổ chức thực hiện đảm bảo linh hoạt, quyết liệt, hiệu quả. Tăng cường tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND tỉnh theo Luật Tiếp công dân, quy định của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, thường xuyên giữ mối liên hệ giữa đại biểu HĐND tỉnh với cử tri nơi đã bầu để lắng nghe ý kiến, phản ánh, giám sát các cơ quan chức năng giải quyết theo đúng Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo... Tăng cường phối hợp có hiệu quả các cơ quan của HĐND với UBND, UB MTTQ tỉnh, cơ quan hữu quan để làm tốt chức năng nhiệm vụ của HĐND tỉnh, hoàn thành tốt nhiệm vụ ngay từ tháng đầu năm, quý đầu năm 2015.
Trước thềm xuân mới Ất Mùi, với niềm vui phấn khởi của đất nước, của tỉnh ta về những thành tựu trong năm qua, tôi rất tin tưởng rằng được sự quan tâm lãnh đạo sát sao của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, của Tỉnh uỷ, kinh nghiệm hoạt động của HĐND tỉnh trong những năm qua, HĐND tỉnh Quảng Ninh sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2015, xứng đáng là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân trong tỉnh, được đông đảo cử tri, nhân dân tin tưởng.
Nguyễn Đức Long
Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh
