Thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-TU của Tỉnh uỷ, huyện Cô Tô đã tích cực triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM). Cô Tô đặc biệt chú trọng vận động nhân dân không được có tư tưởng chỉ mong ngóng đầu tư hạ tầng của nhà nước mà mỗi người phải chung sức xây dựng, nhất là ở những tiêu chí không cần hoặc cần ít tiền đầu tư. Nói như Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Đức Thành là phải coi trọng “phần hồn” của chương trình.
Bắt đầu từ thay đổi nếp nghĩ
Theo đồng chí Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Cô Tô, để xây dựng NTM hiệu quả thì quan trọng nhất là phải nâng cao trình độ, thay đổi nếp nghĩ, cách làm của cán bộ cấp xã và huy động được sự tham gia tích cực của nhân dân. Thực trạng cán bộ cấp xã của Cô Tô hiện rất yếu, nếu không được đào tạo nâng cao trình độ thì sẽ không triển khai được các công việc của chương trình xây dựng NTM. Bằng chứng là vừa qua, cán bộ cấp xã không thể tự xây dựng được đề án và đồ án quy hoạch xây dựng NTM, cán bộ các phòng của huyện phải giúp các xã lập đề án, còn đồ án quy hoạch thì phải đi thuê tư vấn. Cán bộ và nhân dân ở các xã đa số đều có tâm lý trông chờ sự đầu tư của tỉnh, của huyện; chỉ chú trọng đến thực hiện các tiêu chí về hạ tầng, đầu tư bằng ngân sách của cấp trên.
Để giải quyết được những khó khăn trên, huyện Cô Tô trước tiên tập trung nâng cao trình độ cho cán bộ cấp xã. Huyện đã phối hợp với Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ mở một lớp trung cấp lý luận chính trị và quản lý nhà nước cho các cán bộ của xã và thôn trong huyện. “Sáng cán bộ vẫn làm việc bình thường, chiều và tối thì tập trung học. Lớp đã học được hơn một tháng rồi, bảy tháng nữa cán bộ các xã, thôn trong huyện sẽ hoàn thành chương trình”, đồng chí Nguyễn Đức Thành cho hay. Tuy không trực tiếp lập đề án và quy hoạch nhưng thực hiện sự chỉ đạo của lãnh đạo huyện, cả bí thư và chủ tịch UBND các xã trong huyện đều phải trực tiếp đến từng thôn giới thiệu cho nhân dân dự thảo, lấy ý kiến nhân dân tham gia vào đề án, đồ án quy hoạch xây dựng NTM. Nhân dân các thôn đều rất hào hứng, sôi nổi tham gia. Dân hiểu rồi thì chính quyền vận động dễ hơn. Chẳng hạn như vừa qua, từ nguồn 600 triệu đồng của chương trình nước sạch mà Ban Nông thôn mới tỉnh chuyển cho, huyện đã vận động được nhân dân đóng góp thêm với mức hộ nghèo góp 20%, cận nghèo góp 30%, các hộ còn lại đóng 60% để mỗi nhà đều có một téc nước bằng inox thay vì phải xây bể. HĐND huyện mới đây vừa thông qua nghị quyết về xã hội hoá hoạt động thu gom và xử lý rác thải. Trước Cô Tô mỗi năm hỗ trợ 800 triệu đồng nhưng chỉ gom được rác ở thị trấn. Nay huyện huy động nhà đầu tư xây dựng cơ sở xử lý rác thải bằng công nghệ hiện đại (công nghệ tự sinh nhiệt). Huyện sẽ chỉ phải hỗ trợ 1 tỷ đồng mỗi năm, các hộ dân sẽ đóng góp thêm và như vậy rác từ tất cả các nhà dân, ở bãi biển và khu vực công cộng sẽ được thu gom và xử lý trong ngày. Từ sự hỗ trợ của huyện về xi măng, cát, đá, các hộ dân trên địa bàn đang tích cực bỏ công để bê tông hoá các tuyến đường ngõ xóm. Nhận thức của cán bộ, nhân dân trên đảo về chương trình xây dựng NTM có vẻ đang chuyển biến nhanh.
