1. Lần đầu tiên định vị một cách nhất quán các lợi thế so sánh của tỉnh gắn kết chặt chẽ vào chuỗi giá trị toàn cầu. Là tỉnh duy nhất có biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc; có Vịnh Hạ Long - Kỳ quan, di sản của thế giới, có Yên Tử - Trung tâm gốc của Phật giáo Việt Nam, có nền văn hoá đa dạng, giao thoa, hội tụ các giá trị Việt, có ngành sản xuất than lớn nhất Việt Nam... Việc này tạo nên giá trị cạnh tranh mạnh mẽ, niềm cảm hứng sáng tạo cho các nhà đầu tư, cho người dân trong nước về một Quảng Ninh nơi hội tụ trí tuệ và lan toả lợi ích.
2. Lần đầu tiên tổ chức một Hội nghị Xúc tiến đầu tư ở tầm quốc gia, với quy mô lớn nhất cả nước, với sự hiện diện của nhiều đoàn quốc tế nhất, nhiều lãnh đạo Đảng và Nhà nước nhất, nhiều nhà đầu tư nhất, nhiều nhà báo tham dự nhất, tạo tiếng vang và nền tảng cho những thành công về thu hút đầu tư trong và ngoài nước vượt bậc của tỉnh ngay năm 2012 và các năm tiếp theo.
3. Lần đầu tiên nghiên cứu mô hình chuẩn về một cơ quan xúc tiến đầu tư (IPA), theo đó Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư Quảng Ninh (IPA Quảng Ninh) ra đời, trở thành cơ quan xúc tiến đầu tư được trao quyền cao nhất trong cả nước, với cơ chế trực thuộc trực tiếp Chủ tịch UBND tỉnh, qua đó khẳng định vai trò của đầu tư đối với phát triển và sự coi trọng các nhà đầu tư một cách thực chất. IPA Quảng Ninh trở thành mô hình IPA được nghiên cứu rộng rãi trong công tác xúc tiến đầu tư của cả nước, được nhiều địa phương đến học tập như Ninh Thuận, Thanh Hoá, Nam Định, Vĩnh Phúc... Hiện nay, một loạt địa phương đã thành lập cơ quan xúc tiến đầu tư theo mô hình IPA như IPA Vĩnh Phúc, IPA Bến Tre, IPA Quảng Nam...
4. Lần đầu tiên, một địa phương thành lập Hội đồng cố vấn của Nhật Bản (Japan Advisory Board for Quang Ninh). Được thành lập vì Quảng Ninh, Hội đồng bao gồm trưởng đại diện JETRO, JICA và các đầu mối xúc tiến đầu tư quan trọng nhất của Nhật Bản, tự nguyện tập hợp thành một nhóm tư vấn miễn phí và dài hạn cho việc cải thiện môi trường đầu tư và phát triển ở Quảng Ninh.
5. Lần đầu tiên kéo cáp ngầm ra Cô Tô - huyện đảo tuyến đầu Đông Bắc của Tổ quốc, đưa điện lưới đến tất cả các xã đảo, hiện thực hoá lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người ra thăm đảo Cô Tô, biến giấc mơ ngàn đời của người dân thành hiện thực chỉ sau một năm. Sau đó điện được kéo ra đảo Phú Quốc và Lý Sơn, toả sáng cả giang sơn hình chữ S.
6. Lần đầu tiên thí điểm mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và 14 huyện, thị xã, thành phố, đây là mô hình đầu tiên của cả nước - là bước đột phá trong tiến trình hiện đại hoá nền hành chính Nhà nước của Quảng Ninh, đưa ra những kinh nghiệm bổ ích để các tỉnh bạn đến tham khảo. Đây là một cách làm sáng tạo, đồng thời cũng thể hiện quyết tâm chính trị lớn của tỉnh Quảng Ninh trong lộ trình xây dựng một nền hành chính phục vụ hiện đại, chuyên nghiệp, đưa đến những dịch vụ tốt nhất, nhanh nhất và hiệu quả nhất vì người dân. Được người dân sử dụng và ủng hộ dịch vụ hành chính công do được công khai, minh bạch, xứng đáng với sự tin tưởng và mức độ hài lòng của người dân.
