Mùa “nóng” ở Hạ Long

Với mong muốn con cái được học trong những ngôi trường danh tiếng, không ít bậc phụ huynh đã phải “lao tâm, khổ tứ” tìm mọi cách để lo cho con vào “trường chuyên, lớp chọn”, nhất là ở vùng đô thị phát triển, đông dân cư. Vì thế mà mùa tuyển sinh năm nào, những nơi này cũng luôn “nóng”, áp lực và căng thẳng...

Thi tuyển sinh lớp 10 THPT chuyên Hạ Long năm học 2010-2011.

Đổ xô vào trường điểm

Sau gần nửa tháng, chị bạn tôi (hiện là hiệu trưởng một trường tiểu học điểm của TP Hạ Long) mới nối máy trở lại. Chị bảo: “Thông cảm, đang mùa tuyển sinh nên tớ phải tắt điện thoại. Cũng là cách tế nhị để tránh phải giải quyết những trường hợp xin học trái tuyến”. Quả thực, do tâm lý chung của các bậc phụ huynh luôn mong muốn con mình được học tập trong môi trường, điều kiện tốt nhất, nên đã tạo ra sức ép, áp lực rất lớn cho các trường điểm ở những vùng đô thị, thành phố. Mặc dù hiện nay ngành GD-ĐT chỉ đạo các trường không được tuyển sinh trái tuyến, nhưng thật khó cho các trường điểm khi mà các bậc phụ huynh luôn đưa ra hàng ngàn lý do để hợp lý hóa việc xin cho con học trái tuyến. So với nhiều gia đình ở phường Cao Xanh (TP Hạ Long), gia đình chị Trâm được xếp vào diện khá giả. Anh chị lại hiếm muộn, mãi mới sinh được cậu ấm, năm nay vừa tròn 6 tuổi. Chị kể: “Nhiều nhặn gì thì bảo là khó lựa chọn. Đằng này có mỗi một đứa, chỉ mỗi việc cho nó học trường nào, mà cả nhà mình như loạn”. Tham khảo rất nhiều nguồn thông tin, cuối cùng gia đình chị thống nhất xin cho con vào học ở Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo. Theo quy định, con chị thuộc diện trái tuyến. Để hợp lý hóa, chị đã phải làm đơn, cậy cục mới xin được cho con vào học. Còn vợ chồng anh Quảng, chị Hằng (phường Hồng Hà, TP Hạ Long) để chắc một suất vào Trường Tiểu học, THCS, THPT Văn Lang đã phải chạy đôn, chạy đáo đi tìm thầy cho cô con gái vừa mới “tốt nghiệp” lớp mẫu giáo 5 tuổi để luyện chữ, học tiếng Anh, tập đọc, tập viết. Anh Quảng chia sẻ: “Trường này năm nào cũng tổ chức thi. Nếu không cho cháu luyện trước, tôi sợ cháu sẽ trượt mất, vì nghe nói đã có rất nhiều hồ sơ nộp vào đó rồi”. Hiện trên địa bàn TP Hạ Long có khoảng 20 trường tiểu học. Trong số đó có những trường luôn là sự lựa chọn của các bậc phụ huynh, như: Trần Hưng Đạo, Hạ Long, Quang Trung, Trần Quốc Toản. Các trường này có đặc điểm chung là nằm ở trung tâm và luôn có số lượng lớn học sinh trái tuyến.

