Sau hơn 155 giờ khẩn trương, liên tục với các giải pháp tối ưu nhất được triển khai, lực lượng cứu hộ đã đưa được thi thể cuối cùng của những công nhân bị tử vong do bục nước lên mặt đất, họ đều là những công nhân lành nghề (bậc 4/6) với tuổi đời còn rất trẻ, từ 22 đến 28. Đây là vụ bục túi nước đầu tiên trong lò chợ và là vụ bục nước lớn nhất trong khai thác hầm lò của ngành Than trong vòng 15 năm trở lại đây.
Trò chuyện với đồng nghiệp của chúng tôi anh Lương Quốc Kiên, Phó Quản đốc Phân xưởng Khai thác 3, một trong những người may mắn thoát hiểm nói: “tôi nghe thấy tiếng hét của các anh em bục nước rồi thì đã thấy nước chảy ào ào tôi chỉ kịp hô anh em chạy thật nhanh đồng thời tìm cách thoát ra ngoài”.
Lực lượng cứu nạn đưa thi thể nạn nhân cuối cùng ra khỏi hầm lò
Điểm bục nước được xác định là từ khung chống 66 đến khung chống 68 của lò chợ mức -65 đến -36 (so với mực nước biển), vỉa 8, cánh Nam; vị trí bị bùn nước và đất đá trùm lấp dài khoảng 300m.
Sau khi sự cố xảy ra chúng tôi có mặt tại cửa lò giếng nghiêng vận tải mức +40 đến-75, lúc này đông đảo các đồng chí lãnh đạo tỉnh, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), lãnh đạo các công ty than hầm lò đang tập trung tìm phương án tối ưu nhất, nhanh nhất để giải cứu những công nhân còn mắc kẹt. Ban Chỉ đạo giải quyết sự cố do Chủ tịch HĐQT Đoàn Văn Kiển, Tổng giám đốc Tập đoàn Trần Xuân Hoà cùng các Phó Tổng Giám đốc Vũ Thành Lâm, Lê Minh Chuẩn, các đồng chí uỷ viên HĐQT và bộ máy lãnh đạo Tập đoàn trực tiếp chỉ huy. Những công nhân tinh nhuệ nhất với tinh thần tình nguyện cũng được đưa tới hiện trường. Họ không quản ngại khó khăn, nguy hiểm, dùng hết khả năng của mình với mong muốn giải cứu đồng đội một cách nhanh nhất.
Từ sáng 1-10, tại các vị trí công tác trong khu vực xảy ra sự cố thường xuyên có mặt trên 200 công nhân, cán bộ, nhân viên cứu nạn thuộc các Công ty Than Hòn Gai, Hạ Long, Hà Lầm, Trung tâm Cấp cứu mỏ, Vàng Danh... Họ chia làm 2 mũi: một mũi từ -75 lên, một mũi từ mức -28 xuống, tìm mọi cách khơi thông vật cản, bơm thoát nước.
Đến 8 giờ sáng ngày 2-10, lực lượng cứu nạn còn cách vị trí dự đoán có số công nhân gặp nạn mắc kẹt lại khoảng trên dưới 20m.
9 giờ, đội đào lò tinh nhuệ nhất của Công ty Than Hà Lầm do Giám đốc Phạm Công Hương và 2 Phó giám đốc trực tiếp chỉ huy đã vào khu vực sự cố để đào một đường lò dẫn tới khu vực khai thác nhằm tháo bùn nước để tiếp cận lò chợ và giải cứu 4 thợ lò đang bị mắc kẹt.
Một lực lượng khác của Công ty Than Hòn Gai tập trung dọn dẹp, làm thông thoáng đường vận chuyển ở mức -75 và chuẩn bị các điều kiện để vận chuyển, tháo nhanh bùn đất ứ đọng khi đường lò cứu nạn tiếp cận được chân lò khai thác. Lượng nước bơm được đến thời điểm này lên tới hàng ngàn mét khối. Chiều ngày 2-10, lực lượng đào lò cứu nạn thuộc Công ty Than Hà Lầm đào từ mức -75 lên đã tiến gương được 5 vì, rút ngắn khoảng cách tới chân lò khai thác chỉ còn dưới 13m.
