Để tổ chức được một cuộc tiếp xúc cử tri (TXCT) trước và sau kỳ họp Quốc hội, HĐND tỉnh là một quá trình chuẩn bị khá công phu từ phía Thường trực HĐND và Uỷ ban MTTQ các cấp trong việc phối hợp chuẩn bị nội dung báo cáo, xây dựng kế hoạch thông báo đến cử tri và công tác chuẩn bị về thời gian, địa điểm, hội trường... Đó cũng là một trong những biện pháp được Đoàn ĐBQH tỉnh, HĐND tỉnh quan tâm nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng tiếp xúc cử tri thời gian vừa qua.
Thực tế không phải lúc nào chất lượng thông tin và xử lý thông tin từ các cuộc TXCT cũng được như mong muốn. Bên cạnh những ưu điểm, tiến bộ về thái độ tích cực chuẩn bị chu đáo của cử tri để phản ánh cho đại biểu, còn không ít cử tri lợi dụng diễn đàn của các cuộc TXCT để giải toả những bức xúc cá nhân. Qua TXCT mà không lựa chọn được những thông tin có chất lượng phục vụ cho hoạt động của chính đại biểu và của HĐND, không giúp ích gì cho việc khắc phục những bức xúc của người dân thì rất lãng phí thời gian.
Để nâng cao chất lượng thông tin tại các cuộc TXCT, rất cần sự tiếp nhận thông tin có ích (thông tin tích cực) từ hai chiều, một chiều từ đại biểu cung cấp cho cử tri và chiều ngược lại là đại biểu tiếp nhận được những thông tin cần thiết, có cơ sở thực tiễn để thực hiện nhiệm vụ của mình. Nếu không thực hiện được hai chiều thông tin có chất lượng, hiệu quả TXCT sẽ thấp. Do đó, phải cân đối được nhu cầu của hai chiều thông tin, phản ánh được những vấn đề do cuộc sống đặt ra, chia sẻ được nhiều thông tin, tạo ra sự đồng thuận, tin tưởng của cử tri trong suốt quá trình tiếp xúc.
Để điều hành một cuộc TXCT có chất lượng, vai trò chủ trì và điều tiết nhịp độ, điều tiết thời gian cũng như nhận định, phân loại ý kiến của đại diện Uỷ ban MTTQ trong các cuộc TXCT rất quan trọng. Đòi hỏi phải cập nhật được tình hình chung và những vấn đề cử tri quan tâm, cũng như hiểu biết phạm vi thẩm quyền, chức năng nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi cấp chính quyền để phân loại nội dung và yêu cầu giải trình, trả lời cho cử tri. Bảo đảm hoạt động TXCT đem lại hiệu quả thiết thực, thực sự là nơi phản ánh ý chí, nguyện vọng của cử tri, là diễn đàn đối thoại tạo sự gần gũi, đồng thuận và củng cố niềm tin của cử tri với đại biểu dân cử.
Trong thời gian gần đây, nỗ lực nâng cao chất lượng các cuộc TXCT, Ban tổ chức đã bằng nhiều biện pháp như thông tin bằng văn bản, loa phát thanh, hệ thống truyền thông để thông báo rộng rãi cho cử tri biết sớm thời gian, địa điểm, nội dung cần thông tin tại cuộc TXCT, những việc cử tri cần quan tâm chuẩn bị ý kiến, kiến nghị, phản ánh. Đối với những nội dung phức tạp, cử tri được tư vấn chuẩn bị bằng văn bản, có hồ sơ chứng cứ để tạo điều kiện cho đại biểu tiếp nhận thông tin dễ dàng.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, đồng chí Nguyễn Như Hiền, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh cho biết: Thời gian vừa qua, việc tổ chức TXCT đã bảo đảm tính khoa học và thiết thực, đã cơ bản cân đối nhu cầu thông tin hai chiều. Trong đó, thời gian chủ yếu là tiếp nhận được nhiều thông tin từ cử tri, cần dành thời gian thoả đáng cho phát biểu trực tiếp của cử tri kết hợp với các thông tin thông qua cơ chế dân chủ đại diện. Các ý kiến, kiến nghị cử tri đã được tập hợp và phân loại theo phạm vi thẩm quyền giải quyết của từng cấp chính quyền. Đặc biệt, thời gian gần đây Thường trực và các Ban HĐND tỉnh đã chủ động tham gia giám sát giải quyết các kiến nghị của cử tri sau tiếp xúc. Những vấn đề cử tri nêu ra khi có đủ cơ sở để xem xét, Tổ đại biểu HĐND đã có giải pháp tiếp cận giải quyết vấn đề như: Nghiên cứu tài liệu, tiến hành khảo sát thực tế, tham mưu văn bản cho Thường trực HĐND tỉnh yêu cầu các cơ quan, tổ chức giải trình với tổ đại biểu; tổ chức đối thoại với cử tri và các cơ quan chính quyền, cơ quan chuyên môn, tìm sự đồng thuận trong việc xem xét, giải quyết các ý kiến, kiến nghị hoặc khiếu nại chính đáng của cử tri. Trên cơ sở đó, tổ đại biểu HĐND kết luận kiến nghị hoặc báo cáo Thường trực HĐND tỉnh ban hành kết luận kiến nghị giải quyết ý kiến cử tri và thông tin rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng cho người dân biết, hoặc lựa chọn đưa ra chất vấn tại kỳ họp. Thực tế cho thấy giải pháp này rất hiệu quả, nhiều vụ việc đang trong thời gian khảo sát, lập văn bản kiến nghị, cơ quan có trách nhiệm đã tập trung giải quyết ngay, không chờ để đưa ra chất vấn hoặc ban hành văn bản kiến nghị.
Nguyên Lâm
