Hiện nay hầu hết các trường CĐ, THCN trên địa bàn TP Hạ Long không có KTX cho sinh viên, học sinh. Điều đó có nghĩa là những học sinh ở xa, nếu không có người nhà có thể ở nhờ, đều phải thuê nhà trọ. Những năm gần đây, nhu cầu về nhà trọ ngày càng cao do các trường tuyển sinh thêm nhiều HS, SV, những xóm trọ sinh viên dần mọc lên ở một số nơi gần các trường học.
Nhà trọ - “Sống trong sợ hãi” Hiện nay hầu hết các trường CĐ, THCN trên địa bàn TP Hạ Long không có KTX cho sinh viên, học sinh. Điều đó có nghĩa là những học sinh ở xa, nếu không có người nhà có thể ở nhờ, đều phải thuê nhà trọ. Những năm gần đây, nhu cầu về nhà trọ ngày càng cao do các trường tuyển sinh thêm nhiều HS, SV, những xóm trọ sinh viên dần mọc lên ở một số nơi gần các trường học. Chưa ở tình trạng khan hiếm, nhưng để có được 1 phòng trọ vừa ý, nhiều sinh viên cũng phải tìm kiếm đỏ mắt. Yên tâm nhất là tìm thuê được một phòng trọ sống cùng gia đình chủ nhà. Song điều này không phải dễ, bởi nếu không quen biết, ít có gia đình nào cho người lạ mặt thuê ở cùng. Việc sống cùng nhà cũng có nhiều bất tiện, chủ nhà “không thể chịu được sự ồn ào, đi đi về về suốt ngày của bọn trẻ”, còn sinh viên thì than phiền rằng “Chẳng có sự tự do tối thiểu như tổ chức sinh nhật, gặp gỡ bạn bè”. Những câu chuyện dở khóc, dở cười về chủ nhà và SV ở trọ chẳng bao giờ có hồi kết. Lạnh lùng, xa cách như trường hợp của Phương Linh (Trường CĐ Văn hoá nghệ thuật): “Trộm vào lấy quần áo của bọn em phơi ngay trước mặt chủ nhà cũng không biết”. Gần gũi, thân thiết như Hằng (Trường CĐ Y tế) cũng không xong: “Chủ nhà của bọn em dễ tính, ăn gì cũng mời, tối nào cũng gọi sang xem ti vi, nhưng cứ đi đâu lại vứt thằng con 4 tuổi nghịch như giặc sang chỗ bọn em, trông một tý còn được, chứ cả buổi tối thì không thể học hành được gì”. Dạo quanh một số khu vực như khu 5, khu 7 (phường Hồng Hải) những dãy nhà trọ sinh viên đã không còn xa lạ. Đây là lựa chọn của nhiều SV bởi giá cả phải chăng, xung quanh có nhiều bạn bè, tự do hơn trong sinh hoạt. Mặc dù vậy cũng có nhiều bất lợi, nhất là tình hình an ninh trật tự. Quần áo phơi ở sân, xô, chậu, nồi để bên ngoài mất đã đành, nhiều phòng trọ còn bị trộm cậy cửa lấy đi những đồ dùng có giá trị, giấy tờ tuỳ thân quan trọng. Thường thì nghiêm trọng quá sinh viên mới báo với chủ nhà, còn không thì cứ tiếp tục “sống trong sợ hãi”. Chính thái độ đó của sinh viên khiến cho các cơ quan chức năng càng khó quản lý, bọn đạo chích tiếp tục hoành hành, còn nạn nhân chính vẫn là sinh viên. Theo tìm hiểu của chúng tôi thì việc quản lý nhân khẩu của công an khu vực đối với đối tượng HS, SV ngoại trú gặp rất nhiều khó khăn. Hầu hết các bạn không quan tâm đến vấn đề này, phó mặc cho chủ nhà, một số chủ nhà thì thiếu hiểu biết, thiếu trách nhiệm trong