Chú trọng khâu phát triển sản xuất
Cũng về chủ đề xây dựng NTM, đồng chí Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện đã thông tin với chúng tôi nhiều điều ấp ủ, tư duy mới để chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển sản xuất của nhân dân trên huyện đảo. Đó là tới đây huyện sẽ vận động nhân dân không trồng lúa nữa. Lý do là bởi Cô Tô đang thiếu nước ngọt. Trong khi đó, một sào lúa mỗi vụ phải tốn hàng trăm m3 nước ngọt. Huyện sẽ vận động nhân dân chuyển sang trồng rau và cây ăn quả để tiết kiệm, dành nước ngọt phục vụ cho sinh hoạt và các hoạt động dịch vụ, du lịch. Cùng với đó, huyện sẽ chỉ đạo các phòng ban hướng dẫn, hỗ trợ ngư dân trên đảo đăng ký thương hiệu sản phẩm đối với một số hải sản nổi tiếng ở vùng biển Cô Tô như: Mực một nắng, cá một nắng, rượu bào gai và rượu bào ngư… Khi hình thành được những thương hiệu này thì sản phẩm hàng hoá của ngư dân Cô Tô sẽ tiêu thụ dễ hơn, được giá hơn. Cùng với đó, Cô Tô sẽ tuyên truyền, vận động nhân dân thay đổi tập quán canh tác, chuyển giao tiến bộ KHKT, đưa các giống cây, con mới cho hiệu quả kinh tế cao vào nuôi trồng, hình thành được các gia trại và chú trọng bao tiêu sản phẩm cho nông dân.
Một số hộ dân trên đảo Cô Tô thời gian qua đã khởi động ngành công nghiệp không khói trên huyện đảo. Ngoài những gia đình đã xây dựng được khách sạn, nhà hàng riêng thì nhiều hộ có nhà cửa khang trang cũng bắt đầu dành phòng để phục vụ du khách ra đảo. Đồng chí Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện trong kỳ họp HĐND tỉnh vừa qua đã đề nghị với tỉnh 2 cơ chế cụ thể để giúp dân Cô Tô vươn lên làm giàu. Một là được vay vốn, được tỉnh và huyện hỗ trợ lãi suất để đóng tàu, mua ngư lưới cụ vươn ra khơi vừa đánh bắt cá vừa bám biển tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc. Hai là được cho vay vốn với lãi suất ưu đãi để làm nhà ở kết hợp với đón du khách đến Cô Tô, cải hoán phương tiện đánh bắt để có thể tổ chức cho du khách cùng đi đánh cá với ngư dân trên đảo. Nguyện vọng này của nhân dân Cô Tô chứng tỏ bà con đã có cách nghĩ, cách làm mới.
Bên cạnh những cán bộ, những hộ dân đã có cách nghĩ, cách làm mới thì nhiều gia đình vẫn chưa chịu chuyển biến, vẫn chưa muốn thoát nghèo để còn được hỗ trợ. Đồng chí Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện kể có hộ được thôn “bình bầu” là hộ nghèo nhưng khi kiểm tra thấy không phải vậy. Hộ này khá giả vì có tới 1,7 mẫu ruộng, vụ vừa qua thu được 2 tấn dưa hấu, ấy là chưa kể đến khoản thu từ đánh bắt cá. Chất vấn sao lại vậy thì trưởng thôn bảo vì anh ấy phải nuôi 2 con học đại học(!?). Nhiều hộ chẳng tỏ ra ngại ngùng gì khi bị xếp vào diện hộ nghèo dù sự thực không phải như vậy.
Với những hộ nghèo hoặc chưa muốn thoát nghèo, đồng chí Nguyễn Đức Thành cho biết huyện đã phân công các cơ quan, đơn vị trong huyện đỡ đầu. Toàn huyện còn 97 hộ nghèo. Mỗi cơ quan, đơn vị phải giúp từ một đến ba hộ. Cách làm của Cô Tô là mọi sự hỗ trợ của nhà nước không chuyển trực tiếp cho hộ nghèo mà thông qua các tổ chức đỡ đầu. Các cơ quan này phải nghĩ cách mua cái gì, làm cái gì và hướng dẫn nhân dân sử dụng sự hỗ trợ đó như thế nào cho hiệu quả nhất, thoát nghèo bền vững nhất.
Đỗ Ngọc Hà