Tuyển sinh lớp 6, nhất là kỳ tuyển sinh lớp 10 THPT trên địa bàn thành phố cũng không kém phần “nóng”. Tuy rằng hiện nay mạng lưới trường THCS đã được quy hoạch và phát triển khá hợp lý (trung bình mỗi xã, phường có một trường THCS), trong mỗi trường THCS, các nhà trường đều mở lớp “chọn” tập trung những học sinh có học lực khá, giỏi để đào tạo chất lượng mũi nhọn, nhưng Trường THCS Trọng Điểm vẫn là địa chỉ mà nhiều bậc phụ huynh tìm đến. Còn ở cấp THPT, có lẽ do tổ chức thi tuyển, nên đã tạo thêm sức ép và căng thẳng cho rất nhiều phụ huynh, học sinh. Ở cấp học này, cùng lúc có 3 loại hình giáo dục tuyển sinh, là các trường công lập, ngoài công lập và bổ túc. Tuy vẫn thực hiện giới hạn vùng tuyển, nhưng chỉ áp dụng cho các trường THPT công lập không chuyên. Với lợi thế về bề dày kinh nghiệm và thành tích các trường THPT công lập hiện vẫn là lựa chọn hàng đầu của thí sinh và phụ huynh, sau mới đến hệ bổ túc THPT trong các cơ sở giáo dục, cuối cùng là các trường ngoài công lập.

Tìm lời giải cho bài toán khó

Nhiều bậc phụ huynh định nghĩa: Trường điểm là những trường nằm ở trung tâm; có cơ sở vật chất khang trang; có đội ngũ giáo viên chuẩn về chất lượng, nhiệt tình, yêu nghề; hàng năm luôn có học sinh đoạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia. Riêng với các trường THPT còn phải thêm tỷ lệ tốt nghiệp, tỷ lệ đỗ đại học hàng năm đạt cao. Chỉ cần có vậy là những phụ huynh có điều kiện sẽ tìm mọi cách để con được vào học, bất chấp đó là học trái tuyến hay trình độ của con cái không thể theo kịp. Thực tế này đã đẩy nhiều trường vào thế khó. Có những trường tuyển sinh không đạt theo kế hoạch, trong khi có những trường thì luôn phải “gồng” mình để giữ vững danh hiệu “trường điểm”.

Quan điểm, nhận thức và sự phát triển không đều trong hệ thống giáo dục chính là nguyên nhân tạo ra những áp lực trong mỗi mùa tuyển sinh. Theo ý kiến nhiều người, để cởi bỏ được điều này sẽ không dễ dàng, nhưng cần phải sớm thay đổi để không tạo thành những trào lưu, tiền lệ xấu trong xã hội; không tạo cơ hội cho tiêu cực nảy sinh. Để giảm áp lực tuyển sinh cho các trường điểm ở khu vực trung tâm, TP Hạ Long nên đầu tư thêm nhiều trường điểm về cơ sở vật chất, đội ngũ, chất lượng hai mặt giáo dục. Bên cạnh những trường đã tạo dựng được danh tiếng như: Tiểu học Trần Hưng Đạo, Quang Trung, Hạ Long, Trần Quốc Toản, nên mở rộng ra các trường ở khu vực Bãi Cháy, Hà Tu... Đối với cấp THCS, nên tập trung đầu tư thêm cho các trường đang có những mô hình tốt, như: THCS Trần Quốc Toản, Lê Văn Tám, Bãi Cháy, Tự Trọng.

Một tin vui và cũng là cơ sở để hy vọng có thể giảm bớt áp lực cho mùa tuyển sinh ở Hạ Long: Trong đề án phát triển giáo dục THPT, Sở GD-ĐT đã có chủ trương xây dựng, đầu tư để phát triển mạng lưới các trường THPT “vệ tinh” quanh Trường THPT Chuyên Hạ Long thành những trường THPT trọng điểm, như THPT Cẩm Phả, Hòn Gai, Hoàng Quốc Việt, Uông Bí, Bãi Cháy, Trần Phú, Bạch Đằng… Những “vệ tinh” này sẽ được tỉnh đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ có trình độ chuyên môn cao để có sức hút học sinh, giảm sức ép cho Trường THPT Chuyên Hạ Long. Trong đề án nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của ngành GD-ĐT và Y tế, ngành GD-ĐT tỉnh cũng đã xin tăng thêm 10% biên chế cho các trường này để tuyển những giáo viên có trình độ sau đại học tốt nghiệp loại giỏi.