Trung thu, là giữa mùa thu. Tết Trung thu như tên gọi là ngày giữa mùa thu, tức là vào rằm tháng tám âm lịch. Ý nghĩa Tết Trung thu không chỉ đơn thuần là một ngày để trẻ em vui chơi, mà còn là một ngày quan trọng và có ý nghĩa sâu sắc trong lòng mỗi người dân Việt. Đây là dịp để khơi dậy tình cảm gia đình và tạo nên những kỉ niệm đáng nhớ. Trong ngày này, không chỉ có trẻ em mà cả gia đình cùng quây quần bên nhau, ấm cúng và tràn đầy yêu thương.
Tết Trung thu tại Việt Nam không biết có tự bao giờ. Theo tích xưa, Tết Trung thu bắt đầu từ đời nhà Ðường (Trung Quốc). Theo các nhà nghiên cứu văn hoá thì Tết Trung thu ở Việt Nam có từ thời xa xưa, đã được in trên mặt trống đồng Ngọc Lũ. Còn theo văn bia chùa Đọi (xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam cũ) soạn năm 1121 thì từ đời nhà Lý, Tết Trung thu đã được tổ chức ở kinh thành Thăng Long với các hội đua thuyền, múa rối nước và rước đèn. Bia chùa Đọi mô tả “nhân lúc tháng tám gieo trồng đã xong, thời tiết dịu đi, là lúc muôn vật thảnh thơi, người ta mở hội cầu mùa, ca hát vui chơi Tết Trung thu”. Đến đời Lê - Trịnh thì Tết Trung thu đã được tổ chức cực kỳ xa hoa trong phủ Chúa Trịnh.
Trải qua hàng ngàn năm, con người luôn cho rằng có mối liên hệ giữa cuộc đời và vầng trăng. Trăng tròn được xem là biểu tượng của sum họp và Tết Trung thu cũng được gọi là Tết đoàn viên. Theo tục xưa, trong ngày Tết Trung thu, người ta bày cỗ với bánh trái hình mặt trăng, treo đèn kết hoa, nhảy múa ca hát, múa lân. Ngoài ra còn có những cuộc thi cỗ, thi làm bánh của các bà các cô. Trẻ em có những cuộc rước đèn và mở cuộc thi đèn. Nhiều gia đình bày cỗ riêng cho trẻ em và trong mâm cỗ xưa thường có ông tiến sĩ giấy đặt ở nơi cao đẹp nhất, xung quanh là bánh trái hoa quả... Trong ngày vui này, tất cả các thành viên trong gia đình đều mong muốn quây quần bên nhau cùng làm cỗ cúng gia tiên.
Ngoài ý nghĩa vui chơi cho trẻ em và người lớn, theo quan niệm của cha ông ta thuở xưa, Tết Trung thu còn là dịp để ngắm trăng tiên đoán mùa màng. Nếu trăng thu màu vàng thì năm đó sẽ trúng mùa tằm tơ, nếu trăng thu màu xanh hay lục thì năm đó sẽ có thiên tai, và nếu trăng thu màu cam trong sáng thì đất nước sẽ thịnh trị.
Do tác động của cuộc sống mới có những giai đoạn đã ít nhiều ảnh hưởng đến các giá trị văn hoá truyền thống, nhất là những phong tục, tập quán, trong đó có Tết Trung thu. Thật mừng là trong những năm gần đây, từ nhận thức được giá trị, ý nghĩa của Tết Trung thu trong kho tàng văn hoá Việt Nam, những nét văn hoá truyền thống đẹp đẽ của tục này đã được người dân các địa phương bảo tồn, gìn giữ. Tục làm đèn Trung thu, rước đèn, múa lân, làm bánh Trung thu đã được nhiều gia đình, khu phố, các trung tâm văn hoá, bảo tàng, các cơ quan, đoàn thể, doanh nghiệp tổ chức nhằm mục đích chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thiếu nhi. Qua đó đã góp phần bảo tồn, gìn giữ ngày Tết ý nghĩa này.
Vào ngày Tết Trung thu, các gia đình có thể mua lồng đèn mà bé yêu thích hoặc mua các nguyên vật liệu để cùng bé làm lồng đèn, vun đắp thêm kỷ niệm cho gia đình. Mọi người sẽ cùng nhau quây quần bên mâm cỗ có các loại bánh Trung thu đa dạng hương vị, các loại trái cây, bánh kẹo và ấm trà đậm đà. Có rất nhiều trò chơi dân gian được tổ chức để mọi người tham gia vui chơi giải trí.
Do kinh tế xã hội phát triển, đời sống người dân không ngừng được nâng cao, tại Quảng Ninh cũng như nhiều địa phương trên khắp cả nước, các lễ hội Trung Thu được tổ chức với nhiều hoạt động vui chơi giải trí hấp dẫn dành cho mọi lứa tuổi. Đây là cơ hội để mọi người được hòa mình vào không khí sôi động và vui tươi của Tết Trung thu.
