Có thể khẳng định, năm 2014 Sở KH&CN đã có nhiều nỗ lực, cố gắng trong hoạt động chuyên môn cũng như tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở trong việc tập trung lãnh đạo đúng hướng, có trọng tâm, trọng điểm, với nhiều giải pháp tích cực trong lĩnh vực KHCN. Từ đó đã tạo nên những kết quả nổi bật trong việc nghiên cứu, ứng dụng KHCN vào sản xuất, xây dựng thương hiệu nông sản... góp phần vào sự phát triển KT-XH trên địa bàn tỉnh.
Nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng của KH&CN là động lực then chốt để phát triển kinh tế - xã hội, trong năm 2014, Sở KH&CN đã tích cực trong công tác tham mưu trình UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản quan trọng đối với công tác quản lý nhà nước về KH&CN. Đặc biệt, ngày 2-6-2014, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1109 về phê duyệt Quy hoạch phát triển KH&CN tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Đây được xem là quyết định có ý nghĩa quan trọng để định hướng cho hoạt động KH&CN của tỉnh trong thời gian tới, với việc tập trung triển khai nâng cao hiệu quả ứng dụng, chuyển giao và làm chủ công nghệ, lấy đầu tư ứng dụng công nghệ mang tính chiến lược, đảm bảo cho phát triển KT-XH nhanh, bền vững, tạo động lực vững chắc cho tăng trưởng kinh tế, hiện đại hoá công tác quản lý, chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế theo hướng từ “nâu” sang “xanh”.
Xây dựng thành công 21 thương hiệu nông sản
Một trong những kết quả nổi bật trong năm qua, đó là Sở KH&CN đã hoàn thành các dự án thuộc Chương trình Xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp của tỉnh. Chương trình được thực hiện từ năm 2012, đến nay đã hoàn thành 21 dự án xây dựng thương hiệu nông sản có thế mạnh của tỉnh. Thông qua các hoạt động của dự án, đến nay các cấp, ngành, người dân và doanh nghiệp đã dần nhận thức được mục đích, ý nghĩa cũng như vai trò của việc xây dựng thương hiệu các sản phẩm nông nghiệp đối với việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Hình thành vùng sản xuất tập trung, chuyển giao quy trình sản xuất theo hướng đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Tạo phong trào lan toả, gắn với triển khai Đề án “Mỗi xã, phường một sản phẩm của tỉnh”. Đến nay, 21/21 dự án đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu và bộ công cụ quản lý nhãn hiệu được chủ sở hữu nhãn hiệu phê duyệt.
Đồng thời, Sở KH&CN đã phối hợp các sở, ngành liên quan xây dựng quy hoạch vùng nguyên liệu trong khuôn khổ các dự án xây dựng thương hiệu đã hoàn thành, xây dựng 17/21 quy hoạch vùng sản xuất nguyên liệu theo hướng tập trung, nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất các sản phẩm đã được chứng nhận nhãn hiệu. Cùng với đó, đơn vị phối hợp với Sở NN&PTNT và các địa phương đã hoàn thiện và ban hành 50 quy trình kỹ thuật và 21 bộ tiêu chuẩn chất lượng đặc thù cho 21 thương hiệu sản phẩm. Đơn vị đã thiết kế mẫu mã, bao bì sản phẩm và phát triển thương hiệu cho 21/21 dự án đã hoàn thiện và phê duyệt thiết kế hệ thống nhận diện, tờ rơi, poster, bao bì, nhãn mác để tuyên truyền quảng bá giới thiệu sản phẩm. Trong năm, Sở KH&CN cũng đã đề xuất UBND tỉnh hỗ trợ xác lập quyền sở hữu công nghiệp cho 55 nhãn hiệu, 4 kiểu dáng công nghiệp của 32 đơn vị với kinh phí gần 600 triệu đồng. Đồng thời, hướng dẫn hồ sơ xác lập quyền cho 180 đối tượng sở hữu của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Có thể khẳng định, ngay từ khi triển khai các dự án xây dựng thương hiệu đã mang lại hiệu quả rõ rệt cho hàng ngàn nông dân, mang lại diện mạo mới cho kinh tế - xã hội các địa phương. Nhất là thông qua việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản của tỉnh, đã giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, các sản phẩm được xây dựng thương hiệu khi đưa ra thị trường được bán với giá ổn định, cao hơn trước, được khách hàng và người tiêu dùng tin tưởng, đánh giá cao. Đặc biệt, việc thiết lập được kênh phân phối hiệu quả, tiêu thụ ổn định góp phần kích thích sản xuất, chế biến, khai thác, kinh doanh nâng cao thu nhập cho người dân và tạo được mô hình sản xuất mới, đảm bảo chất lượng sản phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm, góp phần bảo vệ môi trường.
Nhiều thành quả từ nghiên cứu, ứng dụng KH&CN
Để đạt được kết quả tốt trong việc triển khai nghiên cứu các đề tài, dự án khoa học, ứng dụng và chuyển giao KH&CN những năm qua tỉnh luôn quan tâm triển khai thực hiện đối với công tác hỗ trợ cho các doanh nghiệp, tổ chức trong hoạt động KH&CN. Trung bình hàng năm, UBND tỉnh dành từ 4-5% tổng chi ngân sách thường xuyên của tỉnh cho hoạt động KH&CN, trong đó tập trung nguồn lực cho ứng dụng, chuyển giao và làm chủ công nghệ.
Thực hiện nhiệm vụ của đơn vị, từ đầu năm đến nay, Sở KH&CN đã tham mưu UBND tỉnh phê duyệt 3 đề án nghiên cứu khoa học cấp tỉnh, gồm: Nghiên cứu ứng dụng mô hình nhà ở thấp tầng theo hướng kiến trúc xanh trong đô thị TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp nâng cao nhận thức giáo dục hành vi đạo đức của học sinh phổ thông trong các trường THCS và THPT tỉnh Quảng Ninh; nghiên cứu, phục dựng, đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị lễ hội đình Minh Châu, xã Minh Châu, huyện Vân Đồn. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với BQL Vịnh Hạ Long trong việc nghiên cứu, đề xuất nhiệm vụ ứng dụng công nghệ trong quản lý các hoạt động thu phí dịch vụ, vé tham quan Vịnh Hạ Long, nhằm đảm bảo công tác quản lý được thống nhất, hiệu quả và phù hợp với thực tế...
Mặt khác, Sở tăng cường phối hợp, tuyên truyền tới các địa phương nhằm đẩy mạnh đầu tư, ứng dụng những công nghệ tiên tiến, đảm bảo thân thiện với môi trường, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, thông qua triển khai nhiều dự án như: Ứng dụng công nghệ để phát triển sản xuất vùng trồng rau an toàn tại TX Quảng Yên; phát triển giống hoa Mai vàng Yên Tử tại TP Uông Bí; ứng dụng tiến bộ KH&CN trong giảng dạy tại một số cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh của Sở GD-ĐT...
Phạm Hoạch