Khuyến học, khuyến tài (KH, KT) đã trở thành truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc ta. Nhằm phát huy truyền thống đó, góp phần tạo ra điều kiện tốt nhất để khuyến khích phong trào học tập trong cộng đồng, Hội Khuyến học TP Hạ Long ra đời.
Đến nay, qua 7 năm hoạt động, Hội đã phát triển ổn định được 20 hội khuyến học tại các phường, xã, 198 chi hội ở khu dân cư với gần 80.000 hội viên. Việc huy động xây dựng quỹ khuyến học nhận được sự đóng góp nhiệt tình của nhân dân, phụ huynh học sinh, các doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị và các tổ chức xã hội trên địa bàn.
Nhờ công tác khuyến học, khuyến tài được đẩy mạnh, nên học sinh TP Hạ Long có nhiều điều kiện học tập, rèn luyện.
Ngay từ khi thành lập, Hội đã có nhiều hình thức tổ chức lồng ghép phong trào KH, KT với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư”; phát động các đợt gây quỹ khuyến học; in, phát các văn bản, chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn thực hiện phong trào... Nhờ đó, hoạt động khuyến học, khuyến tài của thành phố ngày càng phát huy có hiệu quả, thực sự trở thành điểm tựa tin cậy của học sinh, sinh viên nghèo trên địa bàn. Hằng năm Hội đều trích quỹ khen thưởng, giúp đỡ các học sinh, sinh viên, giáo viên có hoàn cảnh khó khăn; vận động các cơ quan, doanh nghiệp, cá nhân có điều kiện, tâm huyết với phong trào khuyến học đỡ đầu các học sinh nghèo, học sinh khuyết tật và học sinh năng khiếu. Chỉ tính riêng trong năm qua, thành phố đã tổ chức gặp mặt, tuyên dương, khen thưởng và trao học bổng cho trên 1.000 học sinh với số tiền gần 400 triệu đồng.
Hội khuyến học ở một số phường, xã còn làm tốt công tác phối hợp quản lý học sinh ngoài giờ học và trong các kỳ nghỉ hè tại các tổ dân, khu phố. Phát hiện kịp thời những học sinh bỏ học và có nguy cơ bỏ học, vận động, giúp đỡ các em trở lại trường. Hoạt động này đã góp phần tích cực vào việc củng cố, nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục tiểu học và giáo dục THPT của thành phố. Tiêu biểu là các phường Hà Tu, Hà Phong, Hà Trung, Trần Hưng Đạo, Cao Thắng, Hùng Thắng, Hà Khẩu... Cùng với đó, phong trào xây dựng gia đình hiếu học, khu phố hiếu học cũng ngày càng phát huy hiệu quả. Hàng ngàn gia đình mặc dù điều kiện kinh tế khó khăn, nhưng đã cố gắng vượt khó để nuôi dạy các con học hành tốt. Đến nay, toàn thành phố có trên 12 nghìn gia đình được công nhận gia đình hiếu học cấp cơ sở, trong đó có trên 1.000 gia đình hiếu học cấp tỉnh. Trong 5 năm qua đã có 146 doanh nghiệp, cá nhân tham gia phong trào “Ba đỡ đầu” với mức từ 100.000-500.000 đồng/trường hợp/tháng. Các cấp đều có quỹ khuyến học; tổng quỹ của thành phố hơn 8 tỷ đồng, đã chi cho công tác khuyến học, khuyến tài trên 5,6 tỷ đồng. Tại các xã, phường, phong trào đăng ký phấn đấu trở thành gia đình hiếu học được tăng lên. Trong 3 năm trở lại đây, thực hiện cuộc vận động xây dựng và phát triển các trung tâm học tập cộng đồng, 100% các xã, phường đã thành lập được trung tâm học tập cộng đồng. Đến nay, các trung tâm đã mở được hàng trăm lớp học, thu hút hàng nghìn lượt người tham gia. Các trung tâm hiện được xem là mô hình giáo dục mới, tạo điều kiện cho mọi người, mọi tầng lớp trong xã hội có điều kiện thuận lợi để học tập thường xuyên, góp phần nâng cao dân trí, mở mang ngành nghề, tích cực phục vụ cho chương trình xoá đói giảm nghèo của địa phương.
Bằng các hình thức hoạt động phong phú, thiết thực, Hội Khuyến học thành phố đã từng bước đưa công tác khuyến học thực sự trở thành một phong trào quần chúng rộng khắp, làm nòng cốt trong việc xây dựng một xã hội học tập. Qua đó, động viên các tầng lớp nhân dân cùng chung tay thực hiện xã hội hoá giáo dục, hướng tới mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho địa phương.
