Kỳ III: Chuyện của những người con vùng mỏ

 “Anh  đi vững vàng nơi ngọn sóng”

>>>Kỳ I: Chuyến tàu thương yêu
>>>Kỳ II: Cuộc sống mới trên đảo xa

Ngày đầu tiên đặt chân lên quần đảo Trường Sa, tôi gặp một sĩ quan trẻ, tay phải quấn băng, tên là Nguyễn Văn Minh. Minh hỏi chúng tôi: “Có phải các anh từ Quảng Ninh ra không?”. Đang ngạc nhiên thì Minh chỉ vào tôi nói: “Em ở Cẩm Phả, nhìn anh này quen lắm!”. Nhận ra đồng hương, khỏi phải nói lúc đó tôi mừng như thế nào. Chúng tôi siết chặt tay nhau. Minh cho biết: “Từ khi đoàn vào đảo, biết tin có cán bộ, phóng viên của Báo Quảng Ninh và Đài PT-TH Quảng Ninh cùng ra đợt này, nên em ra đây tìm. Thấy anh quen quen nên mới hỏi”. Minh mời chúng tôi về đơn vị mình, vừa đi cậu vừa giới thiệu: “ở trên đảo này có tất cả 5 người Quảng Ninh. Phòng em có 3 người đều ở Quảng Ninh. Em ở phường Cẩm Thạch, Cẩm Phả; Chiến và Tín cùng quê Uông Bí. Chắc các cậu ấy vui lắm khi được gặp đồng hương ra thăm”. Khi nghe Minh gọi to trước cửa phòng: “Các cậu ơi ra đón đồng hương Quảng Ninh mình này!”, cả Trung uý Lê Bá Tín và Thiếu uý Nguyễn Tường Chiến dù đều đang bận ghi chép, liền bỏ giấy bút vào một góc, ùa ra ôm lấy chúng tôi. Cả 3 đều hồ hởi, xúm vào hỏi dồn dập chuyện ở tỉnh nhà khiến chúng tôi không trả lời kịp. “Bây giờ ở nhà còn rét lắm không ? Cầu Bãi Cháy trông bên ngoài có đẹp bằng trên ti vi không ? Đường qua km6 vào TX Cẩm Phả có còn bụi nhiều nữa không?...”. Mọi người xúm vào ngắm Cầu Bãi Cháy được in màu trên bìa tờ báo xuân của tỉnh năm nay mà chúng tôi đem ra tặng. Thấy vậy mấy đồng đội ở tỉnh khác cũng ùa đến cùng xem và trầm trồ khen ngợi chiếc cầu. Chiến cứ xít xoa: “Cầu đẹp và hoành tráng nhỉ, chắc là rộng lắm đấy. Đứng ở trên này mà ngắm Vịnh Hạ Long thì sướng phải biết”. Minh tự hào khoe: “To, đẹp là cái chắc, lần trước tớ được về phép, đi trên phà nhìn lên thấy cầu đang xây dở, nhưng thấy “đã” lắm rồi, tiếc là không có máy ảnh để chụp. Lần sau về, mình phải lên cầu chụp vài kiểu ảnh làm kỷ niệm”. Chiến hỏi thêm về Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí mới được xây dựng…

