Trong những năm qua, hoạt động KHCN trên địa bàn tỉnh đã có nhiều đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế, xã hội chung của tỉnh. Nhiều đề tài KHCN đã được triển khai ứng dụng, mang lại hiệu quả thiết thực cho đời sống và sản xuất của nhân dân. Tuy nhiên, hiện nay, hoạt động này ở các địa phương vẫn chưa được phát huy sâu rộng, nguyên nhân một phần là do nguồn nhân lực quản lý KHCN còn thiếu và yếu.
Với chủ trương đẩy mạnh phát triển các nông sản đặc trưng của địa phương, làm một trong những hướng bền vững để cải thiện thu nhập cho người dân, thời gian qua, huyện Bình Liêu đã tích cực áp dụng các mô hình ứng dụng KHCN vào sản xuất. Từ năm 2012 đến nay trên địa bàn huyện đã triển khai 4 mô hình mới vào sản xuất, bước đầu đã phát huy hiệu quả, nâng cao hiệu quả sản xuất cho bà con như: Ứng dụng công nghệ dự trữ thức ăn gia súc cho các hộ chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ; trồng thử nghiệm nấm linh chi; tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Miến dong Bình Liêu”; ứng dụng khoa học và công nghệ xây dựng mô hình sản xuất và chế biến bột dong riềng sạch.
Tuy nhiên, hiện nay việc triển khai ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Bình Liêu còn gặp không ít khó khăn, trong đó phải kể đến hình thức sản xuất manh mún do cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất còn thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất tập trung và sản xuất hàng hoá; người dân còn chưa chủ động tham gia… mà một nguyên nhân không nhỏ là do thiếu cán bộ chuyên trách về KHCN ở các địa phương.
Ông Vi Thành Kiên, Phó Trưởng Phòng Kinh tế huyện Bình Liêu cho biết: “Để triển khai có hiệu quả các hoạt động KHCN đến tận cơ sở, cần thiết phải có cán bộ chuyên trách về lĩnh vực này ở các xã. Cán bộ KHCN chuyên trách này sẽ nắm bắt nhu cầu ứng dụng KHCN từ cơ sở để phản ánh lên các cơ quan quản lý nhằm đưa KHCN phục vụ những nhu cầu thiết thực của sản xuất và đời sống. Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ quản lý KHCN tại các xã còn thiếu, yếu về chuyên môn nghiệp vụ, chưa có cán bộ chuyên trách KHCN nên việc thực hiện nhiệm vụ quản lý KHCN vẫn còn gặp nhiều khó khăn, hoạt động KHCN chưa thật sự phát huy hết hiệu quả…”. Giống như huyện Bình Liêu, ở các địa phương trong tỉnh, chức năng quản lý nhà nước về KHCN ở cấp huyện, thị xã, thành phố được giao cho Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế - Hạ tầng phụ trách, hầu hết cán bộ KHCN tại các địa phương đều là cán bộ kiêm nhiệm. Có một thực tế là các cán bộ kiêm nhiệm cùng một lúc phải theo dõi nhiều công việc khác, chuyên môn về KHCN chưa sâu, dẫn đến việc theo dõi hoạt động KHCN trên địa bàn chưa được thường xuyên, liên tục và gặp nhiều khó khăn.
Cán bộ KHCN ở cơ sở có nhiệm vụ theo dõi quản lý lĩnh vực KHCN ở địa phương, góp phần tham mưu trong việc xây dựng chủ trương chính sách, xây dựng phương án phát triển KHCN của địa phương, theo dõi việc ứng dụng tiến bộ KHCN trên địa bàn... Đặc biệt, với những huyện miền núi điều kiện kinh tế còn có nhiều khó khăn, bà con dân tộc thiểu số nhận thức còn ít nhiều hạn chế, nếu không nắm bắt được đặc điểm của địa phương để đưa ra những tham mưu, tư vấn sát với thực tế rất khó có thể khuyến khích được bà con tham gia các mô hình. Mặt khác, do không được trang bị chuyên môn về KHCN nên các cán bộ kiêm nhiệm trong lĩnh vực này khó tránh khỏi việc lúng túng trong đề xuất các tiến bộ KHCN có khả năng ứng dụng trên địa bàn.
Thiết nghĩ, để KHCN thực sự phát huy được hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản xuất, phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và cải thiện đời sống nhân dân của các địa phương, thì việc tăng cường đội ngũ cán bộ KHCN đủ chuyên môn, nghiệp vụ làm việc tại bộ phận chuyên trách KHCN tại các huyện miền núi là một việc thực sự quan trọng và cần thiết.
Nguyễn Thanh
