Trong số hơn 20 vụ cháy nổ xe máy từ đầu năm 2011 tới nay (nếu tính cả các vụ cháy nổ ôtô thì riêng Hà Nội đã xảy ra tới 40 vụ) mới chỉ có vụ nổ xe máy tại Bắc Ninh làm chết một thai phụ và một cháu bé là đã tìm ra thủ phạm.
Các vụ còn lại, nguyên nhân cháy nổ vẫn còn rất mờ mịt dù tại TPHCM, Trung tâm Công nghệ hoá dầu (TTCNHD) và Phòng thí nghiệm động cơ đốt trong (PTNĐCĐT) thuộc ĐH Bách khoa TPHCM đã tiến hành nghiên cứu tìm nguyên nhân trong tuần qua.
Vẫn chưa tìm ra nguyên nhân
Kết quả nghiên cứu của TTCNHD chưa thể khẳng định nguyên nhân gây cháy cụ thể nào từ nhiên liệu (xăng). Yếu tố methanol đã được loại trừ vì trong tình huống thực nghiệm với nhiệt độ lên đến 500 độ C nhưng xăng pha 30% methanol vẫn không tự bốc cháy. Một khả năng được cho là “hé lộ nguyên nhân gây cháy” trong tình huống bình xăng cạn còn khoảng 5% nhiên liệu, thì xăng pha methanol hoặc ethanol tạo thành một hỗn hợp bão hòa hydrocarbon ở phía trên, hỗn hợp này được cho là có thể tự gây cháy. Tuy nhiên, ngay cả tiến sĩ Huỳnh Quyền - Giám đốc TTCNHD khi đưa ra tài liệu tham khảo này-cũng cho rằng, đó là nghiên cứu của một trường đại học tại Mỹ chứ không phải là nghiên cứu vừa qua của trung tâm. “Chúng tôi tiến hành nghiên cứu trong thời gian hạn hẹp có 4 ngày (9-12.1) cho nên chỉ có thể đưa ra một số kết quả sơ bộ. Hy vọng sau tết có thời gian nhiều hơn, chúng tôi cần từ 1-2 tháng để tiến hành thử nghiệm theo nghiên cứu của ĐH Mỹ từng làm trong môi trường Việt Nam” - ông Quyền nói.
Trên thực tế, các nghiên cứu của TTCNHD đều thực hiện trên các tình huống giả định, bởi ngay cả mẫu xe bị cháy hay nhiên liệu trong các xe bị cháy đều không thể thu thập được. “Chúng tôi gặp khó khăn trong việc thu thập mẫu xăng tại các cây xăng mà các xe cháy đã đổ tại khu vực phía bắc” - ông Quyền cho biết. Một nhà khoa học chia sẻ, nghiên cứu một vấn đề phức tạp, rất nhạy cảm và không có các tang vật chứng từ hiện trường các vụ cháy mà chỉ trong 4 ngày thì khó có nhà khoa học nào đưa ra được kết luận nguyên nhân cụ thể. Chính vì thế, báo cáo kết quả nghiên cứu của PTNĐCĐT cũng chỉ đưa ra những khả năng có thể gây cháy và khuyến cáo. Khả năng gây cháy thì nhiều, như do xăng rò rỉ, xăng pha aceton, methanol, do động cơ quá nhiệt, tình trạng ngắn mạch v.v..., nhưng nguyên nhân cụ thể thì vẫn chưa thể xác định. Vả lại, từng vụ cháy có thể xuất phát từ các nguyên nhân khác nhau chứ không hẳn có chung một nguyên nhân. Việc dùng kết quả nghiên cứu tại Mỹ để ướm cho hoàn cảnh VN e rằng khó có thể thuyết phục, thậm chí có thể khiến dư luận hoang mang.
Phải vào cuộc mạnh mẽ
Ban đầu, khi vụ nổ gây cái chết thương tâm tại Bắc Ninh, mũi dùi dư luận đã hướng về sự an toàn và chất lượng sản phẩm của Honda. Thậm chí có dư luận cho rằng thương hiệu xe gắn máy số 1 VN này “bị chơi, bị cạnh tranh không lành mạnh”. Tuy nhiên sau đó tình trạng cháy nổ xe máy lan rộng sang các thương hiệu khác như SYM, Yamaha... thì lại có dư luận ngược lại, rằng “Honda chơi lại nhằm đánh lạc hướng dư luận”. Và cuối cùng, mũi dùi lại chĩa về phía nhiên liệu cùng với dư luận cho rằng các nhà sản xuất xe gắn máy tại VN đã thoát hiểm bằng một chiến dịch PR ngoạn mục đẩy trách nhiệm sang cho các Cty kinh doanh xăng dầu.
Ngoài vụ nổ xe máy ở Bắc Ninh cơ quan cảnh sát điều tra đã xác định và bắt giam thủ phạm là Nguyễn Đức Tiềm, các vụ còn lại thiệt hại vẫn do người tiêu dùng gánh chịu còn trách nhiệm thì chưa thể gắn vào ai.
Chính vì thế, tất cả các vụ cháy nổ xe máy xảy ra trong thời gian vừa qua đã không có cơ quan nào đứng ra để thu thập các tang vật, tang chứng tại hiện trường để phân tích và nghiên cứu. Việc nghiên cứu không dựa vào hiện trường nếu có đưa ra kết quả lệch lạc hay không chính xác thì cũng là điều dễ hiểu. Thủ tướng Chính phủ vừa chỉ đạo 4 bộ: Công an, KHCN, Công Thương và GTVT vào cuộc điều tra về nguyên nhân gây cháy xe ôtô, xe máy. Có thể từ thời điểm này, việc thu thập các chứng cứ để phục vụ cho công tác điều tra sẽ được tiến hành bài bản hơn.
Theo Lao động
