Chưa có năm nào, huyện miền núi Tiên Yên lại có trận lũ lớn như cuối tháng 9/2008. Cả thị trấn và một số xã lân cận ngập chìm trong biển nước, tổng thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Với người dân Tiên Yên những ngày đó, thực sự cơn lũ như một trận "đại hồng thuỷ "...
Là phóng viên Đài TTTH huyện, tất nhiên chúng tôi là những người có mặt và chứng kiến từ đầu đến cuối cơn lũ lịch sử này...
Tiên Yên trong cơn lũ lịch sử ngày
Lúc đó là khoảng 5 giờ sáng ngày 26/9/2008. Nhiều người của thị trấn Tiên Yên vẫn còn chìm sâu trong giấc ngủ thì từ các đường phố nước cuồn cuộn dâng cao. Không kịp trở tay, mọi người bảo nhau chạy sơ tán để tránh lũ. Cánh thanh niên trẻ chúng tôi vừa phải chuyển đồ đạc trong nhà lên cao, vừa phải đưa trẻ em, người già trong khu phố đến vị trí an toàn gần nhất. Nước mỗi lúc một dâng cao, nhìn dòng nước xoáy hung dữ, đỏ ngòm, tôi có cảm giác như nó đang muốn nuốt tất cả những gì còn sót lại. Sau khi cùng mọi người sơ tán người già, trẻ em đến nơi an toàn, tôi lập tức thông tin về cho các đồng nghiệp ở Báo Quảng Ninh và Đài PT-TH tỉnh; đồng thời chủ động thực hiện ngay một phóng sự phát thanh (chỉ chừng độ 5 phút) chuyển nhanh về đài Phát thanh tỉnh trong điều kiện mà phương tiện tác nghiệp duy nhất chỉ có chiếc máy điện thoại; không máy ghi âm, không giấy bút v.v... Đã thế, sóng điện thoại lúc đó lại chập chờn, lúc có, lúc không, nên việc miêu tả, phỏng vấn v.v... trong phóng sự đòi hỏi phải rất nhanh. Tôi còn nhớ lúc đó vì vội vã, ngay trong phóng sự, bên cạnh những lời miêu tả sự việc đang xảy ra, thỉnh thoảng tôi lại chen cả những lời thoại ngoài ý muốn; chẳng hạn như tôi đang nói: ''-Thưa quý vị và các bạn! Thời điểm này nước mỗi lúc một dâng cao, người dân của thị trấn Tiên Yên đang làm những gì có thể để đối chọi với cơn lũ...” thì chợt nhìn thấy dưới dòng nước lũ có một người mặc trang phục quân đội đang dùng chiếc phao cứu nạn đến gần mọi người. Tôi buộc miệng gọi với theo: ''- Anh ơi, giúp em tý!''... Câu nói chẳng ăn nhập gì với nội dung trong phóng sự cả. Thế nhưng khi anh chiến sĩ đó quay lại, tôi nhanh trí cầm điện thoại lên nói tiếp: ''- Vâng trước mặt chúng tôi là một cán bộ chiến sĩ quân đội đang thực hiện công việc cứu nạn. Xin chào anh, anh có thể cho thính giả của đài PT-TH Quảng Ninh biết là người dân của khu phố sống ở dọc tuyến mà anh đi qua đã thoát ra khỏi nhà...?''. Giọng người chiến sĩ cũng rất run. Trả lời tôi xong, anh hỏi: ''-Nhà báo à? Tôi cười: ''- Lều báo thôi! Tôi là phóng viên Đài huyện!''... Phóng sự này của tôi được phát ngay trong chương trình thời sự buổi trưa của đài PTTH Quảng Ninh và tôi không ngờ sau đó, bạn bè, người thân của tôi ở nhiều nơi đã gọi đến cho tôi để động viên, chia sẻ cũng như cảm thông với những khó khăn của người dân vùng lũ...
