Tại hội thi Sáng tạo Kỹ thuật nông nghiệp nông thôn tỉnh Quảng Ninh năm 2012, Hội đồng giám khảo của Hội thi đã rất ấn tượng và đánh giá cao 3 giải pháp do anh gửi tới. Và đến Hội thi Sáng tạo kỹ thuật năm 2013, lại một lần nữa, anh đã chinh phục Ban giám khảo với 4 giải pháp đầy tính sáng tạo... Anh tên là Trần Mến, một nông dân ở tổ 91, khu Đồn Điền, phường Hà Khẩu, TP Hạ Long...
Là người đã có mấy chục năm gắn bó với rừng nên anh Trần Mến rất yêu rừng, có nhiều đam mê sáng tạo và muốn đóng góp một phần sức lực của mình trong việc bảo tồn, giữ gìn và phát triển rừng thông qua việc ươm tạo, phát triển các loài cây quý. Tìm gặp anh tại nơi anh đang sinh sống và đó cũng chính là khu vườn ươm cây quý của anh ở tổ 91, khu Đồn Điền, phường Hà Khẩu, TP Hạ Long, anh vui vẻ tâm sự: “Xuất phát từ chính cái nghèo của người nông dân đã thôi thúc tôi, khiến tôi thêm quyết tâm phải biến mảnh đất khô cằn cho hiệu quả kinh tế thấp thành mảnh đất có giá trị kinh tế cao, đem lại cuộc sống giàu có cho mình và cho xã hội. Nghĩ là làm, tôi đi nhiều nơi, nhiều vùng và lựa chọn nhiều cây dược liệu quý về nghiên cứu, tìm ra loại phù hợp với vùng đất Quảng Ninh, sau đó bảo tồn giống, gen…”.
Cũng theo anh Trần Mến thì hiện nay, không chỉ ở Quảng Ninh, anh còn hợp tác với bà con nông dân ở một số tỉnh khác như: Thái Nguyên, Tuyên Quang, Kon Tum v.v. để đưa cây giống dược liệu quý về trồng xen canh dưới tán rừng. Còn tại vườn ươm ở phường Hà Khẩu này, anh đã ươm trồng nhiều loài cây quý hiếm như: Trà hoa vàng, kim tuyến, kim vàng v.v. Đây là những loài cây dược liệu có giá trị cao, đặc biệt là cây trà hoa vàng. Các hợp chất của cây này có khả năng kiềm chế sự sinh trưởng của các khối u, giảm hàm lượng cholesterol trong máu, điều hoà huyết áp, hạ đường huyết... Trà hoa vàng mới chỉ được phát hiện ở một số tỉnh ở Việt Nam và Trung Quốc và hiện đang có nguy cơ tuyệt chủng. Ba giải pháp mà anh gửi đến Hội thi năm 2012 chính là cách bảo tồn 3 loại dược liệu quý hiếm này (gồm trà hoa vàng, kim tuyến, kim vàng). Và kết quả là cả 3 giải pháp tâm huyết của anh đều được Ban giám khảo đánh giá cao.
Không chỉ dừng lại ở đó, hiện nay anh Mến còn tiếp tục nghiên cứu xây dựng 4 giải pháp mới đăng ký tham dự Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Quảng Ninh năm 2013 về 4 loài cây quý khác; đó là: Thiên thạch vàng, sâm chèo mèo, bình vôi, cây “7 lá một hoa”. Trong đó, có 2 giải pháp phát hiện về cây bản địa có giá trị dược liệu và kinh tế cao, đó là cây cỏ thiên thạch vàng và cây sâm chèo mèo. Đưa chúng tôi xem 4 bộ hồ sơ của 4 giải pháp vừa gửi tham dự Hội thi STKT tỉnh Quảng Ninh năm 2013, anh hồ hởi nói: “Tôi tâm đắc nhất là cây cỏ thiên thạch vàng, bởi cây này có sức sống mãnh liệt, phù hợp với khí hậu thổ nhưỡng ở vùng núi trọc và giá trị dược liệu làm thuốc là rất lớn. Nếu cũng trên mảnh đất cằn cỗi, trồng các loại cây khác sẽ đem lại hiệu quả kinh tế thấp thì cây cỏ thiên thạch vàng này sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao gấp nhiều lần. Qua Hội thi Sáng tạo kỹ thuật lần này, tôi mong muốn giới thiệu để bà con nông dân trong tỉnh có thêm thông tin về chúng...”.
Thu Hương (Sở KH&CN)