7. Lần đầu tiên, 7 quy hoạch chiến lược đến năm 2020, tầm nhìn đến 2030 được hoàn thành chỉ trong vòng 2 năm, bao gồm: Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội; Quy hoạch xây dựng Vùng tỉnh Quảng Ninh; Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Quảng Ninh; Quy hoạch môi trường tỉnh Quảng Ninh; Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm đầu (2011-2015) tỉnh Quảng Ninh; Quy hoạch phát triển khoa học và công nghệ tỉnh Quảng Ninh; Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực tỉnh Quảng Ninh. Đây là lần đầu tiên một địa phương sử dụng 5 tập đoàn tư vấn quy hoạch hàng đầu thế giới phối hợp với đội ngũ làm quy hoạch của tỉnh, định dạng khuôn khổ phát triển thống nhất, nhất quán, toàn diện và dài hạn.
8. Lần đầu tiên xây dựng Cung Quy hoạch, hội chợ và triển lãm hiện đại với 4 chức năng: Cung quy hoạch; chức năng hội nghị, hội thảo; chức năng hội chợ, triển lãm chức năng hành chính và văn phòng cho thuê. Có bảo tàng, thư viện tỉnh đạt giải kiến trúc quốc gia. Cây cầu Bãi Cháy trở thành cây cầu đẹp nhất cả nước khi được trang hoàng mới với 8.888 bóng đèn với 16 triệu màu sắc, hệ thống chiếu sáng được lập trình với các kịch bản khác nhau, không có sự trùng lặp, làm trái tim từng con người xúc động tự hào. Bắt đầu từ chương trình “Nụ cười Hạ Long” khởi xướng từ ngày 1-11-2014, gần như ngày nào chính quyền cũng có một hành động cụ thể triển khai. Ý tưởng thắp sáng cây cầu bắt đầu từ hành động số 11, vậy mà đến hành động 33 cây cầu đã được thắp sáng. Ánh sáng chỉ đến, và đến nhanh như thế, chỉ khi có ý chí quyết tâm và nỗ lực của con người.
9. Lần đầu tiên có số đô thị nhiều nhất với 4 thành phố trực thuộc tỉnh (Hạ Long, Móng Cái, Uông Bí, Cẩm Phả), và 1 thị xã (Quảng Yên). Việc Chính phủ chủ trương nâng cấp lên đô thị góp phần tạo giá trị gia tăng cho một vùng đất được coi là “một Việt Nam thu nhỏ” thông qua đó, tạo cực tăng trưởng cho vùng đồng bằng sông Hồng và vùng kinh tế trọng điểm.
10. Lần đầu tiên dành tỷ trọng đầu tư cho phát triển cao nhất cả nước với gần 50% vào năm 2014 (trung bình các địa phương khác là 30-35%). Việc dành ưu tiên cho đầu tư phát triển, chịu trách nhiệm đầu tư vào hệ thống hạ tầng thiết yếu, lĩnh vực ít thu hút được đầu tư từ khu vực tư nhân, chính là thể hiện vai trò kiến tạo phát triển của nhà nước.
11. Lần đầu tiên Thủ tướng Chính phủ cho phép một địa phương tự huy động vốn để xây dựng đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng. Quảng Ninh đã thực hiện một khâu đột phá chiến lược để phát triển nhanh, bền vững. Nhờ giải pháp huy động các nguồn lực đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông. Đồng thời, Quảng Ninh có quyết định chiến lược khi ứng trước vốn để giải toả, mở rộng tuyến đường quốc lộ 18 đoạn nối Uông Bí - Hạ Long giải được bài toán nút thắt giao thông huyết mạch trọng yếu bấy lâu nay cản trở việc thông thương và đi lại. Đồng thời, Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên triển khai thực hiện thí điểm phương thức lãnh đạo công - quản trị tư, đầu tư công - quản lý tư, đầu tư tư - sử dụng công với các công trình quan trọng. Các quyết định này mang đến cảm hứng sáng tạo cho xã hội và ngay lập tức hàng chục nhà đầu tư đăng ký tham gia đầu tư các dự án cơ sở hạ tầng thiết yếu khác như đường cao tốc Hạ Long - Vân Đồn, cầu Bạch Đằng, sân bay Vân Đồn, trụ sở liên cơ quan tỉnh… Thay đổi căn bản quan điểm đầu tư phát triển hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội.