Đến quá trưa, nước vẫn cuồn cuộn dâng cao, mọi thông tin liên lạc bị tê liệt, cả thị trấn gần như bị cô lập. Trong căn nhà của anh Ngọc (phố Thống Nhất) có tôi và hơn 20 người đang trú lũ. Nhìn nét mặt ai cũng ưu tư, lo lắng; tội nghiệp nhất là mấy đứa trẻ con vì từ sáng đến giờ không có gì cho vào bụng nên đứa nào cũng ỉ eo, nghe mà não ruột. Thấy vậy, tôi cùng với mấy anh bạn làm điện lực Tiên Yên cùng trú lũ ở đó mở các tủ lạnh mà người dân gửi nhờ xem còn cái gì có thể ăn được không. Rất may thùng gạo của chủ nhà để trên cao không bị nước cuốn trôi, tôi cùng mọi người liền bắc bếp, nấu cháo. Mặc dù chỉ có cháo trắng thôi nhưng ai cũng thấy vui, ấm lòng. Lúc 17 giờ chiều, nước rút gần hết, tôi men theo hiên nhà của người dân khu phố để lên đường quốc lộ. Nhìn cảnh hoang tàn sau cơn lũ dữ mà thấy xót xa bởi sức tàn phá của thiên nhiên. Mãi 2 giờ đêm, nước mới rút hết. Lúc ấy tôi mới vào được nhà mình. Nhìn cảnh tan hoang, đồ đạc bị nước phá hỏng, đất bùn ngập gần hết tầng 1 tôi thực sự kinh hoàng. Không còn chỗ ngủ; tôi đành phải thức nốt đêm. Ngay buổi sáng hôm sau, mọi người trong gia đình tập trung vào dọn dẹp nhà cửa. Còn tôi và cậu Xuân Thao, đồng nghiệp cùng cơ quan của Đài, lại vác máy ảnh và camera sục đến các con phố để ghi lại những hình ảnh mà cơn lũ tàn phá... Đi đến đâu, tôi cũng đều bắt gặp cảnh tượng tan hoang và nỗi buồn hiện rõ trên khuôn mặt của những người mà chúng tôi gặp gỡ, phỏng vấn. Khi đến phố Thống Nhất, thấy chúng tôi vác máy quay trên vai, một chị phụ nữ tầm tuổi 40 chạy đến, vừa khóc vừa nói:
''-Xin phóng viên cho mẹ con chị được nói trên truyền hình mấy phút. Nếu không gia đình chị sẽ chết đói mất...''. Tôi ngạc nhiên, hỏi thì được biết chị đang rất bức xúc bởi vì khi phân phát mì tôm cứu trợ, cán bộ khu phố phân chia không đều nên xảy ra tình trạng người được, người không... Sau đó, tôi đã đưa chi tiết này vào bài viết "Đừng để người dân vùng lũ thêm một lần khổ '' phát trên sóng phát thanh của Đài PTTH tỉnh. Ngay sau đó, lãnh đạo thị trấn đã trực tiếp xuống kiểm tra và bổ sung thêm mì tôm cho những hộ bị thiếu, trong đó có gia đình người phụ nữ ấy. Đến bây giờ gặp tôi, chị vẫn không quên, chị bảo: ''- Nếu không có nhà báo thì trong những ngày lũ ấy sẽ có rất nhiều gia đình khổ...”
Hai tháng sau trận lũ lịch sử đi qua, tôi đã tập hợp tư liệu và làm 2 tác phẩm đem đi dự Liên hoan phát thanh, Truyền hình của tỉnh. Và có lẽ xúc động nhất với tôi khi đó chính là gặp được những nhân vật đã không ngại gian khó, xả thân lao vào dòng nước lũ để cứu lấy tính mạng của mọi người. Chỉ qua những lời kể rất mộc mạc của họ, tôi đã có phóng sự ''Rưng rưng tâm bão''. Phóng sự này đã được Ban Giám khảo trao giải vàng...
Ròng rã 5 tháng bám theo sự kiện khắc phục hậu quả do cơn lũ gây ra, tôi đã có khá nhiều những chùm ảnh, phóng sự v.v... gửi về cho Báo Quảng Ninh, Đài PTTH Quảng Ninh. Khi bài viết, chùm ảnh này được đăng và phát sóng, tôi rất vui vì nhận được nhiều thông tin phản hồi của mọi người. Chị Hoàng Xuân Hương, Việt kiều đang sinh sống ở Na Uy, khi trở lại Tiên Yên sau cơn lũ, đã tâm sự với tôi rằng: - Qua Báo Quảng Ninh điện tử, được xem những bức ảnh, những bài viết của tôi và của các đồng nghiệp ở Báo Quảng Ninh phản ánh về trận lũ, chị cảm thấy rất xúc động và đã vận động bà con Việt kiều ở bên đó quyên góp được số tiền trên 100 triệu đồng về ủng hộ bà con...
Tấm lòng của chị Hương và nhiều người khác nữa khi qua đài, báo mà biết và cảm thông, chia sẻ với bà con vùng lũ khiến tôi rất xúc động. Và càng thấy yêu hơn nghề làm báo, cho dù chỉ là một anh phóng viên Đài huyện.
