Hiện trên địa bàn tỉnh có hàng trăm dự án không triển khai, gây lãng phí hàng vạn m2 đất. Trong số đó, có hàng chục dự án nằm ở những vị trí đắc địa có giá hàng chục triệu đồng mỗi m2.
“Đất vàng” bỏ hoang Dự án Trung tâm thương mại, du lịch, khách sạn Thanh niên nằm ngay trung tâm của khu du lịch Bãi Cháy. Dự án được phê duyệt tháng 10-2001 với diện tích gần 5.000m2, quy mô đầu tư gồm một khách sạn 15 tầng đạt tiêu chuẩn từ 2-3 sao và khối dịch vụ thương mại 3 tầng gắn cùng một số công trình phụ trợ khác như sân, bãi, đường nội bộ, cây xanh, hàng rào… Mặc dù được UBND tỉnh quyết định cho thuê đất từ tháng 1-2002 và đã một lần chuyển đổi chủ đầu tư, nhưng đến nay, dự án vẫn “dậm chân tại chỗ”. Mấy năm nay, cả khu đất dành cho dự án vẫn để cho cỏ, lau sậy mọc um tùm không khác gì đất hoang; tấm bảng đề quy hoạch dự án cũng bị hoen rỉ, nên chủ đầu tư đành phải tháo xuống. Khá hơn là dự án xây dựng nhà nghỉ của Bộ Tư lệnh Quân khu III ở đường Hậu Cần (phường Bãi Cháy), đã được chủ đầu tư xây kè, tường bao chắc chắn. Tuy nhiên, toàn bộ khu đất vẫn để trống cho… cỏ mọc. Trong khi đó, dự án đã được UBND tỉnh giao đất từ năm 2001. Cũng tình trạng chậm triển khai như hai dự án trên là dự án xây dựng khách sạn Vườn Đào II (phường Bãi Cháy, TP Hạ Long) do Công ty TNHH liên doanh Thế Giới Mới làm chủ đầu tư. Dự án này được UBND tỉnh quyết định giao 14.200m2 đất từ tháng 8-2003 và đã được gia hạn đến 31-12-2007, nhưng đến nay vẫn chưa triển khai. Trên khu đất nhẽ ra phải là một khách sạn hiện đại, hoành tráng, thì nay được chủ đầu tư sử dụng làm… bãi đỗ xe. Đây chỉ là 3 trong số hàng chục dự án chậm triển khai tại những địa điểm có lợi thế đặc biệt trên địa bàn các địa phương Hạ Long, Móng Cái, Uông Bí, Cẩm Phả. Theo rà soát của Sở Tài nguyên - Môi trường và các địa phương, toàn tỉnh có 20 dự án toạ lạc ở các khu “đất vàng”, nhưng đến nay vẫn chưa được triển khai thực hiện. Trong đó, Hạ Long nhiều nhất với 10 dự án; Móng Cái có 5 dự án; Cẩm Phả có 3 dự án và Uông Bí 2 dự án. Việc chậm triển khai của các dự án này đã ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình kinh tế - xã hội của các địa phương và gây bức xúc trong dân. Bà Ngô Thị Nghỉ, tổ trưởng tổ 1, khu 5, phường Bãi Cháy (TP Hạ Long), cho biết: “Trong khu chúng tôi có một số dự án để lâu lắm rồi không thấy triển khai gì cả. Như dự án nhà nghỉ của Bộ Tư lệnh Quân khu III để 5, 6 năm nay, mãi mới xây được cái tường bao. Nhìn đất bỏ không như thế chúng tôi tiếc lắm. Giá như Nhà nước cho đấu giá thì cũng thu được khối tiền để xây dựng, đầu tư cho các công trình công cộng. Thế mà chủ đầu tư cứ để đấy, chẳng làm cũng chẳng trả lại tỉnh. Cả một đoạn đường toàn nhà nghỉ, khách sạn đẹp như thế này lọt ngay một bãi đất trống. Dạo này thỉnh thoảng chủ đầu tư còn dọn cỏ, chứ trước kia để cỏ mọc um tùm như bãi hoang, rất mất thẩm mỹ...” Đồng chí Phạm Ngọc Đường, Bí thư Đảng uỷ kiêm Chủ tịch UBND phường Bãi Cháy, cũng nói: “Chúng tôi rất ủng hộ các dự án đầu tư vào địa phương vì có nhiều dự án thì địa phương mới phát triển được. Thực tế trên địa bàn phường có nhiều dự án kinh doanh, dịch vụ… đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, mang đến một bộ mặt mới cho phường. Tuy nhiên, nhiều dự án không triển khai hoặc thi công kéo dài gây ảnh hưởng đến môi trường, đến đời sống nhân dân. Nhất là những dự án ở những vị trí đẹp nhưng bỏ trống mấy năm trời không thực hiện, gây ảnh hưởng rất lớn đến môi trường, cảnh quan của địa phương…. Chúng tôi mong tỉnh và thành phố sớm có giải pháp thúc đẩy các chủ đầu tư. Nếu chủ đầu tư nào không có khả năng thực hiện thì cũng cần thu hồi chứ để như thế này lãng phí quá!”