12. Lần đầu tiên hình ảnh của Vịnh Hạ Long được thể hiện nhất quán với màu trắng của thân tàu và màu nâu của cánh buồm. Việc nhất quán trong định vị hình ảnh con tàu là bước đầu tiên trong quá trình định vị lại giá trị nhận diện thương hiệu du lịch mới, qua đó loại bỏ được rất nhiều tàu gỗ chất lượng kém. Sau hơn 2 năm thực thi chính sách này, chất lượng tàu du lịch, khách du lịch tăng lên. Đồng thời, khi các tàu 5 sao quốc tế cập bến Hạ Long tất cả đều tiêu chuẩn tàu màu trắng, tạo nên một diện mạo tương đồng, thể hiện một Quảng Ninh hiện đại và năng động. Đây cũng là cảm hứng cho rất nhiều nhiếp ảnh gia chụp lại hình ảnh Vịnh Hạ Long thuyền trắng cánh buồm nâu rất đẹp và tinh tế.
13. Lần đầu tiên tổ chức di dời làng chài trên Vịnh Hạ Long của tỉnh Quảng Ninh đã được chuyên gia di sản của UNESCO đánh giá là dự án tốt nhất trong các dự án di dời làng chài tại các di sản khác trên thế giới. Hơn 300 hộ dân làng chài Vịnh Hạ Long sống trong vùng lõi di sản Vịnh Hạ Long đã được di dời lên bờ và tái định cư ở thành phố Hạ Long nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn, phát huy giá trị của Vịnh Hạ Long và đem lại cuộc sống bền vững cho người dân làng chài, việc này phù hợp với khuyến nghị của Uỷ ban Di sản thế giới thuộc UNESCO về việc dân số vùng lõi Vịnh Hạ Long phát triển quá nhanh làm ảnh hưởng đến di sản. Điều quan trọng hơn là bên cạnh việc di dời thì những nét đẹp và giá trị trong văn hoá, mô hình làng chài, những sản phẩm văn hoá vật thể và phi vật thể vẫn được gìn giữ và giới thiệu với du khách, du lịch của làng chài đối với du khách vẫn tiếp tục phát triển và vẫn do những người dân làng chài đảm nhiệm.
14. Lần đầu tiên Quảng Ninh đã đưa những hộ dân đầu tiên ra đảo Trần với các chính sách hỗ trợ cụ thể. Đảo Trần là đảo tiền tiêu của vùng biển Đông Bắc Tổ quốc, có vị trí rất quan trọng về an ninh quốc phòng. Đảo Trần là đảo duy nhất không có dân sinh sống trong số 5 đảo thanh niên, bên cạnh đảo Bạch Long Vĩ (Hải Phòng), đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị), đảo Cù Lao Chàm (Bình Định), đảo Thổ Chu (Kiên Giang) theo chỉ đạo tại Quyết định 186/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án xây dựng đảo Thanh niên toàn quốc giai đoạn 2013-2020. Hết năm 2014 có 15 hộ gia đình thanh niên (84 khẩu) tình nguyện ra định cư sinh sống lâu dài ở đảo Trần.
15. Lần đầu tiên thực hiện chương trình mỗi xã, phường một sản phẩm (OCOP) theo mô hình quốc tế, có hệ thống tổ chức và mô hình đồng bộ. Quảng Ninh cũng là tỉnh đầu tiên xây dựng mô hình nông thôn tiên tiến tại Đông Triều, bước cao hơn về chất của nông thôn mới.
16. Lần đầu tiên tại Quảng Ninh, Đề án “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế” được triển khai đồng bộ trong toàn tỉnh, thu hút sự quan tâm, chú ý của cả cộng đồng, một đề án có tính khả thi cao, được nhiều ngành, địa phương áp dụng có hiệu quả ngay trong quá trình xây dựng, hoàn thiện.
17. Lần đầu tiên Quảng Ninh có chính sách đặc biệt cho chiến lược thu hút, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, với cơ chế ưu đãi cao nhất là 5,2 tỷ đồng cho một giảng viên về công tác tại Trường Đại học Hạ Long (chưa kể mức hỗ trợ vào lương hàng tháng). Đây là một quyết định chiến lược, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư, người dân và xã hội khi coi con người là gốc của sự phát triển, tạo cung tốt cho cầu về nhân lực chất cao, đặc biệt là đối với các ngành công nghiệp sáng tạo. Cũng lần đầu tiên Quảng Ninh tổ chức thi tuyển lãnh đạo đến cấp trưởng ngành của tỉnh. Riêng cấp tỉnh, đã có 52 ứng viên dự thi vào 12 vị trí chức danh và có 23 người đã được bổ nhiệm.
