Đảo Cô Tô ở khá xa đất liền, có vị trí tiền tiêu quan trọng trong thế trận phòng thủ tuyến biển đảo Đông Bắc. Phân đội đảo Cô Tô thuộc Đoàn H42 làm nhiệm vụ trực sẵn sàng chiến đấu trên đảo. Mục tiêu bảo vệ nhiều, phạm vi rộng, cự ly giữa các mục tiêu khá xa, trong khi đời sống CBCS còn nhiều khó khăn, nhưng nhiều năm qua, đơn vị luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ. Thành tích đó có nguyên nhân quan trọng, là đơn vị luôn được sự ủng hộ, đùm bọc của chính quyền địa phương và bà con nhân dân trên đảo.
Cô giáo làm bộ đội
Trên chuyến tàu ra đảo hôm ấy, tôi gặp Đại uý Nguyễn Huy Phú, Chính trị viên Phân đội đảo Cô Tô cùng đoàn nam nữ diễn viên “bán chuyên nghiệp” của đơn vị khi các anh vừa kết thúc thành công đợt tuyên truyền pháp luật tại các đơn vị trong toàn quân. Đợt tuyên truyền này do Tổng cục Chính trị phát động và chọn Đoàn H42 làm điểm. Tiểu phẩm “Buổi thiết triều đầu năm” của đơn vị tại cuộc thi mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc, đã giành giải nhất.
Cô giáo trẻ Nguyễn Thị Hoà, Trường Tiểu học Đồng Tiến (Cô Tô) - đơn vị kết nghĩa với đơn vị 37, Bộ đội đảo Cô Tô, cho biết: Lần đầu tiên được về Đoàn H42 tham dự giao lưu văn nghệ, tôi cũng lo, nhưng vui, vì đây là cơ hội để hiểu hơn về kiến thức pháp luật, nhất là các biện pháp phòng chống ma tuý, sau này về tuyên truyền cho học sinh. Cô giáo Lương thì kể: Các em học sinh, hỏi: Cô ơi, cô đi bộ đội à, cô đi bao giờ vậy, cô không dạy học nữa à...
Cùng chuyến tàu ra đảo có anh Vũ Quang Trực, Bí thư Huyện Đoàn Cô Tô. Anh cho biết: Huyện Đoàn và bộ đội đảo như người nhà. Mỗi khi có nội dung gì cần phối hợp là “xong liền”. Các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao... đều có sự tham gia nhiệt tình, trách nhiệm của bộ đội đảo.
Gia đình bác Sơn, thôn Hải Tiến, xã Đồng Tiến thì “khoái” các chú bộ đội lắm. Hôm bác cưới vợ cho con trai, tìm khắp mà không có người dẫn chương trình. Đang “rối như tơ vò” thì nhớ tới mấy anh bộ đội đảo. Thế là Thiếu tá Hường, Chính trị viên phó đơn vị được giao đảm nhận vai trò MC, thành công vượt yêu cầu. Hầu như mọi đám cưới trên đảo đều có sự tham gia của bộ đội. Có đám như gia đình anh Phượng, thôn Hải Tiến, bộ đội có mặt từ dựng rạp, dự cưới, dỡ rạp. Gia đình anh coi bộ đội như người nhà, CBCS đơn vị cũng coi gia đình anh là trạm nghỉ mỗi khi dân vận.
Tình cảm của cô, trò Trường Tiểu học Đồng Tiến với bộ đội đảo giản dị mà ấm áp. Ngày vui của 2 đơn vị đều có sự tham gia nhiệt tình của bộ đội và giáo viên; các cháu học sinh vui đón Tết Trung thu có quà của các chú bộ đội tặng, đặc biệt là đèn ông sao đường kính tới 2m, to nhất đảo. Đêm Trung thu của các cháu, ngoài thầy cô, cha mẹ, còn có các chú bộ đội tham dự; các cháu vui vì được chơi, được tặng quà, các chú bộ đội cũng vui trước sự hồn nhiên, nụ cười trong trẻo của trẻ thơ, từ đó càng ý thức rõ hơn nhiệm vụ của mình...