Chúng tôi cùng vui với niềm vui của 3 sĩ quan trẻ. Dù cách xa hàng ngàn cây số, nhưng lúc nào các anh cũng luôn quan tâm đến mọi sự đổi thay nơi quê nhà. Họ đã khóc khi nghe tin mỏ than sập lò chết người, và mừng vui mỗi khi biết ở quê mình khởi công xây dựng thêm một công trình lớn... Tín bảo: “ở ngoài này, tối nào chúng em cũng được xem thời sự. Hễ hôm nào trên ti vi nói đến sự kiện gì ở Quảng Ninh, chúng em đều gọi nhau đến tập trung xem, rồi về kể lại cho những người hôm đó bận ca gác. Còn sách báo, hễ có bài nào nói về Quảng Ninh, nhất về Uông Bí, Cẩm Phả thì chúng em đọc đi, đọc lại gần như thuộc lòng. Anh biết không, chúng em đã “đứng tim” khi ti vi đưa tin về vụ lốc xoáy năm ngoái ở Hạ Long gây thiệt hại lớn về người và tài sản”. Chờ cho các anh xem xong tờ báo Quảng Ninh, chúng tôi hỏi các anh về cuộc sống ở nơi đây. Chỉ vào vết thương trên tay phải đang quấn băng, Minh nói: “Chỉ vì cái u bao hạch dịch thôi mà tay này nó hành em khổ quá. Đây là lần thứ 2 phải mổ rồi đấy. Lần trước mổ xong nhưng không kiêng được, nên tái phát phải mổ lại. Nhìn đồng đội ngày ngày ra thao trường, chiều đến lại cùng nhau tập thể thao, còn mình thì ngồi dí một chỗ, chẳng làm được gì. Thật là buồn !”. Học xong PTTH, trong khi bạn bè nộp hồ sơ thi đại học, cao đẳng... Minh làm đơn xin đi bộ đội. Năm 2003, Minh làm đơn tình nguyện đi Trường Sa, đến nay đã 3 năm Minh đón tết ngoài đảo. Minh kể: “Lần đầu tiên ra Trường Sa, em bị say sóng dữ lắm, vào đến đảo rồi mà đầu óc cứ quay như đi trên mây. Khí hậu ngoài này khác ở mình nhiều lắm, chỉ có 2 mùa thôi, nhiều khi thấy nhớ cái rét ở Bắc quá anh ạ”. Tôi hỏi Minh đã có gia đình riêng chưa ? Minh cười: “Mỗi lần về phép có vài chục ngày, đi thăm họ hàng mất quá nửa rồi, làm gì kịp có thời gian để người ta hiểu mình mà lấy. Năm nay đã 27 tuổi rồi, lại là con trai duy nhất trong nhà, nên lần nào về phép, bố mẹ cũng giục em lấy vợ, nhưng em thấy khó quá”. Có lẽ trong 3 sĩ quan trẻ cùng tuổi nhau trong phòng này, Lê Bá Tín là người đang hạnh phúc nhất. Anh mở hòm lấy ảnh cưới của 2 người ra khoe với chúng tôi. Bức ảnh chụp cô dâu mặc bộ váy trắng muốt đang e lệ nép vào ngực chồng, còn Tín thì đang nở nụ cười ngập tràn hạnh phúc. Câu chuyện tình của họ cũng thật lãng mạn. Tín kể, cuối năm vừa rồi, trong một lần về phép để chuẩn bị đi Trường Sa, Tín đến thăm nhà người bác ở Hải Phòng. Chẳng biết duyên số thế nào, cô gái chỉ hộ đường lại ở ngay sát nhà người bác của Tín. ấn tượng về người con gái tên Hà có mái tóc mượt buông xoã bờ vai, đôi môi đỏ thắm và đôi mắt to tròn đã làm Tín mê mẩn. Qua sự giới thiệu của bà bác, gần 2 tháng sau họ làm đám cưới. ở với nhau được hơn chục ngày, Tín đã phải ra đảo Nam Yết làm nhiệm vụ. Tín khoe: “Vợ em vừa viết thư báo tin là đã có thai và hỏi là đặt tên con là gì. Vợ em bảo, nếu là trai, sẽ đặt tên con là Đại Dương, để luôn nhớ rằng ngày con chúng mình chào đời anh đang làm nhiệm vụ ngoài khơi xa. Còn em thì nghĩ nếu là gái, sẽ đặt tên con là Hoài Thương, để nhắc rằng dù ở nơi xa, bố luôn nhớ đến hai mẹ con”. Giọng Tín chợt xúc động: “Em thương vợ quá, biết rằng lấy chồng bộ đội là sẽ thiếu thốn tình cảm, vậy mà vì yêu em, Hà chấp nhận tất cả...”.

Những ngày sau đó, chúng tôi còn được gặp và nghe rất nhiều chuyện của những người con của Quảng Ninh đang công tác ở đây. ở Trường Sa Lớn có Thiếu tá Trần Hồng Thái và binh nhì Lê Tuấn Anh; đảo Núi Le có Trung uý Phạm Văn Điển; đảo Tiên Nữ có Đại uý Cao Hồng Hải...Dẫu biết nơi quê nhà còn có biết bao lo toan “cơm áo, gạo tiền”, nhưng gia đình vẫn luôn động viên các anh vững vàng nơi đầu sóng, ngọn gió, vì nhiệm vụ thiêng liêng của Tổ quốc...

