Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng ví Quảng Ninh giống như hình ảnh đất nước Việt Nam thu nhỏ, vì thế sự hưng thịnh của vùng đất này cũng là hình ảnh về đất nước Việt Nam phát triển. Và mạch nguồn cảm xúc về một Việt Nam thu nhỏ tiếp tục được nối dài khi trong chuyến thăm và làm việc tại Quảng Ninh vào những ngày cuối năm 2016, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc một lần nữa khẳng định: Cần cơ chế mới, suy nghĩ mới cho sức bật Quảng Ninh - hình ảnh thu nhỏ của đất nước Việt Nam phát triển.
Vân Đồn - Một trụ cột của năng lực cạnh tranh quốc gia
Dành một nửa thời gian làm việc tại tỉnh Quảng Ninh để đi thị sát Khu hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã rất vui mừng, phấn khởi khi chứng kiến khí thế thi công trên công trường Dự án Cảng hàng không Quảng Ninh. Bắt tay những công nhân đang làm việc trên công trường, Thủ tướng nói: Tôi và các anh em công nhân chúng ta phải tự hào, thật tự hào khi đây là cảng hàng không đầu tiên do Việt Nam thiết kế, thi công và cũng là cảng hàng không đầu tiên trong cả nước do cấp tỉnh thực hiện bằng hình thức đầu tư BOT.
Tiếp mạch cảm xúc đầy phấn chấn, khi thị sát Khu dịch vụ, du lịch phức hợp cao cấp casino Vân Đồn thuộc địa phận xã Vạn Yên (hiện đang trong quá trình giải phóng mặt bằng, chuẩn bị thi công), Thủ tướng khẳng định: Sẽ chẳng còn nơi nào đắc địa hơn để xây dựng khu dịch vụ du lịch phức hợp không chỉ là tầm cỡ quốc gia để thu hút khách du lịch như Vân Đồn. Tôi và lãnh đạo các bộ, ngành đã nghe lãnh đạo tỉnh báo cáo ý tưởng về xây dựng khu dịch vụ phức hợp này nhiều lần, đã “bị” các đồng chí thuyết phục bởi những lập luận đưa ra rất xác đáng, rất khoa học nhưng hôm nay đến đây nhìn điều kiện hạ tầng các đồng chí chuẩn bị, được phóng tầm mắt thu vào hình ảnh một vùng non nước hữu tình như này càng cho thấy Chính phủ cần sớm ban hành Nghị định về kinh doanh casino (trong đó có quy định cho người Việt được tham gia) và cũng chẳng thể để chậm trễ hơn việc hoàn chỉnh dự thảo Luật Khu hành chính - kinh tế đặc biệt trình Quốc hội xem xét, thông qua trong kỳ họp sớm nhất gần đây.
“Các đồng chí đã nhìn thấy thời cơ trong xu thế toàn cầu hoá, hoà bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển khi mạnh dạn làm sân bay bằng hình thức BOT. Đây là sự lựa chọn rất thông minh bởi nếu bỏ ra khoảng 12.000 tỷ đồng làm đường cao tốc nối đến Vân Đồn thì cũng chỉ loanh quanh trong tỉnh và ra xa hơn là Hà Nội, Hải Phòng nhưng chỉ mất khoảng 7.000 tỷ đồng để làm sân bay sẽ đưa Quảng Ninh đi khắp thế giới. Từ Vân Đồn chỉ cần 1-2 giờ bay là đến các trung tâm kinh tế, tài chính, du lịch của Trung Quốc và thủ đô của các nước trong khu vực Đông Nam Á và cũng chỉ từ 3-4 giờ bay là có thể đến Bắc Kinh (Trung Quốc), Seoul (Hàn Quốc), Tokyo (Nhật Bản), Dubai (UAE). Vậy có lý do gì mà Chính phủ không đồng ý với đề xuất của tỉnh cho nâng cấp cảng hàng không Quảng Ninh từ cảng nội địa thành cảng quốc tế - mở cửa bầu trời để ra với thế giới” - Người đứng đầu Chính phủ khẳng định sau khi thị sát Khu hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn.
Xây dựng Khu hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn là khát vọng mà Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã dồn tâm huyết chuẩn bị trong hơn 3 năm qua. 53 cuộc làm việc với lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, các chuyên gia, các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước là điều kiện chín muồi để Quảng Ninh tự tin vững bước. Như nhấn mạnh của Thủ tướng tại buổi làm việc với lãnh đạo chủ chốt của tỉnh ngày 22-12-2016: Ít nhất Vân Đồn phải có được các cơ chế, thể chế phát triển như Hồng Kông, Thượng Hải, khu Tài chính London, Singapore. Một quần đảo lớn nhất miền Bắc hội tụ đủ các điều kiện lý tưởng cho phát triển công nghệ cao, công nghiệp giải trí, du lịch chất lượng cao, đi bằng 3 mũi này Vân Đồn sẽ phải khác, phải hơn các đặc khu kinh tế đang hiện hữu”. Nhưng xây dựng đặc khu kinh tế không phải là mô hình mới trên thế giới, đã đi sau thì phải có thể chế thế nào để đạt được mục tiêu cạnh tranh toàn cầu ở mức cao nhất? Đây là vấn đề các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, tỉnh Quảng Ninh đã rất trăn trở và tìm lời giải đối với việc xây dựng Khu hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn. Bởi đó không chỉ đơn thuần là xây dựng cơ chế chính sách khác đất liền hay các địa phương trong nước, mà là mô hình quản lý của chính quyền Đặc khu phải tự chủ và xây dựng hệ thống chính sách đặc thù. Luật riêng cho Khu hành chính - kinh tế đặc biệt này là điều đương nhiên phải làm cũng như việc cần sớm ban hành Nghị định về việc kinh doanh casino trong đó có quy định người Việt được vào chơi... Và Thủ tướng đã cởi bỏ những trăn trở cho Quảng Ninh cũng như các nhà đầu tư, khi khẳng định “Khu hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn phải giải quyết tốt nhất 3 điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực, coi đây là “phòng thí nghiệm thể chế của Việt Nam” để thu hút phát triển. Mục tiêu là cải thiện môi trường kinh doanh, với câu hỏi đặt ra là làm thế nào để các tỷ phú thế giới phải đến Vân Đồn. Và Chính phủ sẽ coi Vân Đồn là một điểm ưu tiên trong việc cải thiện 12 trụ cột của năng lực cạnh tranh quốc gia”.