Những nông dân mặc áo lính
Trên cánh đồng chân dốc Bắc Vàn - Đồng Tiến, Sơn, chiến sĩ đơn vị 37 đang cày ruộng giúp gia đình anh Phượng, là cựu chiến binh ở thôn. Con trâu nhà anh khoẻ, nhưng mới vực nên cày chưa thạo, vả lại Sơn cũng chưa quen với đồng đất ở đây nên bước đầu khá vất vả. Tuy vậy sau ít phút con trâu đã phải nghe theo sự điều khiển của Sơn, đường cày nhịp nhàng và thẳng. Sơn cho biết: Cày ở đây khác ở quê. ở quê cày thẳng từ đầu bờ luôn, như thế góc còn rộng, phải cuốc nhiều. Lúc đầu Sơn cũng cày như trong quê, sau được các bác nông dân ở đây bảo mới biết: Cày một vòng xung quanh ruộng, rồi cày theo đường thẳng, như vậy đỡ phải vạc bờ cuốc góc. Một ngày một thợ ở đây cày 3 sào, vì ruộng chưa dồn điền đổi thửa. Sơn cố gắng cũng chỉ cày được 2,5 sào. ở chân ruộng nhà chị Miến, Tưởng và Phú cũng đơn vị 37, đang gánh lúa, dưới ruộng là một số bà con trong thôn tới gặt hộ. Nhà chị Miến có hơn mẫu ruộng, lại rải rác nên khó khăn trong làm đất, chăm sóc và thu hoạch, may mà có các anh bộ đội tới giúp. Tưởng đặt gánh lúa xuống lau mồ hôi cho biết: Hôm qua em “gánh 3,1 sào”, còn hôm trước nữa “2,6 sào” từ ruộng chất lên xe chở về gia đình. Lúa ở đây năm nay được mùa, ruộng tốt năng suất khoảng 1,7 tạ/sào, kém hơn thì 1,2 tạ/sào. Mệt, nhưng công việc giúp em đỡ nhớ nhà và vui.
Anh Thức, Bí thư Đảng uỷ xã Đồng Tiến, cho biết: Địa phương có một số gia đình chính sách và hộ neo đơn, vào mùa cố lắm thì giúp được 1 đến 2 nhà, may có các anh bộ đội giúp bà con. Đơn vị giúp xây dựng địa bàn an toàn..., nhân dân an tâm ở lại lao động sản xuất, phát triển kinh tế, xây dựng đảo. Anh Hường, Chính trị viên phó đơn vị cho biết: Đây là một nội dung hoạt động dân vận giúp dân mà đơn vị tổ chức thường xuyên hàng năm. Qua đó tạo tình cảm mật thiết quân dân, góp phần xây dựng địa bàn vững mạnh, tuyên truyền hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Cũng có trường hợp người dân chưa hiểu biết, “nhảy dù” vào khu đất Quốc phòng do đơn vị đảo Cô Tô quản lý, để chăn nuôi, rồi dần hợp thức hoá, khi bộ đội ra tuyên truyền thì chống đối. Các anh phải dày công thuyết phục và phối hợp với công an, chính quyền... để giải quyết dứt điểm. Vụ việc tuy không lớn, nhưng cho các anh kinh nghiệm trong mối quan hệ với nhân dân. Đó là vận dụng linh hoạt mềm dẻo, nhưng cương quyết, bình tĩnh, phối hợp với chính quyền địa phương, công việc sẽ thành công, nếu không sẽ là cơ hội cho kẻ xấu lợi dụng.
Thiếu tá Nguyễn Huy Toàn, Phân đội trưởng Bộ đội đảo Cô Tô cho biết: Đảo Cô Tô có vị trí tiền tiêu quan trọng trong thế trận phòng thủ tuyến biển đảo Đông Bắc. Được giao làm nhiệm vụ trên đảo là vinh dự, nhưng cũng rất nặng nề. Để luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, duy trì kết quả huấn luyện khá, giỏi, các hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị, đẩy mạnh tăng gia sản xuất... đến nay đơn vị có được đội ngũ cán bộ đào tạo cơ bản, trẻ khoẻ, nhiệt tình, trách nhiệm, có trình độ quản lý chỉ huy... Nhưng quan trọng nhất là được sự đùm bọc, ủng hộ tạo điều kiện của chính quyền và nhân dân trên đảo. Bà con coi bộ đội như người nhà, thường xuyên thăm hỏi, động viên giúp đỡ. Bà con còn là tai mắt giúp đơn vị nắm chắc tình hình, canh giữ biển đảo. Bộ đội coi bà con như ruột thịt. Những hộ chính sách trên đảo là địa chỉ thường lui tới của bộ đội... ở đảo chúng tôi thường xuyên được nghe bài hát của cán bộ chiến sĩ: Hải đảo là lá chắn, nơi Đông Bắc đất trời biển rộng... Đại uý Phú cho biết đây là bài hát truyền thống của Trung đoàn. Để hải đảo thực sự là lá chắn cho đất liền, cán bộ chiến sĩ và người dân đảo luôn đoàn kết ngày đêm bảo vệ vững chắc tuyến biển đảo Đông Bắc của Tổ quốc.