18. Lần đầu tiên Kỷ lục Guiness Việt Nam được xác lập cho Chiến dịch 10.000 thanh niên Quảng Ninh tình nguyện tham gia vệ sinh môi trường và tuyên truyền bảo vệ Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, đông nhất trong cùng một thời điểm. Đây là thông tin được cộng đồng đánh giá rất cao, thể hiện tính xung kích và chủ động của thanh niên Quảng Ninh vì một Hạ Long xanh - di sản của loài người.
19. Lần đầu tiên 9 lãnh đạo tỉnh chung lòng đoàn kết làm biểu tượng hình trái tim giống như nhau đưa ra thông điệp sâu sắc về “Nụ cười Hạ Long” vì một Hạ Long xanh và vì một Việt Nam tốt đẹp hơn. Với cách tiếp cận Top-Down (từ trên xuống) hoàn toàn khác biệt với cách thông thường, nghĩa là lãnh đạo tỉnh làm gương cho sự thay đổi, lãnh đạo thay đổi trước rồi đến bộ máy chính quyền và người dân. Cách tiếp cận này nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của cộng đồng, thay đổi hình ảnh về một Quảng Ninh thân thiện và năng động, đem lại cảm hứng cho xã hội. Chương trình Nụ cười Hạ Long liên tục nhận được sự ủng hộ, chia sẻ, đồng hành của cộng đồng trong nước và quốc tế.
20. Lần đầu tiên trong cả nước xây dựng thương hiệu địa phương (City and Destination Branding) là tiến trình tiếp sau giai đoạn quy hoạch và xúc tiến đầu tư, nhằm truyền thông hình ảnh nhất quán của địa phương đến các khu vực thị trường mục tiêu; cạnh tranh hiệu quả trên thị trường nội địa và quốc tế, thu hút nhà đầu tư, kinh doanh, du lịch và nhân lực cho địa phương; tăng niềm tin, thiện cảm, tình yêu của đối tác, khách du lịch và người dân với tỉnh Quảng Ninh. Theo chiến lược này, Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên thành lập Hội đồng thương hiệu Quảng Ninh (Quang Ninh Branding Council) có sự tham gia cố vấn của đội ngũ chuyên gia thương hiệu nổi tiếng trong và ngoài nước nhằm xây dựng, triển khai thương hiệu địa phương, quyết tâm xây dựng Quảng Ninh thành “nơi cần đến và nơi đáng sống”.
21. Lần đầu tiên, một địa phương đưa công nghiệp sáng tạo - một ngành kinh tế phổ biến trên thế giới nhưng lại khá mới mẻ ở Việt Nam - vào triết lý phát triển của tỉnh, coi các ngành công nghiệp sáng tạo là nền tảng để phát triển 3 trụ cột công nghiệp dịch vụ, công nghiệp giải trí và công nghiệp văn hoá. Triết lý phát triển đó là “dựa vào đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh” để phát triển bền vững; dựa vào kinh tế tri thức, khoa học công nghệ, danh lam thắng cảnh, văn hoá, truyền thống lịch sử... để phát triển công nghiệp dịch vụ, công nghiệp văn hoá, công nghiệp giải trí trên nền tảng công nghiệp sáng tạo được tổ chức sản xuất ở trình độ cao; dựa vào sự phát triển hài hoà giữa con người, thiên nhiên, văn hoá, khoa học công nghệ kết hợp với sức mạnh thời đại và phù hợp với quy luật thị trường để tham gia tích cực vào chuỗi giá trị toàn cầu”. Quảng Ninh cũng sẽ là tỉnh đầu tiên ở Việt Nam tiến hành lập bản đồ các ngành công nghiệp sáng tạo theo mô hình mapping chuẩn quốc tế.
22. Lần đầu tiên triển khai quyết liệt việc chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, theo đúng định hướng của Chiến lược Tăng trưởng xanh của Việt Nam, và đạt được các kết quả cụ thể với tỷ trọng thu nội địa từ kinh tế “xanh” đã tăng trưởng từ 30% năm 2011 lên 48% năm 2014, tỷ trọng tuyệt đối tăng từ 3.900 tỷ đồng năm 2011 lên 8.000 tỷ đồng năm 2014, được coi là trường hợp thành công điển hình trong việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng và chuyển đổi phương thức phát triển.
Báo Quảng Ninh (chọn)
