Một chuyến khảo sát Vườn quốc gia Bái Tử Long

18/06/2007 06:23

Cho đến nay, dù đã qua nhiều cuộc khảo sát, nhưng Vườn quốc gia Bái Tử Long (VQGBTL) vẫn còn nhiều điều chưa được khám phá. Có nhiều loại cây, con được coi là biến mất, thì nay đã xuất hiện trở lại tại Vườn. Đặc biệt là sự xuất hiện trở lại thường xuyên của đàn cá voi từ 4-6 con xung quanh các đảo Cửa Vành, Trà Ngọ...

Khu bảo tồn thiên nhiên kỳ thú

May mắn tôi được đi cùng đoàn khảo sát VQGBTL. Đây là một trong những cuộc khảo sát hàng năm của Vườn. Trong đoàn lần này có cán bộ KHKT và hợp tác quốc tế, nhân viên phòng bảo tồn của Vườn. Với diện tích 15.783 ha bao gồm 6 đảo lớn và 24 đảo nhỏ VQGBTL chính thức đi vào hoạt động từ tháng 4-2002. VQGBTL không chỉ là khu bảo tồn thiên nhiên. Hang Soi Nhụ, được phát hiện năm 1968, đã tìm thấy nhiều vật tích như vỏ vại sành, vỏ hà ốc được chứng nhận là có sự tồn tại của con người cách đây khoảng 14 nghìn năm. Trước đây, nhiều đảo trên Vườn có nhiều loài thú lớn, như đảo Ba Mùn, tên cũ được gọi là đảo thú. Những người dân sống lâu năm ở khu vực này cho biết: Cách đây chỉ khoảng vài chục năm lợn rừng, hươu nai đi thành hàng đàn, hổ báo thường kéo về bắt lợn của dân. VQGBTL có nhiều đảo đất xen kẽ với đảo đá, những dãy núi đá vôi, vây quanh những thung lũng rộng lớn tạo thành thung áng. Đẹp hơn cả là thung hang Dơi, thuộc khu vực Cái Lim, nằm trên đảo Trà Ngọ Lớn. Đây là khu rừng ngập mặn rộng khoảng 10 ha, cây lớn có đường kính thân từ 25-30cm, có niên đại hàng trăm năm. Nước biển chảy qua những hang ngầm, những khe hốc đá, cộng với nước ngọt chảy từ trên sườn núi xuống tạo ra sự đa dạng của động, thực vật. Qua nhiều đợt khảo sát khẳng định, hiện trên các đảo của Vườn vẫn còn gấu, nai, hoẵng, sơn dương, lợn rừng v.v.

Chuyện của những người giữ cuộc sống cho Vườn

Trạm Kiểm lâm Ba Mùn, là một trong 4 trạm kiểm lâm ở VQGBTL. Trạm có 5 chiến sĩ, trạm trưởng là Nguyễn Đăng Khoa, người có mặt từ ngày VQG được thành lập. Anh cho biết, trên đảo Ba Mùn hiện còn các loài thú như báo, lợn rừng, nhím nhưng số lượng không xác định, chỉ có nai thì dự đoán còn khoảng 6 con, khỉ thì rất nhiều. Sống ở Trạm khổ nhất là bị dĩn đốt. Những con dĩn bám dai đến lạ kỳ, ngâm chân xuống nước mà vẫn bị đốt. Do vậy mùa hè dù nóng bức vẫn phải mặc áo trùm kín tay. Nhưng chuyện ấy còn khắc phục được, còn chuyện nhớ nhà thì chịu. Bởi phương tiện của Trạm chỉ được trang bị 1 chiếc tàu dùng để tuần tra, số xăng được cấp có hạn. Do vậy 1 tháng, mỗi người mới vào bờ 1 lần, kết hợp đi chợ, nên bữa ăn của họ thường thiếu rau xanh. Lại Văn Sơn là chiến sĩ trẻ nhất Trạm, đã có vợ và con gái được hơn 1 tuổi. Quê Sơn ở Ba Chẽ, mỗi lầnvề nhà, vợ chuẩn bị cho đủ thứ, có lần bắt Sơn xách lên Trạm 10 con ngan để nuôi. Nhưng chỉ 1 đêm, cầy cáo về xơi sạch cả số ngan. Đảo rộng, diện tích hơn 2.000 ha, phương tiện hoạt động hạn chế, do vậy việc phát hiện và truy đuổi lâm tặc gặp nhiều khó khăn. Mấy năm gần đây, VQGBTL mở nhiều đợt tuyên truyền cho người dân về công tác bảo vệ rừng, nhờ đó người dân đã nâng cao hơn ý thức bảo vệ rừng.

*Kho ổ lợn giờ là nơi neo đậu của hàng trăm tàu thuyền*

Khu ổ Lợn trên đảo Ba Mùn, trước đây lợn rừng nhiều vô kể. Nay còn rất ít, do nạn săn bắn trước đây. Hiện khu là nơi neo đậu của hàng trăm tàu thuyền khai thác hải sản. Ngọc Dũng là người có uy tín nhất khu ổ Lợn, hàng ngày Dũng bán dầu, nước ngọt phục vụ các nhà tàu, và là cộng tác viên của VQGBTL. Nhờ hàng ngày tiếp xúc với nhiều người, Dũng nắm được các thông tin, quy luật hoạt động của lâm tặc. Đã nhiều lần Dũng dùng tàu của mình và huy động một số bà con truy đuổi lâm tặc phá rừng. Hiện tượng người dân tàn phá rừng gần như không còn. ở xã Minh Châu, xã vùng đệm của VQGBTL, người dân thành lập tổ bảo vệ rùa biển. ở đây có khu rừng san hô ngầm, nơi rùa biển thường xuyên đến làm tổ. Đội bảo vệ tuyên truyền cho bà con cách bảo vệ rùa, trả tự do cho những con rùa khi mắc vào lưới của ngư dân. Việc bảo vệ rùa còn được đưa vào chương trình học của học sinh tiểu học của xã.

Trong những năm tới đây, VQG sẽ trở thành khu du lịch sinh thái. Do vậy việc vừa phát triển du lịch, vừa đảm bảo được môi trường sinh thái sẽ là bài toán khó đối với các chiến sĩ kiểm lâm VQGBTL, đòi hỏi họ phải có nhiều nỗ lực mới.