Trong kỳ trước chúng tôi đã viết, vụ án lừa đảo do Sái Thị Hoàng Hợp gây ra đang được cơ quan chức năng điều tra làm rõ để xử lý theo pháp luật. Thế nhưng, 14 nạn nhân đã phải thế chấp cửa nhà, vay tiền ngân hàng đang có nguy cơ sạt nghiệp vì không có tiền trả nợ. Chúng tôi đã đến thăm một số gia đình nạn nhân và cảm nhận được nỗi lo quá sức chịu đựng của họ!
Các nạn nhân với ánh mắt thất thần đang kể về gia cảnh éo le.
Chúng tôi đến tổ 2, khu 1, thị trấn Cái Rồng (huyện Vân Đồn) để trực tiếp tiếp xúc với đại diện 7 gia đình nạn nhân bị lừa đảo đi lao động Đài Loan. Gặp họ, nhìn những khuôn mặt gầy rộc, thất thần, lo lắng... chúng tôi không khỏi xót xa, thông cảm trước cảnh những người nghèo khó, lương thiện này bị lừa mất hàng ngàn USD chỉ vì cả tin... Chị Đinh Thị Huyền, 30 tuổi nghẹn ngào nói với chúng tôi trong nước mắt: “Thế này thì chết chúng em rồi, tưởng là được đi xuất khẩu lao động kiếm chút tiền để nuôi con ăn học. Nào ngờ lại bị lừa. Hôm nay nghe tin có các anh, chị đến, chúng tôi bảo nhau tụ tập cả ở đây để trình bày cho tiện”. Gia cảnh của Huyền thật bi đát, lấy chồng năm 16 tuổi, cả 2 vợ chồng đang yên ổn làm ăn trong một doanh nghiệp nuôi trồng thuỷ sản ở địa bàn huyện Vân Đồn, tuy thu nhập không cao nhưng cũng đủ sống. Đùng một cái, chồng Huyền bị bệnh nặng và qua đời để lại cho Huyền đứa con trai đang học lớp 4. Chồng mất được một thời gian, chị lại bị bệnh nặng. Bao nhiêu tài sản trong gia đình đều phải dồn cho việc chữa bệnh. Khi bình phục, cũng là lúc Huyền không còn gì, cả tài sản, việc làm. Hai mẹ con đành về sống bấu víu vào bố mẹ đẻ. Đang trong lúc khó khăn vì không có việc làm, tình cờ, Huyền nghe người quen giới thiệu là có thể đi xuất khẩu lao động với giá 5.000 USD, chưa tính 700 USD các khoản chi phí khác. Những tưởng, đây là cơ hội tốt để có việc làm và thu nhập ổn định; thương con, bố Huyền không đắn đo mang sổ đỏ ngôi nhà đang ở của gia đình đi thế chấp để vay ngân hàng 80 triệu đồng. Sau khi nộp 3.000 USD, Huyền khấp khởi đi học tiếng Trung Quốc và chờ ngày lên đường. Còn anh Vũ Văn Phiên, ở xã Đài Xuyên thì thở dài thườn thượt. Anh kể: “Nhà tôi có 5 đứa con, thằng út năm nay 23 tuổi nhưng chưa có việc làm, ở nhà cũng chỉ quanh quẩn vài sào ruộng và chăn con gà, con vịt. Năm ngoái, nghe có người bảo chạy đi lao động nước ngoài với giá 5.000 USD. Tôi bèn bàn với cả nhà vay 50 triệu đồng và bán gà, lợn để thêm vào cho cháu đi. Khi học xong tiếng Trung, nghe tin sau tết sẽ lên đường, gia đình đã làm cơm liên hoan, nhất là thằng bé, đi đến đâu nó cũng khoe là sắp đi lao động nước ngoài. Thế mà bây giờ thành ra thế này... Không biết chúng tôi lấy đâu tiền mà trả nợ”. Vào thăm gia đình chị Phạm Thị Quyên (ở ngay bên nhà chị Huyền) chúng tôi càng thấy xót xa hơn. Đó là căn hộ cấp 4, trong nhà tuềnh toàng, chẳng có gì giá trị ngoài chiếc ti vi và chiếc tủ đứng. Mấy hôm nay, khi nghe tin đối tượng Sái Thị Hoàng Hợp bị bắt về tội lừa đảo, chị Quyên như người mất hồn. Chị nghẹn ngào cho biết: “Vợ chồng tôi bỏ nhau từ lâu, tôi nhận nuôi cả 2 đứa con. Năm 2003, do quen biết nên tôi đã đi sang Đài Loan làm việc. Dành dụm suốt 3 năm trời được hơn 100 triệu đồng, khi trở về mua được căn hộ này. Nhưng do không còn vốn liếng làm ăn nên chẳng biết làm gì để nuôi 2 cháu ăn học. Khi có người rủ nộp tiền để đi xuất khẩu, nghĩ rằng trước đây mình đã từng làm việc quen bên đó, nay trở lại thì chắc cũng dễ làm ăn, nên tôi liều vay mượn mấy chục triệu để nộp. Nay rơi vào cơ sự này, chắc phải bán nhà đi thì mới có đủ tiền mà trả nợ. Đến nước ấy 3 mẹ con hẳn phải ra đường...”