. Thu hồi - chuyện không đơn giản Việc chậm triển khai của các dự án là một sự lãng phí rất lớn. Nhà nước không thu được tiền sử dụng đất để đầu tư cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Bản thân nhà đầu tư cũng phải chịu thiệt hại, bởi với sự trượt giá như hiện nay, thì càng để lâu vốn đầu tư càng tăng hơn rất nhiều so với dự toán ban đầu. Trước tình trạng này, Sở Tài nguyên - Môi trường và các địa phương đã rà soát và kiến nghị với tỉnh thu hồi đất của các dự án chậm triển khai ở các địa điểm có lợi thế đặc biệt. Tuy nhiên, lỗi không hoàn toàn do nhà đầu tư, mà nhiều dự án vướng ở khâu giải phóng mặt bằng (GPMB). Như Dự án Trung tâm thương mại, du lịch khách sạn Thanh niên, mặc dù phần lớn diện tích của dự án đã được GPMB, nhưng một vài hộ không đồng ý với phương án bồi thường, nên không chịu di dời, khiến dự án không triển khai được. Tuy nhiên, không phải dự án nào cũng vướng GPMB. Nhiều dự án dù đã có “đất sạch” nhưng không được chủ đầu tư triển khai. Như dự án Khách sạn Vườn Đào II là một khu đất trống, nhưng chủ đầu tư không xây dựng mà cho thuê làm bãi đỗ xe. Dự án xây dựng khu dịch vụ du lịch và khách sạn của Công ty TNHH Việt Anh ở phường Trà Cổ (TX Móng Cái) đã có “đất sạch”, nhưng chủ đầu tư không thực hiện… Khi tỉnh có chủ trương thu hồi, các chủ dự án đều có công văn xin gia hạn. Để giải quyết tình trạng trên, UBND tỉnh đã có chủ trương kiên quyết thu hồi những dự án đủ điều kiện nhưng không triển khai. Đồng chí Đỗ Thông, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết: “Sau khi Sở Tài nguyên - Môi trường báo cáo kết quả rà soát các dự án chậm triển khai ở địa điểm có lợi thế đặc biệt, UBND tỉnh đã trình Thường trực Tỉnh uỷ và Thường trực Tỉnh uỷ cũng đã đồng ý với đề xuất của UBND tỉnh. Theo đó, tỉnh đã thu hồi các dự án đã có đất sạch nhưng chủ đầu tư không triển khai. Đối với các dự án vướng về GPMB, tỉnh giao cho các địa phương khẩn trương tiến hành GPMB và nhà đầu tư phải cam kết thời hạn thực hiện cụ thể. Đồng thời, để chia sẻ với các nhà đầu tư trong tình hình lạm phát, tỉnh có chủ trương cho phép các nhà đầu tư không đủ điều kiện triển khai thực hiện dự án có thể liên doanh với đối tác hoặc chuyển giao cho chủ đầu tư khác. Tỉnh cũng đồng ý cho các nhà đầu tư thay đổi quy hoạch của dự án với điều kiện quy hoạch mới phải quy mô, hiện đại hơn”… Đến thời điểm hiện tại, UBND tỉnh đã có quyết định thu hồi một số dự án chậm triển khai ở các khu “đất vàng” là: Dự án Khách sạn Vườn Đào II của Công ty TNHH liên doanh Thế Giới Mới; dự án xây dựng khách sạn của Công ty TNHH Hạ Long Xanh (phường Bãi Cháy, TP Hạ Long); dự án xây dựng văn phòng và nhà ở của Trung tâm Nghiên cứu và sản xuất chế phẩm sinh học (phường Hồng Hà, TP Hạ Long); dự án xây dựng khu dịch vụ du lịch và khách sạn của Công ty TNHH Việt Anh (phường Trà Cổ, TX Móng Cái)… Đồng thời chuyển giao một số dự án khác như dự án xây dựng khách sạn 3 sao ở phường Bãi Cháy (TP Hạ Long) của Công ty TNHH Hoàng Lan giao cho Công ty TNHH LIMETLESS WORLD đưa vào tổng thể Dự án Khu du lịch tổng hợp 5 sao HaLong Star; dự án xây dựng khách sạn tại phường Hồng Gai của Công ty TNHH Phước Hồng giao cho VINASHIN xây dựng quy hoạch khu Cảng khách quốc tế Hòn Gai… Những dự án đang triển khai giải phóng mặt bằng đều được UBND tỉnh gia hạn đến 31-3-2009. Hiện các địa phương đang khẩn trương tiến hành GPMB, đồng thời kiểm tra, đốc thúc các chủ đầu tư thực hiện dự án.
Dự án xây dựng nhà nghỉ của Bộ Tư lệnh Quân khu III mới được xây kè, tường bao sau 7 năm được giao đất.
Khu đất để xây dựng khách sạn Vườn Đào II hiện trở thành bãi đỗ xe.
