(Đồng chí Trần Đức Lâm, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Hiện nay các địa phương đều đang thực hiện công tác chuẩn bị cho xây dựng kế hoạch đầu tư trung hạn từ ngân sách Nhà nước (NSNN) giai đoạn 2013-2015, xin đồng chí cho biết nguyên tắc xây dựng kế hoạch cho giai đoạn này?
+ Theo chỉ đạo của Chính phủ, hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương thì kế hoạch đầu tư từ NSNN giai đoạn 2013-2015 được xây dựng theo 5 nguyên tắc. Thứ nhất, hướng cơ cấu lại nguồn vốn đầu tư từ NSNN, đảm bảo thứ tự ưu tiên thực hiện có hiệu quả các mục tiêu đã đề ra trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2011-2015) trong phạm vi toàn tỉnh, trong từng ngành, lĩnh vực và từng địa phương. Thứ hai, xây dựng kế hoạch trên cơ sở cân đối giữa các mục tiêu, nhu cầu đầu tư với khả năng cân đối vốn đầu tư phát triển trong kế hoạch thu - chi ngân sách nhà nước giai đoạn 2013-2015, khả năng cân đối các nguồn vốn khác của Nhà nước. Thứ ba, NSNN chỉ tập trung đầu tư cho các công trình, dự án đã được bố trí vốn NSNN vốn trái phiếu Chính phủ (còn thiếu vốn), đang triển khai trong các kế hoạch hàng năm để đảm bảo hoàn thành dứt điểm, đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả. Đối với các dự án khởi công mới, chỉ bố trí vốn khởi công mới các dự án thật sự cấp bách, cấp thiết khi xác định rõ nguồn vốn và khả năng cân đối ở từng cấp ngân sách. Không bố trí vốn đầu tư từ NSNN cho các dự án không thuộc nhiệm vụ chi đầu tư theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Thứ tư, kế hoạch đầu tư trung hạn 2013-2015 phải được xây dựng trên cơ sở cơ cấu lại đầu tư từ NSNN theo hướng tập trung, nâng cao hiệu quả đầu tư. Thực hiện nguyên tắc tập trung, thống nhất trong việc xác định các mục tiêu, định hướng, chính sách và các cân đối lớn trong đầu tư, đi đôi với việc tiếp tục tăng cường phân cấp, phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cấp, các ngành, gắn với trách nhiệm được giao. Thứ năm, đảm bảo tính công bằng, công khai, minh bạch trong việc xây dựng kế hoạch đầu tư 2013-2015. Trong quá trình xây dựng kế hoạch đầu tư giai đoạn này phải tổ chức thảo luận, lấy ý kiến của các cấp, ngành, các tổ chức và cộng đồng dân cư có liên quan, tạo sự đồng thuận và phát triển bền vững.
- Nhu cầu đầu tư rất lớn trong khi khả năng đáp ứng hạn chế, vậy việc phân bổ nguồn vốn phải được tính toán như thế nào để đảm bảo được lộ trình thực hiện, thưa đồng chí?