Thông tin từ các tốp đào lò liên tục được chuyển lên Trung tâm chỉ huy cứu hộ trên cửa lò. Đến 6 giờ ngày 3-10, theo tính toán, còn cách khu vực có 4 công nhân bị mắc kẹt khoảng 9 mét, Ban chỉ đạo giải quyết sự cố đã lệnh tiếp tục thực hiện các biện pháp quyết liệt, táo bạo, chặt chẽ, áp dụng các công nghệ đào lò, chống lò phù hợp. Đội đào lò tinh nhuệ của Công ty Than Vàng Danh do đích thân giám đốc công ty Phạm Văn Mật chỉ huy cũng được huy động tới để tiếp sức cho đồng đội.
Chiều 4-10, đội đào lò từ mức -75 lên đã tiếp cận chân lò khai thác mức -65, trong đường lò lúc này nước còn rất nhiều, chảy mạnh qua lò cứu nạn kéo theo cả bùn, than, đất đá. Lực lượng cứu nạn đã tiến hành lắp máng thoát nước để hạn chế dòng chảy xói mòn, gây ảnh hưởng tới nền lò và chân cột chống. Các biện pháp nhằm giữ chân cột được triển khai, như: dùng kích thủy lực hỗ trợ đảm bảo áp lực giàn chống, xếp các bao đất đá, hạn chế xói mòn chân lò, lấp khoảng trống...
Vừa trực tiếp chỉ huy ở trong lò ra Ông Đoàn Văn Kiển, Chủ tịch HĐQT TKV nói: “Dù chỉ còn một tia hy vọng chúng tôi cũng dốc toàn lực để cứu anh em. Chúng tôi chưa lý giải được đầy đủ tại sao lại bục nước ở đó. Đây là vụ bục túi nước đầu tiên trong lò chợ và là vụ bục nước lớn nhất trong khai thác hầm lò của ngành Than trong vòng 15 năm trở lại đây. Nước chảy ra rất nhiều, nước trong, nếu nước ở trong lò đã phá hoả thì phải có mùi, chúng tôi đã cho lấy mẫu nước đưa đi phân tích”.
Công việc cứu hộ sự cố bục nước tại lò chợ đã tới ngày thứ 5 (5-10), trong những ngày qua mỗi ngày có trên 1.000 lượt thợ lò khoẻ mạnh và giàu kinh nghiệm của các đơn vị bạn đã tình nguyện đến hỗ trợ công tác cứu hộ liên tục cả ngày lẫn đêm. Lực lượng cứu hộ đã tiếp cận được đoạn đầu của lò chợ khai thác than phía đường lò mức -65 lên và tháo được đá, than lẫn nước đến khung chống số 8 trong lò khai thác bị xảy ra bục nước và tiệm cận đến khung chống số 12 để tháo tiếp. Đến chiều 5-10, việc tháo đá, than lẫn nước thuận lợi hơn buổi sáng, tiến độ đang được đẩy lên nhanh hơn; 22 giờ, lực lượng cứu hộ đã tiến vào lò chợ mức -65 đến-36 được 17 mét (đường lò này dài 78 mét) và đang lần từng mét vuông của đường lò để tìm kiếm.
Trên cửa lò tất cả đều chờ đợi, hy vọng và mong ngóng tin tức của đội cứu hộ phía dưới. Tuy nhiên 4 người thợ lò mắc kẹt đã không có được may mắn. 15 giờ 45 ngày 6-10, Thi thể đầu tiên đã được tìm thấy ở vì chống số 33 của lò chợ. Công việc tìm kiếm vẫn được tích cực triển khai, tuy nhiên lượng nước trong lò vẫn còn chảy mạnh với khối lượng khoảng 30 m3/giờ. Nhiều đoạn lò bị tụt đổ, phải khôi phục lại ảnh hưởng lớn cho công tác tìm kiếm.
Gần 13 tiếng sau, vào lúc 4giờ 50 ngày 7-10, thi thể nạn nhân thứ 2 được tìm thấy ở vì chống số 47. Mọi công việc vẫn được những người đào lò tinh nhuệ của các công ty luân phiên nhau với mong muốn nhanh chóng tìm thấy những đồng đội còn lại.
Đến 14 giờ 45 phút ngày 7-10, 2 nạn nhân còn lại được tìm thấy ở vì chống số 56 và 16 giờ 50 phút đồng đội đã đưa các anh lên mặt đất đồng thời kết thúc chiến dịch tìm kiếm, cứu nạn. Cả 4 công nhân trên đã được Xí nghiệp Than Thành Công và gia đình đưa về quê an táng. Trước mắt Tập đoàn, Công ty, Xí nghiệp hỗ trợ cho mỗi gia đình nạn nhân 50 triệu đồng. Chiến dịch tìm kiếm, cứu nạn đã kết thúc và không để xảy ra thêm bất kỳ một tai nạn nào trong khi thực hiện.