Sức bật cho đầu tàu kinh tế đất nước
5 năm trở lại đây cả nước nhìn nhận, đánh giá về Quảng Ninh như một hiện tượng của sự đổi mới đầy sáng tạo và đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Đảng, hệ thống chính trị. Bằng tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sáng tạo có hiệu quả, đầy khát vọng đổi mới, biết phát huy bài học dựa vào sức dân để phát triển, Quảng Ninh đã đứng vững trong top 5 địa phương có tốc độ tăng trưởng, thu ngân sách cao nhất cả nước. Trong các cuộc làm việc với tỉnh Quảng Ninh năm qua, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã đánh giá rất cao tinh thần chủ động, đổi mới và dám đột phá của Quảng Ninh. Đối với Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh Quảng Ninh, sự ghi nhận này không chỉ là động lực để tiếp tục nỗ lực, cố gắng hơn mà còn là niềm tin vào con đường đang đi, để kiên định ý chí Quảng Ninh sẵn sàng vì cả nước để thể nghiệm những đổi mới của thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng. Và trong chuyến thăm, làm việc vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc một lần nữa khẳng định “Xây dựng Nhà nước kiến tạo, chính quyền phục vụ, với phương châm “việc gì có lợi cho dân, cho nước thì phải hết sức làm”, Quảng Ninh đã biết phát huy bài học dựa vào sức dân, vì nhân dân phục vụ. Ý chí, tầm nhìn của đội ngũ lãnh đạo chủ chốt tỉnh không chỉ huy động được tổng lực xã hội 190.000 tỷ đồng để phát triển mà việc Quảng Ninh không xin tiền chỉ xin cơ chế khẳng định vị thế của tỉnh, tầm của đội ngũ lãnh đạo tỉnh”.
Tại sao người đứng đầu Chính phủ đặt kỳ vọng “Quảng Ninh là đầu tàu phát triển mạnh nhất cả nước nhiệm kỳ này”? Bởi không nơi nào khát vọng phát triển được chuyển hoá một cách thông minh, không bị mâu thuẫn, không bị xung đột vào hành động thực hiện như Quảng Ninh những năm gần đây. Lợi thế, tiềm năng của hình ảnh một đất nước Việt Nam thu nhỏ đã được Quảng Ninh nâng tầm phát triển từ những bước đi rất bài bản, khoa học, chiến lược. Đó là hoạch định lại tầm nhìn thông qua 7 quy hoạch chiến lược được lập nên bởi những nhà tư vấn hàng đầu thế giới, xây dựng đề án nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện của bộ máy, vận dụng sáng tạo hình thức hợp tác công - tư để huy động nguồn lực và cũng là giải phóng nguồn lực, nhà nước - doanh nghiệp và người dân cùng làm những công trình mang tính động lực lan toả kết nối vùng như đường cao tốc, sân bay, cảng biển... Sự chuyển động của cả bộ máy sang chính quyền phục vụ, kiến tạo đã được Quảng Ninh triển khai thực hiện rất quyết liệt và hiệu quả từ tách dịch vụ công ra khỏi quản lý nhà nước qua mô hình Trung tâm hành chính công (tỉnh duy nhất đến thời điểm này được Chính phủ cho thí điểm thành lập Trung tâm hành chính công trực thuộc UBND tỉnh); thành lập cơ quan xúc tiến và hỗ trợ đầu tư chuyên biệt trực thuộc trực tiếp UBND tỉnh; kết nối cơ chế một cửa hiện đại từ Trung tâm hành chính công các huyện đến các xã, xây dựng nông thôn mới một cách toàn diện về đích trước cả nước 5 năm... Trong định hướng phát triển của mình giai đoạn 2015-2020, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh đã xác định phấn đấu xây dựng đến năm 2020 là tỉnh có cơ cấu kinh tế dịch vụ - công nghiệp.
Hậu thuẫn cho Quảng Ninh, trong phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Thủ tướng khẳng định: Hội nghị Trung ương 4 vừa qua đã đề cập rất rõ đến việc đổi mới mô hình tăng trưởng của đất nước theo hướng dịch vụ, tỉnh Quảng Ninh đã biết đón đầu chủ trương, suy nghĩ hệ sinh thái ngành mà mình muốn phát triển, trong đó lấy dịch vụ - công nghiệp làm trọng tâm. Chính phủ hoàn toàn đồng tình, ủng hộ tất cả các việc tỉnh đề xuất và mong muốn được làm vì một Quảng Ninh phát triển, Việt Nam phát triển.
Ngọc Lan
