Đây là lần thứ hai tôi được đến thăm quần đảo Trường Sa (tỉnh Khánh Hoà). Tuy thời gian được “2 cùng” với quân và dân trên đảo vẫn rất ngắn ngủi, nhưng chúng tôi được chứng kiến, được nghe thêm nhiều chuyện xúc động về cuộc sống nơi đây.
Chúng tôi đến thăm gia đình Thiếu tá Trần Hồng Thái, Cụm phó, Cụm chiến đấu 2, đảo Trường Sa Lớn, ở xóm Đanh, xã Tiền An (Yên Hưng). Thấy phóng viên quay hình, chị Hoàng Thị Châm, vợ Thiếu tá Thái ngượng ngùng: “Thôi, các chú đừng quay nữa kẻo ra ngoài ấy nhà tôi lại ngại với đồng đội, vì nhà gì mà bé như chuồng chim vậy”. Căn hộ anh chị ở chỉ rộng chừng hơn chục mét vuông, trống tuềnh, trống toàng. Lần trước chúng tôi đến thăm, còn có căn bếp mà trước khi ra đảo Thiếu tá Thái đã tranh thủ làm, nhưng mới rồi về phép thấy nó đã quá cũ nát, nên anh bảo chị chuyển chỗ nấu ăn vào trong nhà cho khỏi nguy hiểm. Chị Châm cho biết: “Trước đây các cháu còn nhỏ, thì sinh hoạt như thế này còn đỡ. Nay đứa lớn học lớp 11, đứa bé học lớp 9, nhà chỉ kê vừa chiếc giường, nên đành để 2 đứa sang ngủ bên nhà ông nội”. Năm 1990 anh chị cưới nhau, khi con gái lớn được vài tuổi thì anh Thái có quyết định vào công tác ở Cam Ranh (Khánh Hoà). Khi ấy đơn vị ưu tiên bố trí một lô đất để anh làm nhà và chuyển gia đình theo. Vài năm sau, khi cuộc sống đã tạm ổn thì anh lại được điều về công tác tại Yên Hưng. Căn nhà trong đó đành bán cho một người cùng đơn vị với giá 10 triệu đồng, cho nợ một nửa tiền. Không may cho anh, hôm đi lấy tiền trở về qua sông thì chuyến đò bị lật làm trôi mất hết hành lý. Vài hôm sau, anh lại nghe tin người bạn mua nhà bị chết trong một vụ tai nạn giao thông. Thương gia cảnh của đồng đội khó khăn, anh bàn với vợ cho nợ lại số tiền bán nhà bao giờ có thì trả. Hai vợ chồng về quê với số tiền ít ỏi dành dụm được đủ làm căn nhà rộng hơn chục mét vuông và ở cho đến nay. Chị cho biết thêm: “Vừa rồi anh ấy về phép, cũng tính sửa lại căn nhà cho rộng rãi, nhưng giá vật liệu lên nhanh quá nên chưa dám làm”. Chia tay chúng tôi, chị Châm nhắn gửi tới chồng: “Anh hãy giữ gìn sức khoẻ, yên tâm công tác, mẹ con em ở nhà tuy có khó khăn nhưng sẽ vượt qua. Chúc anh chân cứng, đá mềm, sớm hoàn thành nhiệm vụ về với mẹ con em...”.
8 giờ ngày 22-4, từ Cảng Ba Son (TP Hồ Chí Minh), tàu HQ 936 thuộc Lữ đoàn 146 Vùng D Hải quân rời bến chở đoàn công tác của Quân chủng và một số tỉnh, thành đến thăm quân và dân huyện đảo Trường Sa. Đoàn công tác của Quảng Ninh gồm 8 người do đồng chí Vũ Minh Thiết, Tỉnh uỷ viên, Thường trực HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn mang theo phần quà trị giá gần 200 triệu đồng tặng quân và dân trên đảo. Các phóng viên của Đài PT-TH tỉnh và Báo Quảng Ninh cũng có một số quà nhỏ để tặng những CBCS người Quảng Ninh đang công tác ở đảo. Sau 57 giờ lênh đênh trên biển, vượt qua muôn trùng sóng gió, chúng tôi đặt chân lên đảo Đá Tây, rồi sang đảo Nam Yết. Không thể tả được giây phút mừng vui khi chúng tôi gặp lại những đồng hương Quảng Ninh ở đây. Trung uý Nguyễn Tường Tín nhà ở phường Quang Trung (TX Uông Bí) ôm chầm lấy chúng tôi như người thân sau bao ngày mới gặp lại. Anh hỏi rất nhiều về chuyện ở quê nhà. Anh kể, cưới vợ xong, ở với nhau được hơn chục ngày thì ra Trường Sa công tác. Một thời gian sau, nhận được tin vợ có thai, vợ chồng bàn nhau nếu đẻ con trai sẽ đặt tên là Đại Dương, nếu là gái sẽ đặt tên là Hoài Thương. Nào ngờ, hạnh phúc ấy chưa kịp đến thì anh nhận được tin con đã mất khi còn chưa kịp chào đời: “Ban đầu, em không tin đó là sự thật... Nhiều ngày sau đó, em cố gắng lao vào công việc để nguôi ngoai nỗi buồn. Nhưng đêm về, không sao chợp mắt được, thương vợ quá, nhẽ ra lúc ấy em phải ở bên cạnh để động viên, chia sẻ...”. Hôm đến đảo Trường Sa Lớn chúng tôi mang quà của chị Châm gửi đến cho Thiếu tá Trần Hồng Thái. Khi chúng tôi đang cho anh xem những hình ảnh quay ở quê nhà thì thấy một sĩ quan đi vào, mặt hốc hác, đôi mắt thâm quầng, rất ít nói cười, dù chúng tôi kể rất nhiều chuyện vui. Anh Thái nói nhỏ “Đây là Lại Văn Thanh, Cụm phó cụm chiến đấu 3, quê ở Đông Triều, mẹ anh ấy vừa mất được hơn chục ngày”. Thiếu tá Thanh tâm sự: ‘’Tôi là thứ 6 trong gia đình có 7 anh chị em. Trước đó, gia đình có báo tin mẹ ốm rất nặng, nhưng vì nhiệm vụ tôi không thể về gặp mẹ lần cuối!...”.
Được gặp gỡ và tiếp xúc với CBCS và gia đình họ, chúng tôi thấy rằng, dù cuộc sống còn muôn vàn khó khăn, thử thách, nhưng ở cả “hai đầu nỗi nhớ” vẫn luôn lạc quan, tin tưởng, vững tâm vượt qua, vì nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Kỳ 2: Cuộc sống mới nơi đảo xa