Nợ xấu tồn đọng đang “đóng băng” nguồn lực, ách tắc dòng vốn. Xử lý hiệu quả sẽ khơi thông tín dụng, tạo dư địa cho tăng trưởng kinh tế.
Rào cản lớn trong xử lý nợ xấu
Theo ông Đặng Đình Thích - Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), mặc dù tỉ lệ nợ xấu nội bảng đang được kiểm soát trong giới hạn cho phép, nhưng quy mô nợ xấu tiềm ẩn và các khoản nợ đã được cơ cấu lại vẫn còn lớn, phản ánh những khó khăn của khu vực doanh nghiệp chưa được xử lý triệt để.
Đáng chú ý, rủi ro nợ xấu hiện nay có xu hướng tập trung theo ngành, đặc biệt ở các lĩnh vực như bất động sản, xây dựng, xuất khẩu và các ngành phụ thuộc lớn vào thị trường quốc tế. Trong bối cảnh thanh khoản thị trường tài sản chưa cải thiện rõ nét và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế còn hạn chế, một phần nợ xấu chưa được phản ánh đầy đủ.
“Nợ xấu hiện nay không chỉ là vấn đề của quá khứ mà còn là rủi ro đang tích tụ cho tương lai nếu không có giải pháp xử lý đồng bộ và đủ mạnh” - ông Đặng Đình Thích nhận định.
Về phía các tổ chức tín dụng, bà Phạm Nhị - Phó Tổng Giám đốc Techcombank AMC - cho rằng, năm 2026 được xem là thời điểm bản lề đối với hệ thống ngân hàng khi việc xử lý nhanh và dứt điểm các khoản nợ xấu không chỉ giúp cải thiện hệ số an toàn vốn mà còn mở ra dư địa cho tăng trưởng tín dụng trong chu kỳ mới.
Theo bà Phạm Nhị, thời gian qua nhiều văn bản pháp luật quan trọng đã được ban hành hoặc sửa đổi như Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Luật sửa đổi năm 2025 và Nghị định 304/2025/NĐ-CP về thu giữ tài sản bảo đảm, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn lớn trong xử lý nợ xấu. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai còn nhiều vướng mắc cần tiếp tục hoàn thiện.
Bên cạnh đó, vướng mắc pháp lý liên quan đến tài sản bảo đảm là bất động sản du lịch cũng đang ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ xử lý nợ. Việc thiếu quy định rõ ràng về nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng khi xử lý tài sản bảo đảm cũng khiến nhiều tổ chức tín dụng gặp khó khăn trong quá trình triển khai thực tế. Đặc biệt, trong bối cảnh các giao dịch tín dụng ngày càng số hóa, khung pháp lý đối với chứng cứ điện tử trong tố tụng dân sự cần tiếp tục hoàn thiện, nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp tín dụng và xử lý nợ xấu.
Hoàn thiện thị trường xử lý nợ để mở dư địa tăng trưởng
Ở góc độ chính sách vĩ mô, TS Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV - cho hay, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý xử lý nợ xấu theo hướng thị trường nhằm nâng cao thanh khoản cho thị trường mua bán nợ và thu hút nguồn lực xã hội tham gia xử lý nợ xấu.
Theo TS Cấn Văn Lực, cần xem xét mở rộng quyền thu giữ tài sản bảo đảm trong Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi theo hướng có chọn lọc để thu hút thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài. Đồng thời, cần điều chỉnh điều kiện để VAMC được mua nợ theo giá thị trường và cho phép các tổ chức tín dụng, công ty quản lý tài sản và các tổ chức xử lý nợ được bán nợ theo giá thị trường, kể cả dưới giá trị sổ sách.
Một giải pháp quan trọng khác là nghiên cứu cơ chế chứng khoán hóa nợ theo định hướng của Nghị quyết 68-NQ/TW, phát triển thị trường mua bán nợ thứ cấp và tham khảo kinh nghiệm quốc tế như mô hình KAMCO của Hàn Quốc trong vận hành thị trường xử lý nợ xấu.
Bên cạnh đó, việc tăng năng lực tài chính cho VAMC, phát triển hệ thống tổ chức trung gian như định giá khoản nợ, xếp hạng tín nhiệm và môi giới mua bán nợ cũng được xem là các giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu trong giai đoạn tới.
Theo các chuyên gia, nếu hoàn thiện pháp lý và phát triển thị trường mua bán nợ, nợ xấu không chỉ là rủi ro mà còn có thể trở thành nguồn lực cho tăng trưởng.