+ Nhu cầu đầu tư được tổng hợp trên cơ sở đề xuất của các ngành, địa phương. Theo dự báo kế hoạch vốn chi đầu tư phát triển năm 2013 rất khó khăn, hiện nay chưa có số liệu chính thức của Trung ương về dự toán ngân sách và chỉ tiêu kế hoạch nhà nước năm 2013 cho các địa phương. Tuy nhiên, căn cứ vào Chỉ thị 19 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán NSNN năm 2013 và Kế hoạch đầu tư từ NSNN 3 năm (2013-2015), các hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ý kiến chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tạm tính kế hoạch vốn năm 2013 là trên 3.300 tỷ đồng, giảm 18,5% so với năm 2012 và đáp ứng được 19,49% nhu cầu vốn. Trong điều kiện nhu cầu cần đầu tư lớn nhưng khả năng đáp ứng hạn chế dẫn đến khả năng cân đối nguồn lực cho các mục tiêu, dự án, công trình có lộ trình hoàn thành trong giai đoạn 2013-2015 sẽ rất khó khăn. Vì vậy, đòi hỏi quá trình phân bổ nguồn vốn phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc và thứ tự ưu tiên. Theo đó, ưu tiên thứ nhất, tập trung bố trí vốn cho các dự án đã hoàn thành và bàn giao đưa vào sử dụng trước ngày 31-12-2012 nhưng chưa bố trí đủ vốn để không phát sinh nợ đọng; ưu tiên thứ 2, bố trí vốn cho các dự án thật sự có hiệu quả cần phải hoàn thành năm 2013; ưu tiên thứ 3, các dự án chuyển tiếp dự kiến hoàn thành giai đoạn 2013-2015, trong đó đối với các dự án thật sự có hiệu quả, mức vốn đầu tư không lớn thì tập trung bố trí vốn đầu tư dứt điểm để đưa vào sử dụng sớm, phát huy hiệu quả. Dự án mới chỉ được bố trí vốn sau khi đã được bố trí đủ vốn để xử lý nợ đọng theo kế hoạch. Dự án khởi công mới phải là dự án thực sự cấp bách hoặc là dự án động lực tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội đáp ứng đầy đủ các quy trình quy định tại Chỉ thị 1792 của Thủ tướng Chính phủ.
- Thủ tướng Chính phủ vừa có Chỉ thị số 27, yêu cầu các địa phương hết năm 2015 phải hoàn thành việc xử lý nợ đọng trong xây dựng cơ bản. Tuy nhiên, trên thực tế số nợ đọng trong xây dựng cơ bản vẫn còn diễn ra khá phổ biến và nghiêm trọng ở các địa phương, theo đồng chí giải pháp cần mạnh tay để chấm dứt tình trạng này là gì?
+ Tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản khiến công trình thi công dở dang, kéo dài, hiệu quả đầu tư kém; chủ đầu tư không có nguồn vốn để thanh toán cho giá trị khối lượng thực hiện; nhiều doanh nghiệp xây dựng, nhà thầu nợ lương công nhân, chiếm dụng vốn của nhau, không ít doanh nghiệp giải thể và phá sản; góp phần làm cho nợ xấu của ngân hàng tăng lên... Sở Kế hoạch và Đầu tư đã tham mưu UBND tỉnh kiên quyết huỷ bỏ quyết định đầu tư đối với các dự án, công trình quyết định đầu tư sai nhiệm vụ chi ngân sách, các dự án, công trình đã được phê duyệt nhưng chưa khởi công đến nay không có khả năng cân đối vốn theo tiến độ, cơ cấu vốn đầu tư đã phê duyệt. Đối với các dự án, công trình chuyển tiếp thật sự có hiệu quả, mức vốn đầu tư không lớn thì tập trung bố trí vốn đầu tư dứt điểm để đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả. Đồng thời, xác định điểm dừng kỹ thuật để đình, hoãn, giãn tiến độ đối với các dự án, công trình chưa thật sự cần thiết, vượt khả năng cân đối vốn đầu tư. Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, rà soát đôn đốc công tác quyết toán dự án hoàn thành để kịp thời chấn chỉnh tình trạng vi phạm thời gian lập báo cáo quyết toán, thẩm định, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành trên địa bàn toàn tỉnh. Vì nếu không thực hiện tốt công tác quyết toán dự án hoàn thành thì sẽ không xác định được số nợ đọng của các dự án. Tỉnh sẽ xây dựng phương án xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn NSNN và các nguồn hợp pháp khác theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị 27. Đặc biệt, từ kế hoạch năm 2013 trở đi, kiên quyết không giao dự án đầu tư mới cho chủ đầu tư có từ 3 dự án trở lên vi phạm quy định về thời gian lập báo cáo quyết toán chậm hơn 6 tháng.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Lan Hương
