Ngày xưa họ là những thanh niên mạnh khoẻ, trai tráng, đầy hoài bão và ước mơ. Theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, họ tạm biệt gia đình, những người thân yêu, tạm gác những công việc còn dang dở, vai khoác ba lô hăm hở lên đường nhập ngũ. ở nơi đạn bom ác liệt nhất, có những lúc họ đã cận kề với cái chết. Hoà bình lập lại, họ trở về với một thân thể không lành lặn, nhưng phẩm chất, bản lĩnh của người lính Cụ Hồ đã cho họ nghị lực, niềm tin để tiếp tục thực hiện mơ ước còn dang dở. Giờ đây, họ là những thầy giáo đã có những đóng góp rất lớn cho sự nghiệp “trồng người” của tỉnh.
Sinh ra trong hoàn cảnh gia đình khác nhau, nhưng các thầy giáo Phạm Văn Hán (Hiệu trưởng Trường THPT Hải Đảo - Vân Đồn) và Đoàn Dư Điển (Hiệu trưởng Trường THPT Bạch Đằng - Yên Hưng) lại như có mối nhân duyên với nhiều điểm chung. Cả 2 thầy cùng sinh năm 1952, cùng sinh ra và lớn lên ở Quảng Ninh (thầy Hán quê ở Quan Lạn, Vân Đồn, còn thầy Điển quê ở Quảng Yên, Yên Hưng), nhập ngũ cùng ngày, tham gia huấn luyện và chiến đấu chung một đơn vị, đều là thương binh với tỷ lệ thương tật 61%. Và khi hoà bình lập lại dù không hẹn trước, họ cùng chọn nghề giáo để trở thành đồng nghiệp của nhau.
Mặc dù đang là dịp hè nhưng thầy giáo thương binh Đoàn Dư Điển vẫn miệt mài với công việc.
Thầy Điển sinh ra trong gia đình có truyền thống làm nghề giáo và giàu lòng yêu nước. Ông nội và bố thầy đều là những ông giáo làng yêu nghề, mến trẻ. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, gia đình thầy đã đóng góp cho Tổ quốc 5 người lính. Trong đó, 1 người là liệt sĩ và 2 người là thương binh. Chính truyền thống của gia đình đã cho thầy ước mơ nối nghiệp ông, cha. Và cũng từ đây cho thầy nghị lực để chiến thắng nỗi đau do viên đạn còn găm trong cơ thể hành hạ mỗi khi trái gió, trở trời. Nhờ thế, anh thi vào Trường ĐH Sư phạm Việt Bắc đỗ điểm cao.
Những kỷ niệm về quá khứ của 2 thầy giáo thương binh đã truyền cho chúng tôi những xúc cảm rất lạ. Có gì vừa như xót xa trước những mất mát, đau đớn chung nỗi đau thể xác của các thầy, vừa rất đỗi tự hào trước bản lĩnh, nghị lực và tinh thần vượt khó của những “anh lính Cụ Hồ”… Năm 1978, hai giáo sinh trẻ Nguyễn Văn Hán và Đoàn Dư Điển cùng tốt nghiệp đại học. Cả 2 thầy được phân công công tác ở chính ngay ngôi trường đã từng theo học thời cấp III (thầy Hán về giảng dạy tại Trường THPT Hải Đảo, thầy Điển về giảng dạy tại Trường THPT Bạch Đằng). Cùng phấn đấu, cùng đóng góp công sức cho sự nghiệp “trồng người”, 2 thầy được đồng nghiệp tín nhiệm bầu làm Hiệu phó, năm 1992 cùng nhận quyết định làm Hiệu trưởng.
Trường THPT Hải Đảo (Vân Đồn) - ngôi trường được người thầy giáo thương binh Phạm Văn Hán dồn tất cả tâm huyết và tình cảm để xây dựng, phát triển.
Làm giáo viên rồi cán bộ quản lý của ngôi trường đặc thù ở huyện đảo Vân Đồn với một người chỉ còn một cánh tay như thầy Hán có rất nhiều khó khăn, vất vả. Trường THPT Hải Đảo có số lượng học sinh rất đông. Khi chưa thành lập Trường liên cấp 2-3 Quan Lạn, THPT Trần Khánh Dư, nhà trường là địa chỉ tập trung toàn bộ số học sinh THPT của huyện. Vì thế, trường có cả học sinh nội trú; khi tuyển sinh, nhà trường thường phải xây dựng 2 mức điểm tuyển khác nhau (một mức dành cho học sinh vùng thuận lợi, một mức dành cho học sinh miền núi, xã đảo). Để học sinh xã đảo Quan Lạn được đến trường, thầy Hán phải quản lý cả phân hiệu ở Quan Lạn. Khoảng cách giữa trường chính và phân hiệu rất xa nhau, lại chỉ có thể đi bằng đường biển, đã khiến cho những khó khăn, vất vả nhân đôi. Thế nhưng “người lái đò” - thương binh, thầy giáo Phạm Văn Hán vẫn vững tay lái, chèo chống cho con thuyền vượt qua sóng, gió, đạt những thành tích đáng nể phục. Từ chỗ trường thiếu giáo viên, cơ sở vật chất nghèo nàn, nay trường đã có đủ giáo viên có trình độ chuẩn và giàu kinh nghiệm; cơ sở vật chất khang trang, quy hoạch mang tầm nhìn xa, có thể đáp ứng công tác giáo dục đào tạo cho huyện đến hàng chục năm sau, phù hợp với chiến lược phát triển Vân Đồn thành khu kinh tế tổng hợp của Chính phủ, của tỉnh. Hàng năm, nhà trường có trên 100 học sinh đỗ vào các trường ĐH, CĐ; học sinh đoạt giải quốc gia trong các kỳ thi văn hoá, thể dục, thể thao. Nhà trường liên tục được công nhận trường tiên tiến xuất sắc cấp tỉnh và ba lần đón nhận Huân chương Lao Động hạng Nhất, Nhì, Ba. Thầy Hán còn được phong tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú năm 2002. Chỉ còn một vài năm nữa, thầy giáo, thương binh Phạm Văn Hán sẽ chia tay các đồng nghiệp và học sinh để nghỉ hưu. Thời gian này, thầy cũng đang cố gắng và nỗ lực rất nhiều để tạo dựng một nền tảng vững chắc, một ngôi trường hoàn thiện nhất để giao lại cho người kế nhiệm.
Mặc dù đang là dịp hè, trường lớp vắng học sinh, nhưng tôi vẫn thấy thầy Hán, thầy Điển miệt mài với công việc. Sự vất vả của công việc, sự hành hạ của vết thương cũ và sự vô tình của thời gian đã khiến cho mái đầu các thầy thêm bạc… Những cống hiến, tâm huyết và lòng yêu nghề của những người thầy giáo, thương binh ấy thật đáng trân trọng. Các thầy vẫn và sẽ luôn được đồng nghiệp, các thế hệ học sinh yêu mến, cả xã hội tôn kính.