việc đăng ký tạm trú tạm vắng với chính quyền địa phương. Nếu công an có hỏi tới thì cũng không thiếu gì lý do để biện minh: Các cháu mới chuyển đến, chưa kịp khai báo; bạn bè đến chơi nhỡ xe, ngủ lại… Vào một dãy nhà trọ ở ngõ 13, đường Nguyễn Văn Cừ khi biết chúng tôi là nhà báo, mặc dù tếu táo và vô tư đúng chất sinh viên, nhưng các sinh viên nam ở đây nhất định không cho chúng tôi vào phòng. Các bạn rất nhiệt tình dẫn chúng tôi đến những khu nhà trọ khác, nhưng ở đây thì “ngoại bất nhập” với lý do: “Phòng bọn em bừa bộn kinh khủng, chị mà vào chắc ngất xỉu luôn!”. Ngó vội vào một phòng. Trong căn phòng khoảng 12m2 ấy có 1 tấm phản chung cho 4 người nằm, trên phản và dưới đất là chăn chiếu, quần áo, giầy tất, những bát mỳ tôm ăn xong chưa kịp rửa, vỏ bánh ngọt, mỳ tôm, tàn thuốc lá lẫn lộn; không khí đặc quánh với thập cẩm các mùi vị. Quả thực dù có được chủ nhân chào đón nhiệt tình, tôi cũng không thể ở lại lâu hơn. Bữa cơm thời tăng giá Ngủ, ăn và học đều trên giường trong những ngày nồm. Để cải thiện bữa ăn, một số SV ngoại trú quyết định tự đi chợ nấu ăn. Nhưng trong thời buổi vật giá tăng đến chóng mặt như hiện nay có vẻ như bữa cơm của số SV này cũng không khá hơn chút nào. Chúng tôi theo Quách Thị Huệ, sinh viên lớp Điều dưỡng 1C, Trường CĐ Y tế đi quanh khu chợ Cột 5 (mới) đến 3 vòng mà vẫn chưa quyết định mua gì. “Cái gì cũng đắt đỏ, ngoài rau thì món ăn “tủ” của bọn em là đậu và lạc. Phòng em có 4 người, mỗi ngày đi chợ ít nhất cũng đến 20 ngàn, chưa kể tiền gạo, gia vị… Đứa nào cũng đùn đẩy nhau đi chợ, vì không biết mua gì cho vừa phải”. Bếp than là sự lựa chọn tương đối phổ biến của các bạn sinh viên. Song trong một không gian chật hẹp, việc đun than lại gặp nhiều bất tiện. Huệ bức xúc: “Xăng dầu tăng giá là một lần giá cả tất cả các mặt hàng tăng theo. Đến khi nghe phong thanh điện tăng giá, ra chợ lại thấy cái này, cái kia đắt thêm một tý. Chỉ khổ nhất là sinh viên bọn em, bố mẹ ở nhà lao động vất vả cố gắng thêm thắt cho con. Nhà chủ, người bán hàng vớ được ai cũng “xoay”, và sinh viên thì bị “xoay” thế nào cũng phải chịu”. Tuy nhiên vẫn có một bộ phận không nhỏ SV coi thường chất lượng bữa ăn hàng ngày của mình. Dù được gia đình chu cấp đầy đủ, nhưng họ thường “bóp” khẩu phần ăn để dành tiền cho những nhu cầu chưa hợp lý như nhậu nhẹt, hát hò... Nhìn bữa cơm của sinh viên, tôi liên tưởng đến câu “Người quân tử ăn chẳng cầu no, ngày 3 bữa vỗ bụng rau bình bịch” trong bài thơ “Hàn nho phong vị phú” của Nguyễn Công Trứ. Có điều sinh viên ngày nay ăn nhiều rau không phải vì muốn thành quân tử… Để xây dựng được một cuộc sống an toàn, lành mạnh cho SV, HS xa nhà, nhà trường, địa phương cần phối hợp có các biện pháp quản lý, giáo dục hợp lý.
Ngay cả mua rau, với nhiều sinh viên cũng phải đắn đo...