. Còn rất nhiều hoàn cảnh đáng thương khác như anh Vũ Văn Minh ở khu 2, xã Đông Xá, vốn đã nghèo khó, không có tiền, cũng phải mượn chị gái sổ đỏ thế chấp vay 90 triệu đồng và đã nộp trước 3.000 USD. Anh tâm sự “Tôi cảnh gà trống nuôi con đã mấy năm nay, hàng ngày đi làm thuê làm mướn cũng không đủ ăn. Mấy tháng trước, nghe người hàng xóm nói là có thể đi xuất khẩu lao động. Đang đắn đo không biết lấy tiền đâu để đi thì bà chị gái lại nhiệt tình cho mượn sổ đỏ thế chấp, còn động viên cứ yên tâm để cháu nhỏ ở nhà cho bà nội và các bác trông giúp. Nay thì đành bó tay... nếu không thu lại được số tiền đã nộp, bố con tôi chết mất. Hay tin này, mẹ đẻ tôi tuổi cao sức yếu nay càng thêm suy sụp vì thương con, xót của...”. Trước khi chia tay chúng tôi, các nạn nhân đều mong muốn các cơ quan chức năng cần sớm đưa vụ việc ra xử lý, giúp họ thu hồi lại số tiền đã nộp để ổn định cuộc sống. Còn trường hợp anh Ngô Văn Đảm nhà ở huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương, thì có vẻ bi đát nhất. Nhà nghèo anh phải mượn họ hàng 3 sổ đỏ để thế chấp vay 9.000 USD và nộp trước 5.000 USD cho Hợp. Khi hay hung tin này, bố của Đảm đã ngất lên, ngất xuống vì lo sợ khoản nợ khổng lồ ấy lấy đâu ra trả cho ngân hàng.
Những lá đơn tố cáo của các nạn nhân gửi cơ quan chức năng.
Trong quá trình tìm hiểu vụ việc, chúng tôi còn phát hiện được, hiện còn một doanh nghiệp trên địa bàn TX Cẩm Phả cũng đã và đang ồ ạt tuyển người đi xuất khẩu lao động với số hồ sơ lên tới gần 50 bộ mà các hành vi cũng tương tự như vậy. Một số người đã gặp chúng tôi để cung cấp thông tin. Được biết, hiện cơ quan chức năng cũng đang thu thập tài liệu để điều tra làm rõ. Qua vụ việc này, chúng tôi thấy rằng: Công ty CP Đồng đội thương binh Quảng Ninh đã quá chủ quan trước sự hào nhoáng của thị Hợp nên mới dẫn đến tình cảnh “dở khóc dở mếu” như hiện nay. Bởi lẽ, trong suốt quá trình hợp tác làm ăn, lãnh đạo Công ty đã không hề tìm hiểu cụ thể đối tác để tiến hành ký kết hợp đồng mà “vô tư” chuyển hồ sơ và 52 ngàn USD cho Sái Thị Hoàng Hợp rồi chỉ lấy lại mỗi tờ giấy có chữ ký là đã nhận tiền cùng lời hứa là đầu năm 2008, 14 người này sẽ được “xuất dương”. Vì thế, trước hết lãnh đạo Công ty này phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về số tiền đã thu của những nạn nhân trên. Bởi chính doanh nghiệp đã tổ chức tuyển người, thu tiền, ký giấy biên nhận có đóng dấu của Công ty, sau đó mới chuyển cho Sái Thị Hoàng Hợp. Thực tế cho thấy, hiện nay mới chỉ có 14 nạn nhân liên quan đến Sái Thị Hoàng Hợp đến trình báo với cơ quan Công an, hẳn đây chưa phải đã là con số cuối cùng, bởi không phải ai cũng biết hành tung của thị Hợp. Do đó, những ai là nạn nhân trong vụ án, cần sớm liên hệ với cơ quan Công an để giúp công tác điều tra thuận lợi, nhanh chóng.
Kết thúc bài viết này, một lần nữa, chúng tôi muốn nhấn mạnh: Từ lâu, trên các phương tiện thông tin đại chúng đã nói rất nhiều đến các trường hợp bị lừa đi nước ngoài lao động với nhiều thủ đoạn hết sức tinh vi. Vì thế, qua đây, thấy rằng cần phải gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho những ai đã và đang có nhu cầu đi xuất khẩu lao động hãy cảnh giác trước những thủ đoạn tương tự. Nếu ai đó thực sự có nhu cầu, nên đến các doanh nghiệp có chức năng xuất khẩu lao động và tìm hiểu một cách cặn kẽ; chính quyền các địa phương phải đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền, hướng dẫn sâu rộng các thông tin về tuyển dụng người đi xuất khẩu lao động và kịp thời cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo để những người dân vốn đã nghèo khó không lâm vào hoàn cảnh đáng tiếc như trên.