“Em ở nhà mang nỗi nhớ Trường Sa”

Lần theo địa chỉ, chúng tôi tìm đến nhà Trung uý Phạm Văn Điển ở thị trấn Quảng Yên, huyện Yên Hưng vào một buổi trưa. Lúc này, chị Nguyễn Bích Huệ, vợ anh đang dạy 2 đứa con học bài. Biết là có thư của bố, cu Tuấn Anh mới vào học lớp 1 cứ nằng nặc đòi mẹ bóc thư và đọc cho nghe luôn. Còn Thu Trang cũng quẳng cuốn sách toán lớp 7 vào một góc, sà vào chỗ mẹ, nghển cổ lên nghe thư. Tuấn Anh khoái chí mỗi khi nghe mẹ đọc thư bố nhắc đến mình. Nghe xong đoạn “Cu Tuấn của bố ở nhà ngoan, không quấy mẹ, quấy chị, ngoan, học giỏi, khi nào về bố sẽ tặng con một bông hoa bằng ốc và san hô biển”, Tuấn Anh liền quàng tay qua cổ chị gái thì thầm: “Đấy bố bảo là sẽ có quà cho em. Em ứ chia cho chị đâu”, rồi cu cậu giành lấy lá thư của bố bi bô đọc, giọng còn ngọng nghịu. Chúng tôi đang định khen anh chị có căn nhà khang trang thế, thì chị cho biết đó là nhà...ở nhờ. Chị kể, 2 người cưới nhau đầu năm 1995, cuối năm đó chị sinh cháu Thu Trang. Do thu nhập của anh ít ỏi, chị lại không có công ăn việc làm, nên sau khi cưới nhau, phải thuê nhà để ở. Năm 1998, khi đứa con lớn chưa đầy 3 tuổi, anh ra Trường Sa công tác “tăng một” (mỗi tăng là một năm). Đến khi sinh đứa thứ 2 được 9 tháng, thì anh đi “tăng hai”. Chị kể cho chúng tôi nghe những tháng ngày vất vả nuôi 2 con một mình. 2 đứa con của anh chị sinh ra, đứa nào cũng ốm quặt, ốm quẹo, thời gian nằm viện ngang với ở nhà. Có lần, nhà hết sạch tiền mà gần 3 giờ sáng, cháu lớn trở bệnh nặng, chị phải quấn chăn cho con rồi đội áo mưa đi bộ sang nhà mẹ để xin tiền đưa con vào viện. Chính vì vậy mà bao năm nay, anh chị mới chỉ dành dụm được ít tiền mua được miếng đất, chưa có tiền xây nhà, phải ở nhờ nhà mẹ đẻ của chị. Âu yếm nhìn 2 đứa con đang đọc thư của bố, chị mỉm cười: “Được cái từ khi bố cháu đi “ tăng ba” đến giờ, các cháu ít ốm đau hơn nên anh ấy công tác xa cũng yên tâm. Thu Trang rất chăm chỉ học tập, năm nào cũng được giấy khen, còn Tuấn Anh thì năm nay vào lớp 1...”.

Chia tay mẹ con chị Huệ, chúng tôi tìm đến xóm Đanh, xã Hà An để mang quà của Thiếu tá Trần Hồng Thái, cán bộ trên đảo Trường Sa Lớn gửi về cho gia đình. Gia đình anh sống trong căn nhà chưa đầy 20 m2, một nửa được ngăn ra để bán hàng, còn một nửa chỉ đủ kê một chiếc giường đôi và một chiếc tủ sắt đã cũ. 2 đứa con của anh chị phải lên ngủ với ông bà nội. Lúc này, chị Hoàng Thị Châm, vợ anh đang loay hoay sửa lại mái bếp bị thủng một lỗ to. Bếp là một cái lều tạm rộng gần chục m2, lợp ngói ximăng, xung quanh được quây lại bằng vài tấm ván. Chị Châm bảo, chiếc bếp này anh Thái làm trước khi đi Trường Sa tăng trước, đến nay nó đã mục nát. Khó khăn là vậy, nhưng chị vẫn lạc quan: “Lấy chồng bộ đội nhất là bộ đội Trường Sa, tình cảm lúc nào cũng tràn đầy. Dù khó khăn đến mấy, chúng tôi vẫn chịu đựng được, miễn là các anh ấy vững vàng khoẻ mạnh, là gia đình ở nhà yên tâm rồi”.

Chúng tôi còn đến thăm gia đình một số CBCS quê Quảng Ninh đang công tác ở quần đảo Trường Sa nữa. Chúng tôi luôn thấy được sự thuỷ chung, lạc quan của những người vợ vốn quen với gian khổ, thiếu thốn. Các chị đều có chung một tâm nguyện, gắng nuôi dạy con thật tốt, học thật giỏi để yên lòng chồng nơi đảo xa.